ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) ve ABD Hava Kuvvetleri (USAF), modifiye edilmiş bir F-16‘yı yapay zeka (YZ) kullanarak uzaktan başarıyla uçurduklarını açıkladı.
Bu kabiliyet DARPA ve USAF için yeni bir şey değil; daha önce X-62A VISTA ile benzer yetenekler sergilemişlerdi fakat ilk kez sonradan donatılan eski bir uçak bu süreçte kullanıldı.
Test, kokpite adeta bir YZ pilotu yerleştiren Viper Experimentation and Next-generation Operations Model (VENOM) Otonomi Kiti için önemli bir dönüm noktası oldu. İlginç bir şekilde kit, uçağın temel uçuş yazılımını yeniden yazmaya gerek kalmadan F-16’ya entegre edildi.
DARPA’nın açıklamasına göre VENOM, yalnızca uçağı kontrol etmekle kalmıyor, sensörleri ve diğer görev sistemlerini de izleyebiliyor.
DARPA program yöneticisi Tuğgeneral Dr. James “Fangs” Valpiani, “VENOM ile modifiye edilen F-16’ların bu çığır açan uçuş testleri, güvenilir ve otonom hava muharebe kabiliyetleri geliştirmek için gereken altyapıyı ileriye taşıyor.” dedi.
VENOM: Eski Uçaklara YZ Pilotları Kazandırıyor
Test sırasında kalkışı insan pilot gerçekleştirdi; uçak havalandıktan sonra kontrolü YZ devraldı. Aynı insan pilot, YZ’nin performansını izlemek ve herhangi bir sorun çıkması durumunda kontrolü devralmaya hazır olmak üzere kokpitte kalmaya devam etti.
İnsan pilot, “human-on-the-loop” olarak adlandırılan gerekliliklerin karşılanması için de temel önem taşıyor. Bu modelde insan, temel olarak bir denetleyici görevi üstleniyor ancak YZ’nin karar alma süreçlerine müdahale edip etmemek tamamen kendi inisiyatifinde.
Bu durum, insanın kararları onaylamasını gerektiren ve daha yaygın bilinen “human-in-the-loop” yapısından farklılık gösteriyor.
Valpiani, “Hava Kuvvetleri ve DARPA ekibi, jetin temel yazılımını değiştirmeden standart bir F-16 üzerindeki uçuş kontrollerini ve sensörleri otomatikleştirdi. Bu durum, hava muharebesi için baskın YZ geliştirmede verimli bir süreç sağlarken savaşçılarımız için de hızlı inovasyon yapmamıza imkan tanıyor.” cümlesini ekledi.
Test için modifiye edilmiş F-16’ların kullanılması büyük önem taşıyor çünkü bu durum teknolojiyi sadece eski uçaklarda kanıtlamakla kalmıyor, ölçeklendirmeyi de daha uygulanabilir kılıyor. DARPA ve USAF, birden fazla modifiye edilmiş F-16 kullanarak farklı taktikler uygulayan farklı YZ ajanlarını aynı anda test edebilir.
Bu süreç ayrıca YZ ajanları arasındaki iş birliği ile hava ve elektronik harp (EW) tehditlerine verdikleri bireysel ve kolektif tepkileri test etmelerine olanak tanıyor. Dahası, insanlı ve insansız hava araçları arasındaki koordinasyonun test edilmesine de zemin hazırlıyor.
Gelecekte Pilotların Güvenliğini Sağlamak
Bu test ve genel olarak VENOM programı, gelecekte DARPA’nın Artificial Intelligence Reinforcements (AIR) programını destekleyecek. Nihai hedef, F-16 gibi kendi kendine uçabilen uçaklardan oluşan bir filo oluşturmak.
Muharebe ortamında bu durum, insan pilotların özellikle görüş ötesi operasyonlarda otonom uçak gruplarını komuta etmesini sağlayacak. Böyle bir kabiliyet, insan mürettebatı güvende tutmakla kalmayacak; aynı zamanda çatışmadaki taarruz menzilini ve tepki sürelerini ciddi oranda artıracak.
Valpiani, “AIR programı, bu soruları yanıtlamak ve savaşçılarımıza caydırıcı, zafer kazandırıcı kabiliyetler sunmak amacıyla en ileri muharebe ajanlarını operasyonel senaryolara uygulamayı hedefliyor.” diyerek sözlerini tamamladı.
Yarbay Dr. Patrick “Dice” Highland konuyla ilgili “Artık görüş ötesi ve çoklu uçak muharebeleri için baskın bir otonomi oluşturma fırsatına sahibiz. Bu uçuşlar, YZ ajanlarının hava savaşını aktif biçimde nasıl dönüştürmeye başlayacağına dair bize erken bir bakış sunuyor.” değerlendirmesini yaptı.
Kaynak: https://interestingengineering.com/innovation/us-darpa-retrofit-f16-for-autonomous-flight
