Atomic-6, tescilli Space Armor teknolojisinin ilk kez uzaya gönderildiğini duyurdu. Portal Space Systems’a ait Starburst-1 uzay aracına monte edilen zırh, SpaceX’in Florida’daki Cape Canaveral üssünden gerçekleştirdiği Bandwagon-5 görevi kapsamında Falcon 9 roketiyle fırlatıldı.
Atomic-6’in geliştirdiği teknoloji, uyduların uzay enkazı çarpmalarından sağ çıkmasına yardımcı olmak üzere tasarlanan hafif bir kompozit zırh niteliğinde. Zırh özellikle, çevreye yeni parçacıklar saçmadan mikro boyuttaki çarpmaları sönümlemek amacıyla geliştirildi.
Bunu uzay araçları için bir tür kurşun geçirmez yelek olarak düşünebilirsiniz; üstelik bu korumaya duyulan ihtiyaç her geçen gün artıyor.
Dünya’nın çevresindeki uzay ortamı şu anda enkazla dolu. Bunlar yalnızca işlevini yitirmiş uydulardan ve atılmış roket aşamalarından ibaret değil. Aynı zamanda birbirlerine göre son derece yüksek hızlarla hareket eden milyonlarca küçük parçacık da bulunuyor.
Bu seviyedeki hızlarda uydulara çarpan minik bir parça bile felaket boyutunda hasara yol açabiliyor. Örneğin saniyede 7 kilometre (saatte 25.200 km) hızla ilerleyen 3 mm çapındaki bir alüminyum küreyi ele alalım.
Uydular için Uzay Enkazı Zırhı
Enkaz parçası yalnızca 38 miligram ağırlığında olsa bile çarpma anında yaklaşık 0,93 kilojul kinetik enerji açığa çıkarabiliyor. Hiper hız çarpışma fiziği çok farklı işlese de bu değer, bazı güçlü tabanca mermilerinin namlu çıkış enerjisiyle hemen hemen aynı seviyede bulunuyor.
Tıpkı bir mermide olduğu gibi bu enerji de oldukça dar bir çarpma alanına odaklanıyor. Bu kadar küçük enkaz parçalarını takip etmek ve dolayısıyla onlardan kaçınmak da imkansız.
Çözümlerden biri, darbeyi göğüslemek adına uzay aracını doğrudan zırhla kaplamak. Günümüzde farklı koruma yöntemleri var fakatkt bunların en yaygınlarından biri Whipple Shield.
Bu tür zırhlar genellikle ana uzay aracından belirli bir boşlukla ayrılmış, çarpma sırasında hasar görmesi göze alınan dış bir koruyucu katmandan oluşuyor. Bir parçacık bu katmana çarptığında parçalanıyor, eriyor ve kısmen buharlaşıyor.
Ortaya çıkan parçacık bulutu çarpma etkisini çok daha geniş bir alana yayarak arka duvarın darbeye daha etkili şekilde direnmesini sağlıyor. Ardından araca bağlı ikinci bir arka duvar, bu enkaz bulutunu güvenli biçimde sönümlüyor.
Bu zırh etkili olsa da tek bir enkaz parçasını çok daha fazlasına dönüştürerek araca ait yeni parçacıklar üretebiliyor. Ayrıca uzay aracının boyutunu büyütüyor ve hantal bir yapı oluşturabiliyor.
İşte Atomic-6’in zırhı tam bu noktada farkını ortaya koyuyor. Şirketin çözümü, uzay aracını korurken yeni enkaz oluşumunu da önlemeyi amaçlıyor.
Asıl Sınav Gerçek Kullanımda
Zırh ayrıca hafif ve nispeten ince olacak biçimde tasarlandı. Zırh panellerinin kesin bileşimi ticari bir sır ama şirket özel bir elyaf ve reçine üretim süreci kullandığını belirtiyor. Bu yöntem, güçlendirici liflerin bir polimer matris içine gömüldüğü titizlikle tasarlanmış bir kompozite işaret ediyor.
Ortaya çıkan malzeme, delinmeyi önleyebilen ve ikincil enkaz parçalarını soğurabilen nispeten hafif bir yapı sunuyor. Ayrıca radyo frekanslarını geçirebildiği belirtiliyor. Bu özellik sayesinde zırh yalnızca uzay aracının ana gövdesine değil, antenlere ve diğer iletişim ekipmanlarına da uygulanabiliyor.
Space Armor, daha önce yerde gerçekleştirilen aşırı yüksek hızlı çarpma testlerinden geçti. Ancak Starburst-1 üzerindeki kullanımı, teknolojinin yörüngedeki performansını değerlendirmek için yeni bir fırsat sunuyor. Hatta Atomic-6, uzay aracına bir enkaz parçasının çarpmasını umuyor. Böylece şirket, çarpma anını kamerayla kaydedebilecek ve araç üzerindeki telemetri sisteminden elde edilen verilerle zırhın performansını değerlendirebilecek.
Atomic-6 CEO’su Trevor Smith, PR Newswire’a yaptığı açıklamada, “Space Armor® panellerinin zararlı ikincil parçacıklar üretmeden olağanüstü hızlarda seyreden enkaza dayanabildiğini kanıtladık.” dedi.
Smith, “Şimdi bu teknolojiyi Portal’ın Starburst-1 aracında devreye alarak yaygınlaşmasını sağlama yolunda önemli bir adım atıyor, uzayı daha güvenli ve daha sürdürülebilir kılıyoruz.” diye ekledi.
Kaynak: https://interestingengineering.com/innovation/atomic-6-space-armor-orbital-debut
