SpaceX’in yeni nesil Starlink dev uydu ağının inşası resmen başladı.
Bu kritik dönüm noktası 28 Eylül’de, şirketin dev roketi Starship’in 14. test uçuşunda gerçekleşti. 124 metre yüksekliğindeki Starship, 14. uçuşu ile ilk kez yörüngeye ulaştı ve uzaydayken somut bir başarıya imza attı.
Starship’in Ship olarak adlandırılan üst kademesi, SpaceX’e ait 26 adet Starlink Sürüm 3 (V3) uydusunu alçak Dünya yörüngesine (LEO) başarıyla bıraktı. Yörüngeye bırakılma anı, Ship ve uyduların üzerindeki kameralar sayesinde net bir şekilde görüntülendi.
SpaceX hâlihazırda LEO’da 11.000’den fazla Starlink uydusu işletiyor; bu, bugüne kadar kurulmuş açık ara en büyük uzay aracı ağı durumunda. Ancak Starlink V3 dev uydu ağı tamamen farklı bir boyuta geçecek.
Öncelikle Starlink V3 uyduları, yaklaşık 2.000 kilogram ağırlığıyla önceki nesil uyduların iki katı kütleye sahip. İlk Starlink uydu ağını oluşturan emektar Falcon 9 roketine sığmayacak kadar büyük olan bu uydular, yalnızca aşırı güçlü Starship ile verimli şekilde fırlatılabiliyor.
Yeni Starlink uyduları teknik açıdan da çok daha yetenekli.
SpaceX temsilcileri teknolojiyi tanımlarken, “Starlink V3 uydusu, 1 Tbps indirme (downlink) ve 160 Gbps yükleme (uplink) kapasitesini destekleyecek şekilde tasarlandı. Bu, Starlink V2 uydusuna kıyasla indirme kapasitesinin yaklaşık 10 katına, yükleme kapasitesinin ise yaklaşık 22 katına çıkması anlamına geliyor.” diye yazdı.
Temsilciler ayrıca, “V3 uydusunun antenleri hem indirme hem de yükleme için 2.048 sinyal huzmesini destekliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse Starlink V2 uydusunun faz dizilimli antenleri 192 indirme ve 144 yükleme huzmesini destekliyordu.” eklemesini yaptı.
SpaceX bu ve diğer geliştirmeler sayesinde, “Starship fırlatması başına uydu ağına, Falcon 9 ile fırlatılan V2 uydularına kıyasla yaklaşık 20 kat daha fazla kapasite kazandırabileceğiz.” ifadesini kullandığını açıkladı.
Her şey plana uygun giderse, önümüzdeki aylarda ve yıllarda Starship ile çok sayıda Starlink fırlatması gerçekleşecek.
SpaceX kurucusu ve CEO’su Elon Musk’a göre Starlink V3 uydu ağı toplamda yaklaşık 100.000 uyduya ulaşacak. Starship her görevde yaklaşık 60 adet Starlink V3 taşıyabildiği için yalnızca bu sayıya ulaşmak bile neredeyse 1.700 fırlatma gerektirecek. Starlink uydularının yaklaşık beş yıllık bir kullanım ömrü olduğu için ağın sürekliliğini sağlamak adına düzenli olarak yenilenmeleri gerekecek.
Ancak Starship, katbekat daha büyük başka bir dev uydu ağı için daha da sık uçabilir. SpaceX, Dünya yörüngesinde “Starmind” adlı 1 milyon YZ veri merkezi işletmeyi hedefliyor ve bunların tamamı uzaya Starship ile taşınacak.
Nitekim Musk, SpaceX’in 2030 yılına kadar Starship’i yılda 10.000 kez fırlatmayı hedefliyor.. Şirket, roketin tamamen ve hızla yeniden kullanılabilir biçimde tasarlanması sayesinde bu olağanüstü uçuş sıklığının mümkün olacağına inanıyor. Durumu kıyaslamak gerekirse: Falcon 9, 2025 yılında 165 kez uçarak şirket rekoru kırdı ve o yıl dünya genelindeki tüm yörünge görevlerinin yarısını üstlendi.
SpaceX, bugünkü başarısıyla bu iddalı hedeflere ulaşma yolunda büyük bir adım attı fakat Starship’in henüz tamamlaması gereken aşamalar var. Örneğin SpaceX’in planları arasında yer alan Ay ve Mars görevleri, Ship’in Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapmasını gerektiriyor. Şirket bu teknolojiyi henüz sergilemedi.
Ayrıca planlandığı gibi giderse Ship, yakın gelecekte insanları uzayın derinliklerine taşımaya başlayacak. Bu nedenle SpaceX’in Ship’e bir yaşam destek sistemi kurması ve sistemin çalıştığını kanıtlamak için test uçuşları gerçekleştirmesi gerekecek.
SpaceX, bugüne kadar Crew Dragon kapsülüyle gerçekleştirdiği 20 astronot görevi sayesinde bu konuda ciddi bir deneyime sahip. Ancak genel olarak uçuş başına sadece dört kişi taşıyan Dragon ile Starship oldukça farklı araçlar olduğundan, teknolojinin belirgin şekilde büyütülmesi gerekecek.
Kaynak: https://www.space.com/space-exploration/launches-spacecraft/wow-watch-spacexs-starship-megarocket-deploy-satellites-into-orbit-for-1st-time-ever-photos-video
