Deep Fission, 6 metrelik bir reaktör muhafaza kapsülünü ticari sondaj ekipmanları kullanarak yerin 30 metre altına başarıyla indirdi ve geri çıkardı. Şirket böylece küçük nükleer reaktörleri yüzeyin 1,6 kilometre altına gömme planının kritik bir aşamasını test etmiş oldu.
Gösterim 3 Eylül’de gerçekleştirildi. Ticari bir sondaj ve ağır kaldırma ekibi, tam boyutlu muhafazayı 86 santimetre genişliğindeki bir sondaj kuyusuna indirdi. Ekip, muhafazayı derinlikte hizaladıktan sonra yeniden yüzeye çıkardı.
Test, büyük reaktör kapsülünün halihazırda sondaj yüklenicilerinin kullanımına hazır olan ekipmanlarla yer altında taşınıp taşınamayacağına odaklandı. Deep Fission, gösteri için nükleer hizmete özel olarak icat edilmiş, özel üretilmiş veya uyarlanmış hiçbir ekipmana ihtiyaç duyulmadığını belirtti.
Söz konusu kapsül, şirketin Gravity reaktör çekirdeğine ev sahipliği yapması için tasarlanan haznenin nükleer olmayan, tam boyutlu bir kopyasıydı. İçinde nükleer yakıt bulunmadığı için test, reaktörün çalışmasından ziyade fiziksel kurulum ve geri çıkarma sürecini doğrulamayı hedefledi.
Ticari Sondaj Nükleere Adım Atıyor
Deep Fission CEO’su ve Kurucu Ortağı Liz Muller, “Bu gösteriyle ilgili en önemli şey, ne yapmak zorunda kalmadığımız. Yeni bir teknoloji geliştirmek zorunda kalmadık. Bugün sahada ticari olarak sunulan bir sondaj kulesi ve vinç donanımı kullandık. Reaktörümüz de nükleer endüstrisinde on yıllardır kullanılan basınçlı su teknolojisinden faydalanıyor.” dedi.
Deep Fission’ın reaktör konsepti, rüştünü ispatlamış basınçlı su reaktörü teknolojisini yer altı kurulum sistemiyle birleştiriyor. Gravity reaktöründe standart düşük zenginleştirilmiş uranyum yakıtı kullanılacak. Şirketin getirdiği temel yenilik ise reaktörü yerin derinliklerine yerleştirmek.
Tasarlanan reaktör, yüzeyin yaklaşık 1,6 kilometre altında suyla dolu bir kuyuda duracak. Deep Fission’a göre su sütunu ve çevresindeki kaya; muhafaza, çalışma basıncı, ısı transferi ve acil durum soğutması sağlayabilir.
Bu konfigürasyon, nükleer santrallerle özdeşleşen yüzey altyapısını azaltabilir. Şirketin modeli, yer üstünde büyük bir reaktör tesisi inşa etmek yerine sistemin büyük kısmını yer altına kaydıracak.
Şirket, bu yaklaşımın ek güvenlik marjları sağlarken inşaatı kolaylaştırabileceğine, maliyetleri düşürebileceğine ve kurulum takvimlerini kısaltabileceğine de inanıyor.
1,6 Kilometre Derinlikteki Reaktörlerin Önünde Engeller Var
Son test, ticari bir reaktörün yer altında çalışabileceğini henüz kanıtlamadı. Deep Fission’ın, sondaj, reaktör entegrasyonu, yasal gereklilikler ve nihai ticari işletme dahil olmak üzere kapsamlı sistemi doğrulaması gerekiyor.
Şirket yakın zamanda Gravity reaktörü için ABD Enerji Bakanlığı’ndan (DOE) Nükleer Güvenlik Tasarım Anlaşması onayını aldı. Projeyi DOE Reaktör Pilot Programı kapsamında ilerleten şirket, ilk reaktör projesini Parsons, Kansas’ta geliştiriyor.
Yer altı yaklaşımı ayrıca, güvenilir elektriğe ihtiyaç duyan müşterilere daha yakın noktalarda kurulum yapılmasını desteklemek için tasarlandı. Deep Fission, elektrik şirketlerini, sanayi müşterilerini ve veri merkezlerini, düşük karbonlu baz yük elektriği arayan hedef müşteriler olarak görüyor.
Muller, “Bizim yenilikçiliğimiz hiç inşa edilmemiş bir şeyi icat etmekte değil, kanıtlanmış parçaları nasıl bir araya getirdiğimizde yatıyor. Bir bilim projesi ile sahaya sürebileceğiniz bir şey arasındaki fark bu.” dedi.
Şirketin artık mekanik bir gösteriden, yer altı reaktör tasarımının mühendislik, güvenlik, lisanslama ve ticari gereksinimleri karşılayabileceğini kanıtlamayı içeren çok daha zorlu bir göreve geçmesi gerekiyor.
Kaynak: https://interestingengineering.com/energy/deep-fission-tests-underground-nuclear-reactor-canister
