TrendForce tarafından yayınlanan bir araştırmaya göre, DDR2 kontrat fiyatları yılın ikinci çeyreğinde %55 ile %60 oranında yükseldi; üçüncü çeyrekte ise %35 ile %40 daha artacağı öngörülüyor. Böylece YZ kaynaklı bellek kıtlığı, ilk kez 2003’te piyasaya çıkan ve en büyük üç DRAM üreticisinin yıllar önce öncelik vermeyi bıraktığı bir standarda kadar uzandı. Fiyat artışları, alıcıların tedarik güvenliğini sağlamak amacıyla ürünlerini daha eski bellekleri kullanacak şekilde yeniden tasarlamasından ve geriye kalan az sayıdaki DDR2 tedarikçisinin farklı stratejiler izlemesinden kaynaklanıyor. Bu doğrultuda Winbond üretimi azaltırken, ESMT üretim hacmini genişletiyor.
Kıtlık doğrudan DDR2’yi vurmuş değil fakat Samsung, SK hynix ve Micron, YZ altyapı harcamalarını beslemek için silikon plaka (wafer) kapasitelerini HBM ve sunucu DRAM’lerine yönlendirdi. Bu durum, DDR4 de dahil olmak üzere eski üretim teknolojisine sahip bileşenlerin arzını daraltıyor. DDR4 tedariki sıkılaştıkça, OEM ve ODM şirketleri bunun yerine DDR3 kullanmaya yöneldi. Hatta bazı DDR3 tasarımları DDR2 kullanacak şekilde yeniden uyarlandı. Böylece her alıcı grubu, hâlâ tedarik edebildiği bellek neslinin peşine düştü. Bunun sonucunda kıtlık, birbirini izleyen nesiller boyunca aşağıya doğru yayılıyor. Nitekim mart ayında ortaya çıkan veriler, DDR3 ve DDR2 fiyatlarının tek bir ayda %20 ile %40 oranında arttığını gösterdiğinde bu durumun ilk işaretlerini görmüştük.
Söz konusu tablo, yıl boyunca izlediğimiz piyasa tersine dönme (inversiyon) sürecini devam ettiriyor. Öyle ki DDR4, daha yavaş ve daha eski olmasına rağmen fiyat bazında DDR5’i geride bıraktı. Hatta üç büyük üretici üretimi sonlandırma aşamasına geçtikten sonra modül üreticileri ve anakart tedarikçileri DDR4 üretimine yeniden başladı.
Winbond ve ESMT, piyasada kalan iki ana DDR2 bileşen kaynağı ve bu sıkışıklığa farklı şekillerde yanıt veriyor. Winbond, kapasitesini kâr marjı daha yüksek olan DDR3, DDR4 ve LPDDR4’e kaydırmak için DDR2 üretimini kademeli olarak azaltıyor. ESMT ise tam tersini yaparak, Winbond’un gözden çıkardığı talebi yakalamak amacıyla dökümhane ortağı PSMC’deki plaka tahsisini DDR2 üzerinde yoğunlaştırıyor. Nanya da dahil olmak üzere Tayvanlı tedarikçiler, DDR4’ten aşağıya kayan sipariş hacmini karşılamakta halihazırda zorlanıyor. Yeni kapasite üretimi ise yavaş ilerleyen teknolojik geçiş süreçlerine bağlı olduğu için Winbond’un pazardan çekilmesi, ESMT’nin yerini doldurabileceğinden daha hızlı bir arz kaybına yol açıyor.
Elbette günümüzün kişisel bilgisayarları DDR2 kullanmıyor. Bu nedenle fiyat artışlarının etkisi muhtemelen gömülü sistemler, ağ ekipmanları, endüstriyel kontrolörler, otomotiv elektroniği ve DDR2 tabanlı tasarlanan diğer uzun ömürlü cihazlarda göreceğiz. Bu cihazları DDR4 ve DDR5 gibi daha yeni bellek nesilleri için yeniden onaylatmak fazlasıyla maliyetli.
Artan kontrat fiyatlarının DDR2’ye kadar sıçraması, çok uzun vadeli bir DRAM kıtlığıyla karşı karşıya olduğumuza işaret ediyor. Genel piyasadaki kontrat fiyatları, herhangi bir dengelenme işareti göstermeden yükselmeye devam ediyor. En iyi ihtimalle bile, pazarda kayda değer bir yeni kapasite artışının en erken 2027 sonlarında gerçekleşmesi bekleniyor.
Kaynak: https://www.tomshardware.com/pc-components/dram/ddr2-memory-prices-jump-up-to-60-percent
