Apple’ın ticari olarak beklentilerin altında kalan sanal gerçeklik başlığı Vision Pro, dünyada bir ilk olarak katarakt ameliyatı gerçekleştirmek için başarıyla kullanıldı. New England merkezli SightMD bünyesinde çalışan cerrah Dr. Eric Rosenberg, 3.499 dolarlık cihazı Ekim 2025’teki bir ameliyatta ScopeXR adlı özel bir uygulama ile kullandığını belirtti. Dr. Rosenberg, o zamandan beri cihazı yüzlerce hastada daha kullandığını ifade etti. Uygulama uzaktan iş birliğine imkan tanıyor, böylece diğer odalardaki veya şehirlerdeki doktorlar, danışmanlar ve hatta tıp öğrencileri her kesiği ve dikişi cerrahın gözünden izleyebiliyor.
“Dünyanın en iyi cerrahını gezegenin herhangi bir yerinden, herhangi bir saatte, herhangi bir ameliyathaneye getirebiliyoruz.” diyen Dr. Rosenberg basın bülteninde şunları ekledi: “İlk vakalarını gerçekleştiren asistanlardan beklenmedik komplikasyonlarla karşılaşan cerrahlara kadar bu teknoloji, uzmanlığa erişimi demokratikleştiriyor ve bu da görme yetisini kurtaracak.”
Ameliyata Bağlanmak
Apple’ın Vision Pro başlığı, hem sanal hem de artırılmış gerçeklik unsurlarını barındırdığı için resmi olarak karma gerçeklik cihazı sayılıyor. Bu durum, ameliyatlar veya gözlemlerle ilgili görselleştirilebilen yoğun bağlamsal bilgilerin bulunduğu tıbbi uygulamalar için cihazı cazip bir seçenek haline getiriyor. Tıp uzmanları daha önce Google Glass ve Microsoft HoloLens gibi eski başlıkları tıbbi ortamlarda kullanmayı denese de, bu cihazların çözünürlük açısından yetersiz kaldığı bildirildi. Buna karşın Apple’ın başlığı, sınıfının en iyi çözünürlüğüne sahip.
Ancak donanım, denklemin sadece yarısını oluşturuyor. Dr. Rosenberg, bu sistemin gerçek ameliyatlarda çalışabilmesi için “karma gerçeklik cerrahi platformu” olarak adlandırdığı özel bir yazılımı birlikte geliştirdi. Uygulama, ameliyathanedeki 3D dijital mikroskoplardan ve diğer ekipmanlardan gelen verileri alarak doğrudan Vision Pro cihazına gönderiyor. Cerrah daha sonra operasyon alanını stereoskopik 3D olarak görebiliyor. Başlığın artırılmış gerçeklik özelliği, cerrahın ilgili verileri doğrudan hastanın veya çalışma alanının üzerine yerleştirmesine olanak tanıyor.
3D görüntüleme yararlı olsa da sistemin sağladığı en önemli fayda, iş birliği potansiyelinde yatıyor. Teorik olarak birden fazla cerrah aynı birinci şahıs video akışına bağlanabiliyor ve internet erişimi olan dünyanın her yerinden bir ameliyata destek verebiliyor. Stajyerler veya tıp öğrencileri de operasyon kayıtlarını inceleyerek eğitimleri için daha yakından bir görsel yardım alabiliyor.
Vision Pro, Tıpta Yeni Bir Hayat Buluyor
Apple, ilk Vision Pro cihazını Şubat 2024’te büyük bir tanıtımla piyasaya sürdü fakat cihaz büyük ölçüde bu beklentileri karşılayamadı. Vision Pro satışları, Apple’ın çığır açan diğer ürünlerine kıyasla düşük kaldı. Bir zamanlar heyecanlı olan bazı kullanıcıların, pahalı oyuncaklarının tozlanmasını izledikten sonra “tam bir pişmanlık” duygusu yaşadıklarını bildirdi. Güncel raporlar, daha önce bu başlığa odaklanan Apple ekiplerinin artık diğer cihazlara odaklanmak için projeden uzaklaştığını gösteriyor.
Bu ticari başarısızlığa rağmen Vision Pro, az sayıda profesyonel sektörde şaşırtıcı bir başarı yakaladı. Eylül 2024’te California’daki UC San Diego Health bünyesinde çalışan Dr. Santiago Horgan, başlığı kullanarak bir operasyonu tamamlayan ilk kişi oldu. Başlangıçta bir paraozofageal fıtık onarımı gerçekleştiren cerrah, sonraki haftalarda cihazı onlarca ameliyatta kullanmaya devam etti. O zamandan beri Vision Pro, obezite ve asit reflüsü tedavisi gibi yüzlerce farklı operasyonda kullanıldı.
İronik bir şekilde, tıptaki artan cazibesinin bir parçası da fiyatı. 3.500 dolarlık fiyat etiketi çoğu tüketici için ulaşılamaz görünse de, diğer tıbbi ekipmanlarla kıyaslandığında aslında oldukça uygun. Fiyatı, uyarlanabilirliği ve cihazlara kolayca bağlanabilmesi, Vision Pro cihazını özellikle bütçesi daha kısıtlı olan bölge veya toplum hastanelerindeki tıp uzmanları için giderek daha çekici hale getirdi.
Kaynak: https://www.popsci.com/technology/cataract-surgery-apple-vision-pro/
