ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka çip devi Nvidia‘nın gelişmiş H200 çiplerini Çin’deki “onaylı müşterilere” satmasına izin vereceğini duyurdu. Trump Pazartesi günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Ulusal Güvenliği koruyacağız, Amerikan İstihdamı yaratacağız ve Amerika’nın yapay zeka alanındaki liderliğini sürdüreceğiz.” dedi.
AMD gibi diğer ABD’li çip şirketleri için de geçerli olacak karar, destek toplamak amacıyla geçen hafta Washington’ı ziyaret eden Nvidia patronu Jensen Huang‘ın yürüttüğü yoğun lobicilik faaliyetlerinin ardından geldi.
Hem dünyanın önde gelen çip firması hem de en değerli şirketi olan Nvidia, son aylarda ABD ile Çin arasındaki jeopolitik çekişmenin merkezinde yer alıyor ve en gelişmiş çiplerini Pekin’e satmaktan men edilmişti. Trump, Temmuz ayında çip satış yasağını tersine çevirmiş ancak Nvidia‘nın Çin gelirlerinin %15’ini ABD hükümetine ödemesini talep etmişti. Akabinde Pekin’in teknoloji şirketlerine Çin pazarı için üretilen Nvidia çiplerini satın almayı durdurma emri verdiği bildirilmişti.
Nvidia, BBC News‘e verdiği demeçte, “Başkan Trump’ın, Amerika’nın çip endüstrisinin rekabet etmesine, Amerika’da yüksek ücretli işleri ve üretimi desteklemesine izin veren kararını alkışlıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Nvidia‘nın H200 modeli, dünyanın en gelişmiş yapay zeka yarı iletkeni olarak kabul edilen Blackwell çipinin bir nesil gerisinde bulunuyor. Huang Eylül ayında BBC‘ye verdiği demeçte, ABD’nin “insanların söz konusu teknolojiye Çin de dahil olmak üzere dünyanın her yerinden erişebildiğinden emin olması” gerektiğini söylemişti. Yönetici ayrıca kendi çip üretim ekosistemini geliştiren Çin’in, çip geliştirmede ABD’nin hemen arkasında olduğu konusunda defalarca uyarıda bulundu.
Nvidia, Trump‘ın Pazartesi günkü duyurusunu memnuniyetle karşıladı. Şirket açıklamasında, “Ticaret Bakanlığı tarafından incelenen onaylı ticari müşterilere H200 sunmak, Amerika için harika olan düşünceli bir denge kuruyor.” şeklinde konuştu. Gelişme üzerine şirket hisseleri hafif bir yükseliş gösterdi.
Trump paylaşımında mali şartlara da değinerek, Amerika Birleşik Devletleri’ne %25 ödeme yapılacağını belirtti.
Singapur Ulusal Üniversitesi‘nden Alex Capri, bazı Çinli müşterilere H200 çip satışının, ABD’ye nadir toprak elementleri konusunda Pekin ile bir anlaşma müzakere etmesi ve küresel tedarik zincirlerinde büyük aksamaları önlemesi adına “zaman kazandırdığını” belirtti. Çin, çoğu elektroniğin üretimi için gerekli olan nadir toprak minerallerinin işlenmesinde neredeyse tekel konumunda bulunuyor. Capri, H200 çiplerine erişimin Çin’in teknoloji sektörüne fayda sağlaması muhtemel olsa da, Pekin’in ABD’ye olan bağımlılığı azaltmak için çalışmaya devam etmesinin beklendiğini söyledi. Uzman, Pekin’in daha önce yerel teknoloji firmalarına Nvidia‘nın daha eski H20 çiplerini reddetmeleri talimatını verdiğini ve onları yerli üretim yarı iletkenleri satın almaya teşvik ettiğini kaydetti.
Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi‘ndeki (CSET) araştırmacılar, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun yapay zeka destekli askeri yetenekler geliştirmek için ABD şirketleri tarafından tasarlanan gelişmiş çipleri kullandığını aktardı. CSET kıdemli araştırma analisti Cole McFaul, konuyla ilgili endişelerini şu sözlerle dile getirdi:
“Çinlilerin ilgili yüksek kaliteli yapay zeka çiplerine erişimini kolaylaştırarak, Çin’in askeri uygulamalar için yapay zeka sistemlerini kullanmasını ve konuşlandırmasını daha kolay hale getiriyorsunuz. Savaş alanı avantajı için gelişmiş çiplerden yararlanmak istiyorlar.”
