Nvidia, bir veri merkezinin tükettiği su miktarını ciddi oranda azaltabileceğini belirttiği ılık su soğutma sistemini yeni duyurdu. Bir Nvidia yöneticisinin basın bültenindeki ifadesine göre bu sistem, veri merkezi içindeki “neredeyse tüm su kullanımını” ortadan kaldırıyor.
Nvidia’nın sürdürülebilirlikten sorumlu başkanı Josh Parker, yakın zamanda Axios’a verdiği demeçte, “Veri merkezleri için su tüketimi sorunu büyük ölçüde çözüldü.” ifadesini kullandı.
Ancak bu, su meselesinin yalnızca bir kısmı. Yapay zeka veri merkezleri fosil yakıtlarla çalıştığı sürece, ki teknoloji şirketleri giderek daha fazla bu seçeneğe yöneliyor, sağlanan tasarruf sadece veri merkezinin duvarları içinde kalıyor.
Asıl sorun, Nvidia’nın veri merkezindeki su kullanımını ölçme biçiminden kaynaklanıyor. Şirketin blog yazısına göre Nvidia, esasen veri merkezinin etrafına bir sınır çiziyor; içerideki her şeyi hesaba katarken, dışarıda kalanları göz ardı ediyor.
Adil olmak gerekirse Nvidia’nın sistemi, tesis düzeyindeki vaadini gerçekten yerine getiriyor gibi görünüyor. Soğutucu sıvı kapalı bir döngüde çalışıyor; bir kez doldurulduktan sonra tesisin ömrü boyunca devridaim ediyor. Bu da çipleri soğutmak için yeni bir su tüketilmediği anlamına geliyor. Şirket, elverişli iklimlerde bunun tesis içi su kullanımında %100 bir azalma sağlayabileceğini belirtiyor.
Esas sorun, veri merkezinin dışındaki su kullanımının, özellikle elektrik üretimi ve çip imalatı süreçlerinde, bir tesisin toplam su ayak izini ikiye ya da üçe katlayabilmesi. Bu da Nvidia’nın çözümünün, yapay zeka veri merkezlerinin toplam su tüketiminin yalnızca dörtte biri ile üçte birini kapsaması demek.
Yeni sistem oldukça zekice; soğutucu sıvıyı kabinlere 45°C sıcaklıkta pompalıyor. Bu sıcaklık insanlar için yüksek olsa da bilgisayar çipleri için sorun yaratmıyor. Sunucudan geçen sıvının 55°C sıcaklıkta çıktığını belirten Nvidia, böylece donanımdaki büyük miktarda ısının uzaklaştırıldığını ifade etti.
Bu sıcaklık derecesinde, çoğu iklimde dış ortam havası, buharlaştırmalı soğutmaya veya bazı durumlarda fanlara ihtiyaç duymadan pasif radyatörler yardımıyla ısıyı dışarı atabilir. Fan veya soğutma grubu barındırmayan bir veri merkezi, yalnızca daha az su tüketmekle kalmaz, aynı zamanda daha verimli ve daha sessiz olur.
Ancak hiçbir veri merkezinin elektrik beslemesi olmadan çalışması mümkün değil ve birçok elektrik santrali türünün kendisi de zaten devasa birer su tüketicisi konumunda.
U.S. Geological Survey verilerine göre fosil yakıtlı elektrik santralleri, büyük kısmı buharlaştırmalı soğutma için olmak üzere günde yaklaşık 10,22 milyar litre su tüketerek ABD’deki en büyük su kullanıcıları arasında yer alıyor. Yakın tarihli bir araştırmaya göre, doğal gaz santralleri ürettikleri her kilowatt-saat elektrik için 1,17 litre su harcıyor. Kömür santralleri ise kilowatt-saat başına 2,2 litre su harcayarak çok daha yoğun bir su tüketimi sergiliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, günümüzde veri merkezlerinin kullandığı enerjinin yaklaşık yarısı fosil yakıtlı santrallerden karşılanıyor.
Veri merkezlerinin enerjisinin yaklaşık %10’unu karşılayan hidroelektrik barajları, suyu doğrudan tüketmese de baraj göllerindeki buharlaşma nedeniyle üretilen her kilowatt-saat başına 6,8 litrelik bir kayba yol açıyor. Teknoloji şirketlerinin yeni yeni keşfetmeye başladığı jeotermal enerji ise kullanılan spesifik teknolojiye göre büyük değişiklik gösteriyor; su tüketimi duruma göre daha yüksek veya daha düşük olabiliyor. Fervo gibi bazı gelişmiş jeotermal girişimleri, normal şartlarda boşa gidecek olan “kalitesi düşmüş/atık” suları kullanma taahhüdünde bulundu.
Diğer taraftan rüzgar ve güneş enerjisi, kilowatt-saat başına sırasıyla yaklaşık 0,01 litre ve 0,03 litre gibi yok denecek kadar az su tüketiyor. Bu rakamlara, güneş panellerinin üretimi ve temizliği için gereken su miktarı da dahil.
Yenilenebilir kaynaklar yeni elektrik kapasitesinde her geçen gün daha fazla pay sahibi olsa da IEA öngörülerine göre doğal gaz ve kömürün, 2030 yılına kadar veri merkezlerinin artan talebini karşılamak için gereken yeni elektriğin %40’ından fazlasını sağlaması bekleniyor. Bu gidişatta köklü bir değişim gerçekleşmediği sürece, Nvidia kendi duvarları içinde ne yaparsa yapsın, veri merkezleri büyük miktarlarda su tüketmeye devam edecek.
Kaynak: https://techcrunch.com/2026/06/22/nvidia-wants-to-cut-data-center-water-use-but-thats-not-the-same-as-fixing-ais-water-problem/
