Tarihte ilk kez astronotlar, bir sağlık sorunu nedeniyle International Space Station görevinden planlanandan önce ayrılıyor. NASA, 8 Ocak Perşembe öğleden sonra yaptığı açıklamada, SpaceX tarafından yürütülen Crew-11 görevinin dört astronotunun, yörüngedeki bir mürettebat üyesinin yaşadığı sağlık problemi sebebiyle erken dönüş yapacağını duyurdu.
Kasım 2000’den beri kesintisiz şekilde astronot ekiplerine ev sahipliği yapan yörünge laboratuvarı açısından karar, tarihteki ilk tıbbi tahliye olarak kayda geçti. NASA yetkilileri, endişe edilecek bir durum bulunmadığını vurgularken, etkilenen astronotun sağlık durumunun stabil seyrettiğini ve tamamen iyileşmesinin beklendiğini belirtti.
Kısa süre önce görevi onaylanan NASA yöneticisi Jared Isaacman, kararın acil bir yörüngeden çıkış manevrası anlamına gelmediğini ifade ederek şu sözleri paylaştı: “Her zaman o kabiliyeti elimizde tutsak ve NASA ile ortaklarımız buna yönelik rutin eğitimler alsa da, anılan durum acil bir yörüngeden çıkış manevrası değil.” Isaacman, dönüş takviminin öne çekilme gerekçesini açıklarken, “Teşhis ve tedaviyi düzgün şekilde yapma imkânı International Space Station bünyesinde mevcut değil.” sözlerini ekledi.
Crew-11 ekibi, NASA astronotları Zena Cardman ve Michael Fincke ile Japonya’dan Kimiya Yui ve Roscosmos’tan Oleg Platonov’dan oluşuyor. Ekip, 1 Ağustos 2025’te SpaceX Crew Dragon Endeavour kapsülüyle fırlatıldı. Altı aylık görev süresinin sonuna yaklaşılmış olması, erken dönüş kararının alınmasını kolaylaştıran unsurlar arasında yer aldı.
Isaacman, Crew-11 görevinin fiilen sona geldiğini belirterek şunları söyledi: “Astronotlarımız için her zaman doğru olanı yapacağız ancak Crew-11 görevinin şu an sonuna gelindiğini kabul etmek gerekiyor. Görev hedeflerinin neredeyse tamamını başardılar.”
Bir sonraki görev olan Crew-12’nin zaten birkaç hafta içinde fırlatılmasının planlandığı, araç hazır olduğunda ve hava koşulları elverdiğinde dönüş için en elverişli zamanın bulunduğu aktarıldı.
Kesin ayrılış tarihi henüz açıklanmadı ancak önümüzdeki günlerde güncel bir takvim paylaşılması bekleniyor. Sağlık sorunu, 7 Ocak’ta, 8 Ocak için planlanan bir uzay yürüyüşünün bir astronotun sağlık endişesi sebebiyle ertelemesiyle tespit edildi. Söz konusu yürüyüşü Zena Cardman ve Michael Fincke’in gerçekleştirmesi planlanıyordu.
NASA, gizlilik gerekçesiyle etkilenen astronotun kimliğini ve sağlık sorununun ayrıntılarını paylaşmazken, kurumun baş sağlık sorumlusu James Polk, durumun uzay yürüyüşü ya da hazırlıklarıyla bağlantılı olmadığını vurguladı. Polk, yaşananların operasyon sırasında meydana gelen bir yaralanma değil, mikro yerçekiminin zorlu koşullarında ortaya çıkan bir sağlık sorunu ve mevcut ekipmanla teşhis koyma süreciyle ilişkili olduğunu belirtti.
Polk ayrıca, International Space Station üzerinden bir tıbbi tahliye yaşanmasının şaşırtıcı olmadığını, yaklaşık her üç yılda bir benzer bir vakaya işaret eden istatistiksel modelleri hatırlattı.
Crew-11’in yerini alacak Crew-12 ekibinin Şubat ortasında fırlatılması hedefleniyor. NASA bu takvimi öne çekme olasılığını değerlendirse de Crew-11 geri dönmeden fırlatma yapılmasının düşük bir ihtimal olduğu ifade ediliyor.
Crew-11’in ayrılmasının ardından istasyonda bir süre Christopher Williams, Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev görev yapacak. Williams, anılan dönemde istasyondaki tek Amerikalı astronot olacak. NASA yetkilileri, kendisinin tüm sorumlulukları üstlenebilecek kapasitede olduğunu vurguluyor.
NASA yardımcı yöneticisi Amit Kshatriya, Williams’ın eğitimi hakkında şunları söyledi: “Chris, araçta kendisinden isteyeceğimiz her görevi yerine getirmek üzere eğitim aldı.”
Kshatriya, istasyon operasyonlarının büyük bölümünün dünya genelindeki kontrol merkezlerinden yürütüldüğünü ve bilimsel çalışmaların kesintisiz sürmesi için geniş bir yer destek ekibinin her zaman devrede olacağını söyledi.
Kaynak: https://www.space.com/space-exploration/international-space-station/nasa-says-it-will-return-4-astronauts-home-early-in-1st-ever-medical-evacuation-from-the-international-space-station
