YZ şirketlerinin, aralarında nadir eserlerin de bulunduğu milyonlarca kitabı satın aldığı ve bu kitapları YZ modellerini eğitmek için kullanırken genellikle imha ettiği bildiriliyor. 404 Media tarafından yürütülen bir araştırma sayesinde artık bu sürecin nasıl işlediğine dair daha fazla ayrıntıya sahibiz. Yayın kuruluşu, 1.000 kitaplık büyük bir siparişin parçası olan nadir bir kitabın içine takip cihazı yerleştirdi ve kitap Las Vegas’taki bir Amazon deposunda ortaya çıktı.
404 Media’ya konuşan çalışanlar, VGT3 adlı tesiste gün boyunca kitapların sırtlarını kesip sayfalarını taradıklarını söyledi. VGT3’ün, Las Vegas’taki LAS8 adlı daha büyük başka bir tesisin parçası olduğu belirtiliyor. 404 Media’ya konuşan çalışanlara göre tesisin tek amacı, kitap sırtlarını kesmek ve onları taramak. Bir çalışan yayın kuruluşuna, “Tek yaptığımız şey kitapları taramak.” dedi.
Tesisin amacına dair hâlâ bir şüpheniz varsa, VGT3 logosunda elinde bir kitap tutan, onu yırtıp bir ısırık almak üzereymiş gibi duran bir dinozor var. En azından dinozor kitabı okumuyor.
Soruşturma temmuz ayında, 404 Media’nın bir kitapçıdan 1.000 kitaplık bir sevkiyatın içindeki bir kitaba Apple AirTag yerleştirip yerleştiremeyeceğini sormasıyla başladı. Bu büyüklükteki bir sevkiyat alışılmadık olsa da YZ çağında giderek yaygınlaştığı bildiriliyor. Kitap satışları artış gösteriyor ve birçoğu bunun okuyucu sayısındaki artıştan değil, öncü YZ modellerini eğitmekten kaynaklandığından şüpheleniyor. Sipariş, kendisini “dünyanın en büyük bağımsız kitap pazarı” olarak tanımlayan çevrim içi pazar yeri Biblio üzerinden verildi.
Çoğu zaman bu büyük siparişler rastgele seçilmiş farklı kitaplardan oluşuyor. Örneğin İrlanda’daki bağımsız bir kitapçı, YZ eğitimi için olduğundan şüphelendiği 5.000 kitaplık bir sipariş aldı. Kennys Bookshop’tan Tomás Kenny, bu büyük siparişlerde belirli bir konu veya tür bütünlüğü olmadığını; nitelikli kurgu dışı eserlerin hemen ardından tamamen farklı konulardaki kitapların gelebileceğini söyledi. 404 Media, VGT3’teki çalışanların her kitabın ISBN (barkod) numarasını taramasının zorunlu olduğunu belirtiyor. Bu da YZ şirketlerinin şimdiye kadar yayımlanmış her kitabın yer aldığı bir liste üzerinden ilerlediği teorisini güçlendiriyor.
Ya da en azından ISBN numarası olan her kitabın. Bir kitapçı 404 Media’ya, bu büyük siparişlerin ISBN numarası olmayan nadir kitapları “asla” içermediğini söyledi.
Bu yılın başlarında mahkeme kayıtları, Anthropic‘in 2024 yılında başlattığı “Project Panama” projesini ortaya çıkardı. Bu kayıtların parçası olan belgeler projenin amacını açıkça ortaya koyuyor: Dahili bir planlama belgesinde, “Project Panama, dünyadaki tüm kitapları yok ederek tarama girişimimiz.” ifadeleri yer aldı. Bir yargıç, Anthropic’in YZ modellerini eğitmek için kitapları kullanmasına izin verdi ama şirket, merkezi bir kütüphanede 7 milyon korsan kitap bulundurduğu için 1,5 milyar dolar para cezasına çarptırıldı. Meta’ya karşı 2025 yılında açılan bir davada ise şirketin yaklaşık 82 TB büyüklüğünde kitabı korsan yolla elde ettiği ortaya çıktı.
Kitapları kitleler halinde taramak yeni bir şey değil. 2005 yılında Google, özel tarayıcılar kullanarak bir kampüs kütüphanesindeki telif hakkı süresi dolmuş eserleri tarayarak Google Books projesine öncülük etti. Kitaplar daha sonra iade edildi. Muhtemelen Google, kitabın sırtına ve cildine zarar vermemek için onu doğal bir şekilde yerleştiren V şeklinde bir tarayıcı türü kullandı.
VGT3’te ise 404 Media’nın haberine göre çalışanlar, taramadan önce kitabın sırtını kesiyor. Amaç muhtemelen sayfaları ayırarak endüstriyel tarayıcıdan düz biçimde geçirmek. Öncü YZ modellerinin doymak bilmez veri açlığı, Google’ın ilk kitap dijitalleştirme çabalarından çok daha hızlı bir tempoda ilerliyor gibi görünüyor.
VGT3 gibi bir tesisin neden bu şekilde çalıştığını söylemek zor fakat bu durumun muhtemel nedeni maliyet. Meta ve Anthropic gibi büyük şirketler korsan kitap kütüphanesiyle yakalandıkları için artık bu kitapları satın almak zorunda kalıyor. Tek seferde binlerce kitap satın alırken, Biblio gibi pazar yerlerinden ikinci el kopyalar temin etmek, bu kitapların dijital versiyonlarına (eğer dijital versiyonları varsa) tam fiyat ödemekten çok daha ucuza geliyor olabilir.
Kaynak: https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/secret-tracking-device-placed-in-rare-book-ends-up-in-amazon-processing-facility-destroying-books-to-train-ai-models-is-all-the-vegas-warehouse-does
