Çin, teknoloji testleri için yürüttüğü uzay görevlerine, hakkında çok az bilgi bulunan yeni bir deneysel uydu daha ekledi. Long March 2D roketi, 19 Kasım’da Shijian-24 uydusunu Taiyuan Uydu Fırlatma Merkezi’nden planlanan Güneş eşzamanlı yörüngeye taşıdı.
Roket, Çin standart saatiyle sabah 06.51’de Shanxi eyaletindeki Launch Complex 9’dan havalandı. Çin, uzay aracının hedeflenen yörüngeye ulaştığını doğruladı ve görevi tam bir başarı olarak ilan etti. Bu fırlatma aynı zamanda Çin’in Long March roket ailesinin 678. uçuşu oldu.
Shijian-24’ün Bilinmeyen Görevi
Çin, Shijian-24’ün belirli görev hedeflerini veya üreticisini açıklamadı. Ancak uzay aracının adlandırması, olası rolüne dair bazı ipuçları sunuyor.
Çin, teknolojileri test eden ve operasyonel prosedürler oluşturan uzay araçları için Shijian adını kullanıyor. Bu adlandırma İngilizcede “Practice” (uygulama) anlamına geliyor. Bir diğer kategori olan Shiyan ise teknoloji geliştirmeye odaklanan deneysel uzay araçlarını tanımlıyor. Bu adlandırmalar, Çin’in uzay programı kapsamındaki farklı teknoloji gösterimi görevi türlerini birbirinden ayırmaya yardımcı oluyor.
Shijian-24, kayda değer fiziksel boyutlara da sahip olabilir. Aracı taşıyan Long March 2D roketi, 3,8 metre çapında bir faydalı yük kaplaması kullandı. Bu muhafaza, atmosferdeki yolculuğu sırasında uzay aracını korudu. Görece geniş olan bu kaplama, görev için mevcut olan faydalı yük alanına dair yararlı bir gösterge sunuyor.
Uydunun planlanan güneş eşzamanlı yörüngesi, tutarlı aydınlatma koşulları gerektiren görevleri destekleyebilir. Bu tür yörüngeler Dünya gözlemi ve diğer uygulamalar için elverişli fakat Çin, Shijian-24’ün bu işlevlerden herhangi birini yerine getirip getirmeyeceğini doğrulamadı.
Uzay aracı, bu yıl fırlatılan görece küçük bir Shijian görevleri grubuna katılıyor. Çin daha önce haziran ayında Shijian-31’i yüksek eliptik bir yörüngeye yerleştirmişti. Ocak ayında Shijian-32 ile yapılan daha önceki bir deneme ise fırlatma başarısızlığıyla sonuçlanmıştı.
Çin, mart ayında Shiyan filosunu da genişletti. İki Shiyan-30 uydusu, hakkında daha az bilgi bulunan Shiyan-33 uzay aracıyla birlikte yörüngeye girdi. Bu araçların görevleri, Çin’in bu amaca ayrılmış yörünge platformları aracılığıyla yeni uzay aracı teknolojilerini test etmeye yönelik ilgisini bir kez daha ortaya koyuyor.
Long March 2D, Soğuk Hava Koşullarına Göre Hazırlandı
19 Kasım görevi, yer seviyesinde bazı ek zorlukları da beraberinde getirdi. Taiyuan’daki soğuk hava, fırlatma ekiplerinin Long March 2D için yaptıkları hazırlıkları değiştirmesini gerektirdi.
Mühendisler fırlatma öncesinde rokete ekstra ısı yalıtımı yerleştirdi. Bu malzeme, uçuşun ilk anlarında zararsız bir şekilde ayrıldı. Yer ekipleri ayrıca kalkış öncesinde aracın kritik bölümlerini ısıttı.
Bu hazırlıklar, hassas ekipman ve sistemlerin düşük sıcaklıklara karşı korunmasına yardımcı oldu. Özellikle araçlar değişen çevre koşullarıyla karşılaştığında, fırlatma operasyonları sırasında ısı yönetimi önemini koruyor. Hava koşulları yer altyapısını ve roket donanımını etkilediğinde, görece rutin fırlatmalar bile düzenlemeler gerektiriyor.
İlginçtir ki bu Long March 2D, bir hafta önce başka bir araçta sunulan donanım değişikliklerine sahip değildi. Söz konusu önceki rokette uçuş bilgisayarı iyileştirmeleri ve tasarım optimizasyonları yapılmıştı. Değişiklikler arasında aerodinamik kanatçıkların araçtan çıkarılması da yer alıyordu.
Çin, son roketin bu modifikasyonlara neden sahip olmadığını açıklamadı. Yetkililer söz konusu olasılığı doğrulamasa da aracın daha eski bir üretim partisine ait olması bu farkı açıklayabilir.
Çin’in Fırlatma Sayısı Artıyor
Bu görev, Çin’in giderek yoğunlaşan fırlatma takvimine yeni bir dönüm noktası ekledi ve Long March 2D ailesinin 108. uçuşu oldu.
Roketi geliştiren Shanghai Academy of Spaceflight Technology da 284. Long March görevini kaydetti. Kurumun ticari fırlatma aracı iştiraki, Long March 2D’nin pazarlamasını yürütüyor.
Roket, Çin’in yörünge fırlatma filosunun köklü bir parçası olmayı sürdürüyor. Çin, 2026 yılında 82 yörünge fırlatma denemesi gerçekleştirdi. Son görev ise ülkenin genişleyen uydu altyapısına yeni bir uzay aracı daha ekledi.
Kaynak: https://interestingengineering.com/space/china-shijian-24-mystery-satellite-launch
