Meta CEO’su Mark Zuckerberg, geçen ay ödeme yapmadan veya izin almadan herkesin indirebileceği ve değiştirebileceği açık kaynaklı YZ modellerine destek verdi. Zuckerberg, geleceğe giden yolun “açıklıktan ve teknoloji gücünü daha az değil, daha fazla insanın eline vermekten” geçtiğini belirtti.
Zuckerberg, pazartesi günü bu desteğini pekiştirdi.
Meta, en güçlü YZ modeli olan Muse Spark’ın açık bir sürümünü yayınladı. “Muse Glimmer” adını taşıyan bu model, Muse Spark ile neredeyse birebir aynı özelliklere sahip; kod, metin ve görsel üretebiliyor. Temmuz ayında insanların erişmek için ödeme yaptığı kapalı bir YZ modeli olarak piyasaya sürülen Muse Spark ise kapalı kalmaya devam edecek.
Muse Glimmer, bir “açık ağırlıklı” model. Bu da modelin nasıl çalıştığını belirleyen temel hesaplamaların, yani ağırlıkların kamuoyuna açıldığı anlamına geliyor ancak modelin altyapısını oluşturan kodların tamamı kamuoyuna açılmadığı için tam anlamıyla açık kaynak bir sistem değil.
Yeni modele, Zuckerberg’in YZ vizyonunu ortaya koyduğu 14 sayfalık bir makale eşlik etti. Zuckerberg bu teknolojiden korkulmaması gerektiğini ve ABD’nin YZ yarışında Çin’e karşı üstünlüğünü koruması gerektiğini söyledi. Teknolojide sıkı denetim çağrısında bulunan rakip YZ şirketleri Anthropic ve OpenAI’ın adını vermeden yaklaşımlarını eleştirdi ve YZ gücünü yalnızca birkaç şirketin elinde toplamanın tehlikeli olduğunu söyledi.
42 yaşındaki Zuckerberg, “Gelecek Herkes İçindir” başlığını taşıyan makalesinde, “Süper zekayı merkezileştirmek yerine dağıtmalıyız.” diye yazdı. Zuckerberg, “Bu durum, kişisel olarak güçlenmenin yeni bir çağını başlatma potansiyeline sahip.” diye ekledi.
Meta’nın yeni modeli, Silikon Vadisi’n’de YZ geliştirmenin yönü üzerine yürütülen tartışmaları alevlendirecek gibi görünüyor. Anthropic ve OpenAI, YZ teknolojisinin tehlikeli olduğunu ve kontrol altında, güvenli bir şekilde geliştirilmesi gerektiği için sınırlandırılmasını savunuyor fakat Meta, Nvidia, Microsoft, Google ve diğerleri; insanların YZ teknolojisini geliştirebilmesi ve yeni işler kurabilmesi için bu teknolojinin serbestçe erişilebilir olması gerektiğini söyleyerek açık kaynağı destekliyor.
Tartışma geçen ay, Çinli girişimlerin ABD şirketlerinin sahip olduğu teknolojik üstünlüğü tehdit ediyor gibi görünen güçlü açık YZ modelleri yayımlamasıyla daha da kızıştı OpenAI ve Anthropic’in Çinli açık kaynak YZ modelleriyle ilgili endişelerini düzenleyici kurumlara iletmesi, Nvidia ve diğerlerinin ise kısıtlamalara karşı çıkması üzerine Washington’daki yetkililer de bu tartışmanın içine çekildi.
Meta öteden beri açık kaynaklı YZ teknolojisini destekliyor ve uzun yıllardır en gelişmiş YZ modellerini ücretsiz sunan az sayıdaki Amerikalı teknoloji devinden biri konumundaydı. Bu durum, Meta’nın YZ yarışında Anthropic ve OpenAI’ın gerisinde kalmasının ardından geçen ilkbaharda değişti. Şirket, bunun yerine kapalı bir YZ modeli geliştirmeye başladı.
Söz konusu model olan Muse Spark, Meta’nın geçen yıl baş YZ sorumlusu olarak işe aldığı 29 yaşındaki YZ girişimcisi Alexandr Wang liderliğinde geliştirildi. Şirket geçen ay ilk kez Muse Spark’a ücretli erişim sunmaya başladı. Geçen hafta Meta, Muse Spark altyapısıyla çalışan bağımsız bir kodlama asistanı olan Muse Code’u da yayınladı.
YZ performans kriterlerini izleyen sıralama tablolarına göre Muse Spark, kodlama, mantık yürütme ve metin yazma gibi alanlarda Anthropic ve OpenAI’ın önde gelen YZ modelleri kadar yüksek performans göstermiyor. Meta, bu modeli rakiplerine kıyasla daha ucuz bir alternatif olarak konumlandırıyor.
Söz konusu strateji, Çinli YZ şirketlerinin ve onların ucuz açık kaynaklı modellerinin izlediği yolla benzerlik gösteriyor. Çin modelleri, hem YZ giderlerini kısmak isteyen ABD’li şirketler arasında hem de Kenya ve Uganda gibi gelişmekte olan ülkelerde giderek daha popüler hale geliyor.
Zuckerberg yazısında, insanlara “ilişkilerinizi, sağlığınızı, kariyerinizi, finansal durumunuzu, ev yönetiminizi, hobilerinizi ve daha fazlasını iyileştirmek için sizin adınıza 7/24 çalışabilen” kişisel YZ asistanları sağlama fikrini de içeren Meta’nın süper zeka vizyonunu detaylandırdı.
8 yaşındaki kızının kod yazmak ve video oluşturmak için YZ kullandığını ekleyen Zuckerberg, kızıyla birlikte bir robot tasarlamak için de YZ teknolojisinden yararlandığını söyledi.
Zuckerberg, Çin’in veri merkezlerini ve nükleer enerji tesislerini daha az düzenlemeyle ve hızlıca inşa edebilme yeteneği gibi YZ yarışında avantajlara sahip olduğunu da ekledi. YZ geliştirilmesine yönelik hükümet denetimi için yeni bir süreç çağrısında bulundu ve YZ laboratuvarlarının kendi modellerini eğitmek için rakip modelleri kullandığı bir yöntem olan damıtma (distillation) uygulamasını savundu. Meta ayrıca, veri merkezlerinin kurulduğu topluluklara yatırım yapmak amacıyla 1 milyar dolarlık bir fon oluşturacağını açıkladı.
Meta, önümüzdeki aylarda şirket içinde Watermelon olarak adlandırılan ve Muse Spark’tan daha güçlü olan son teknoloji bir YZ modeli sunmayı planlıyor. Zuckerberg, bu modelin açık mı yoksa kapalı mı olacağını belirtmedi.
Kaynak: https://www.nytimes.com/2026/08/10/technology/meta-ai-open-source.html
