Konuya yakın bir kaynağa göre ABD Adalet Bakanlığı, Nvidia’nın bir temsilcisinin soruşturma sırasında ABD Ticaret Bakanlığına bağlı soruşturmacılarla iletişime geçmesinin ardından, Ticaret Bakanlığından Nvidia’nın bulut bilişim müşterilerinden birinin YZ çiplerini Çin’e kaçırıp kaçırmadığına yönelik soruşturmadaki çalışmalarını askıya almasını istedi.
The New York Times pazartesi günü yayımladığı haberde ilk kez, Nvidia Baş Hukuk Müşaviri Tim Teter’ın Ağustos 2025’te Ticaret Bakanlığı’na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS) müfettişleriyle temasa geçtiğini duyurdu. Bu birim, ülkenin ihracat düzenlemelerini uygulamak ve hassas Amerikan teknolojilerini korumakla görev yapıyor.
Durumu bilen başka bir kaynağa göre Ticaret Bakanlığı’nın incelemesi, Alice Huang liderliğindeki Singapur merkezli Megaspeed şirketine odaklanıyordu. ABD istihbarat kurumları şu anda Huang’ın, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile bağ kuran bir Çin ajanı olduğuna inanıyor. İlk kaynağa göre Nvidia ile Megaspeed’i soruşturan denetçiler arasındaki doğrudan temas; Megaspeed’in Çin’e çip satışı ve kaçakçılığı karşısındaki tutumunu ele alan incelemede, Nvidia’nın rolü hakkında kafa karışıklığı yarattı.
BIS sözcüsü yaptığı açıklamada şunları söyledi: “BIS, tüm yaptırım süreçlerini harfiyen kurallara uygun biçimde yürütüyor. Çip kaçakçılığı da dahil olmak üzere her alanda agresif bir denetim uyguluyoruz ve uygulama düzeyi tarihin en yüksek seviyesinde bulunuyor.” BIS sözcüsünün aktardığına göre Nvidia, BIS Başkanı Jeffrey Kessler‘ın şirkete BIS çalışanlarıyla iletişim kurma izni verdiğini öne sürdü.
İkinci kaynağa göre Adalet Bakanlığı, Megaspeed’in Çin’deki müşterilere Nvidia YZ çipleri sevk edilmesinde rol oynadığı iddialarına yönelik adli bir ceza soruşturması yürütüyor.
Çin, güçlü YZ sistemleri kurup çalıştırmak için kritik öneme sahip üst düzey Nvidia YZ çiplerine uzun süredir erişmeye çalışıyor. ABD, Nvidia gibi şirketlerin Çin’e çip satmasını engelleyen belirli yasaklara sahip ancak Amerikalı çip tasarımcıları, ürünlerini Megaspeed gibi Çin dışındaki şirketlere satmayı sürdürebiliyor. Bu durum, söz konusu şirketlerin normal şartlarda bu çiplere ulaşamayacak Çinli kuruluşlara çipleri aktarabileceği veya kaçırabileceği ihtimalini doğurdu. Haberlere göre Megaspeed, teknoloji şirketi Alibaba dahil olmak üzere Çin merkezli firmaların, kendi tesislerinden işlem gücü kiralamasına da olanak tanıyor.
Nvidia ve CEO Huang, Çin’e çip ihracatına getirilen kısıtlamalara karşı çıktı. Huang, Çin’e çip satışının Amerika’yı YZ devriminin ön saflarında tutmaya yardımcı olacağını, ihracat kontrollerinin ise Çin’in kendi YZ ilerlemesini hızlandırma gibi istenmeyen bir sonuç doğurabileceğini savundu. Yaptığı açıklamada Nvidia, ürünlerinin satışıyla bağlantılı ortaya çıkabilecek tüm “şüpheli durumları” gidermek adına federal kurumlarla birlikte çalıştığını belirtti:
“Hükümetin ve iş ortaklarımızın potansiyel kaçakçıları durdurmasına yardımcı olmak, aynı zamanda Amerika’nın dünya çapında kazanmasını sağlayan yasal müşteri kitlesine hizmet sunmak için her türlü ‘rotasından saptırma’ iddiasını hızla çözmeye çalışıyoruz. Yasal ticaret hakkındaki cevapsız sorular, uzun süredir uygulanan ABD politikasını baltalıyor; Amerikan ekonomik ve ulusal güvenliğine zarar veriyor.”
Nvidia’nın BIS müfettişlerine ulaşmasının ardından denetçiler şirket yetkilileriyle görüşmeyi reddetti. Bunun yerine durumu BIS Direktörü Jeff Kessler’a ilettiler. BIS sözcüsüne göre Kessler, personele meseleyi büronun standart prosedürlerine göre ele almalarını söyledi. Bu prosedürlerin ne olduğu henüz net değil.
Kessler, sektör liderleriyle kurduğu yakın ilişki algısı sebebiyle daha önce de mercek altına alınmıştı. Destekçileri onu; ihracat kontrol prosedürlerini kolaylaştırmak adına şirketlerin erişimine açık duran, görevine sadık bir bürokrat olarak nitelendirdi. Kessler’a yönelik eleştiriler hakkındaki önceki bir yorum talebine yanıt veren BIS sözcüsü, “Biden yanlısı eski Ticaret Bakanlığı çalışanları, Trump yönetimini baltalamak ve başarılarını küçümsemek için her şeyi söyleyebilir veya yapabilir.” dedi.
Nvidia pazar günü, yabancı bir istihbarat operasyonunun hedefi olduğu endişesiyle Huang hakkında soruşturma başlattığını duyurdu. Huang çalışanlara gönderdiği notta evlilik dışı bir ilişki yaşadığını kabul etti. Çok sayıda haber kuruluşu, Huang’ın ilişkisinin ajan olduğu öne sürülen Megaspeed lideri Alice Huang ile olduğunu bildirdi. İki Huang arasında herhangi bir akrabalık bağı bulunmuyor.
Pazartesi akşamının erken saatlerinde düzenlenen basın toplantısında Başkan Donald Trump, Jensen Huang’ı “son derece kaliteli bir insan” olarak gördüğünü ifade etti.
Trump, “FBI’ın meseleyi başka bir boyutuyla incelediğini biliyorum.” dedi ve ekledi: “Bence durumu iyi olacak.”
Nvidia hisseleri pazartesi günü %5’e varan düşüşle işlem gördü ve şirketin kağıt üzerindeki değerinden milyarlarca dolar silindi.
Kaynak: https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/nvidia-investigation-justice-fbi-commerce-jensen-huang-alice-china-rcna608397
