YZ arama motorlarını ve kaynak bağlantılarını yetersiz biçimde yeniden aktardığı bilinen sohbet botlarını etkileyebilecek bir kararda, Almanya’daki bir mahkeme Google’ın AI Overviews içinde yer alan yanlış ifadelerden sorumlu olduğuna hükmetti.
The Decoder’ın gündeme getirdiği davada verilen ön karar, iki yayıncının Google’ın AI Overviews özelliğinin kendilerini yanlış şekilde dolandırıcılık ve diğer kuşkulu ticari uygulamalarla ilişkilendirdiğini tespit etmesiyle ortaya çıktı. AI Overviews, yayıncıları “Evet, [bu şirket] şüpheli ticari uygulamalarıyla biliniyor ve çoğu zaman bir dolandırıcılık olarak algılanıyor.” gibi açık ve kesin ifadelerle karaladıktan sonra Google, yayıncıların bu yılın başlarında ihtarname göndermesine rağmen yanıltıcı çıktıyı düzeltmedi.
Google, AI Overviews içinde yer alan yanlış ifadelerden doğan sorumluluktan kaçınmak için alışılmış savunmaları öne sürdü. Bunlar arasında, çoğu kullanıcının YZ çıktılarının her zaman doğru olmadığını ve doğrulanması gerektiğini bildiği argümanı da vardı.
Ancak mahkeme, yalnızca üçüncü taraf açıklamalarına yönlendiren bağlantı listeleri sunan geleneksel arama motorlarından farklı olarak, Google’ın aracının internetteki bağlantıları kendi yanlış yorumuna dayanarak “bağımsız, yeni ve içerikli ifadeler” ürettiğine karar verdi.
Mahkemeye göre sorun da burada başlıyor. Yayıncılar, Google Arama sonuçlarında görünen iftira niteliğindeki ifadeleri yayımlayan üçüncü taraflara karşı dava açıp bu yayınları durdurma yoluna gidebilirdi fakat AI Overviews içinde gösterilen temel algoritmayı ve çıktıları yalnızca Google düzeltebilir. Şirket, en azından başlangıçta bunu yapmadığı için mahkeme Google’ın “hesap vermesi gerektiğine” hükmetti. Üstelik Google’ın savunması özellikle zayıf bulundu çünkü bu davadaki AI Overview, “arama sonuçlarında hiç yer almayan ifadeler” içeriyordu.
Mahkemenin, Google’ın yanlış iddiaları gelecekteki AI Overviews sonuçlarında yaymasını geçici olarak yasaklayan ihtiyati tedbir kararı küresel sonuçlar doğurabilir çünkü mahkeme, bir YZ şirketini YZ ifadelerinden sorumlu tutan ilk mahkeme gibi görünüyor.
Geçmişte YZ şirketleri, yanlış bilgi uyarısı içeren feragat notlarının güvenilmez çıktılar nedeniyle açılabilecek davalara karşı kendilerini koruyacağını umuyordu. Hatta geçen yıl bir sohbet botu geliştiricisi, YZ tarafından üretilen ifadelerin kendi başına bir “salt ifade” kategorisi olduğunu ve ABD Anayasası’nın Birinci Değişikliği kapsamında korunması gerektiğini savundu.
Ancak Alman mahkeme kararının Google çevirisine göre, yanlış çıktılar “öncelikle davalının ticari faaliyetinin bir ifadesiydi” ve YZ aracının “görüşleri” ile yanlış ifadeleri kamuoyu üzerinde etki yaratabilecek nitelikteydi.
Mahkeme, çıkar dengesi değerlendirildiğinde, yayıncıların yanlış bilgilerin kaldırılmasına yönelik menfaatinin Google’ın ticari ifade haklarından daha ağır bastığı sonucuna vardı.
Web’de Arama Yapmak için YZ Gerekli Değil
Tarihsel olarak, arama motorlarının öne çıkardığı potansiyel olarak zararlı içerikler doğrudan sorumluluktan korunuyordu. Bunun nedeni, kullanıcıların çevrimiçi ortamda devasa ve karmaşık bilgi yığını içinde yol bulmasına yardımcı olurken bu tür içeriklerin yüzeye çıkmasının büyük ölçüde kaçınılmaz görülmesiydi ancak Alman mahkemesi, YZ arama motorlarının aynı korumalardan yararlanamayacağını vurguladı çünkü YZ özetleri yalnızca “ek bir işlev” sunuyor; bu işlev olmadan da arama motoru kullanılabiliyor ve kullanıcılar “veri seli” içinde sonuçları bulabiliyor.
Başka bir deyişle, internette arama yapmak için kimsenin YZ’ye ihtiyacı yok. Bu nedenle YZ şirketleri, araçlarının yanlış iddiaları sahte kaynaklara atfetmesine izin verip hiçbir sorumluluk üstlenmeden yollarına devam edemez.
Mahkeme ayrıca, Google’ın kullanıcılardan AI Overviews sonuçlarına “körü körüne güvenmemelerini” beklemesini eleştirmiş görünüyor. Kararda, eğer “AI overview” genel olarak güvenilmez kabul edilirse ve gösterilen her bağlantının bağımsız olarak doğrulanması gerekirse, YZ aracının kullanışlılığının “ciddi ölçüde azalacağı” belirtildi.
İnsanların YZ arama araçlarına bu şekilde yaklaşmadığı açık.The Decoder, geçen temmuzda yayımlanan bir Pew anketine göre çoğu kişinin AI Overview kaynak bağlantılarına tıklamadığını aktardı. Ayrıca The New York Times’ın mayıs ayında yayımladığı bir analiz, mevcut Gemini 3 modeliyle hazırlanan AI Overviews sonuçlarının yaklaşık %9 oranında hatalı olduğunu ve yaklaşık %56 oranında yanlış kaynak bağlantıları içerdiğini gösterdi.
Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, Google’ın YZ aracının her gün milyonlarca yanlış yanıt üretiyor olabileceği ve çok az kullanıcının bu bilgileri doğruladığı anlaşılıyor. Diğer mahkemeler de teknoloji şirketlerinin YZ aramasındaki bu deneysel kaos döneminde ortaya çıkan iftira niteliğindeki çıktılardan sorumlu olduğuna karar verirse, en büyük YZ liderleri kısa süre içinde davalara boğulabilir.
Google’ın karara itiraz etmeyi mi planladığı, yoksa kararın ardından AI Overviews içindeki yanlış ifadeleri düzeltme taleplerini daha hızlı ele almaya mı başlayacağı henüz net değil.
Google muhtemelen ön karara karşı mücadele edecek.
Kaynak: https://arstechnica.com/tech-policy/2026/06/nobody-needs-ai-to-search-the-internet-court-says-in-ruling-against-google/
