İran yönetimi, geniş çaplı hükümet karşıtı protestoların ardından ülke genelindeki tüm internet erişim yöntemlerini tamamen kapattı. IranWire tarafından aktarılan raporlara göre Tahran, geçmişte yaşanan daha sınırlı isyan dalgaları sırasında da benzer kısıtlamalara başvurmuştu. Ancak yetkililerin, mezkûr defa ülke içinde bulunduğu tahmin edilen on binlerce Starlink alıcısını da işlevsiz hale getirmeyi başardığı görülüyor.
Pazar günü ABD Başkanı Donald Trump, SpaceX ve Starlink’in sahibi Elon Musk ile İran halkının internet erişimini yeniden tesis etme konusunu görüşeceğini açıkladı.
Son dört gün içinde protestocular ile İranlı yetkililer arasında yaşanan çatışmaların boyutu küresel kamuoyunun dikkatini çekmiş durumda. Uluslararası haber kuruluşları, yayın dalgalarını ve ön sayfaları can kayıpları, toplu tutuklamalar ve şiddet olaylarına dair art arda raporlarla dolduruyor.
Daha önceki huzursuzluk dönemlerinde İran yönetimi, internet, mobil iletişim ve hatta sabit telefon hatları dahil olmak üzere iletişim altyapısını kesme yoluna gitmişti. Amaç, protestocuların birbirleriyle iletişim kurmasını ve örgütlenmesini zorlaştırmak. Aynı zamanda dış dünyaya görüntü ve bilgi akışını sınırlayan söz konusu uygulama, hükümetin kamusal anlatıyı kendi lehine şekillendirmesine de olanak tanıyor.
Starlink Kesintisi Muhtemelen Çin veya Rus Teknolojisine Dayanıyor
IranWire, son protesto dalgasında oldukça farklı bir gelişmeye işaret ediyor. Cuma günü yayımlanan notta, Starlink gibi uydu internet hizmetlerinde dahi belirgin bir erişim düşüşü yaşandığı belirtildi.
İnternet araştırmacısı Amir Rashidi, IranWire’a yaptığı açıklamada Starlink uydularını hedef alan askeri düzeyde sinyal karıştırma (jamming) faaliyetlerinin tespit edildiğini ifade etti.
Yetkililer tarafından doğrudan uygulandığı belirtilen müdahale, Starlink trafiğinin yaklaşık yüzde 80 oranında aksamasına yol açtı.
Rashidi, gerçekleştirilen karıştırma girişimini “eşi benzeri görülmemiş ve son derece karmaşık” olarak tanımlıyor. Araştırmacıya göre mezkûr kapasitenin Çin veya Rusya menşeli teknolojiler aracılığıyla elde edilmiş olması ihtimali yüksek görülüyor; yerli geliştirme seçeneği ise tamamen dışlanmıyor.
Ülke içinde hükümet yanlısı internet siteleri ve iletişim kanallarının, aşamalı bir beyaz liste sistemiyle yeniden çevrimiçi olmaya başladığı bildiriliyor. İlk etapta erişim sağlanan platformlar arasında hükümet yanlısı Telegram kanalları, devlet medyası hesapları ve bazı üniversite ağları yer alıyor.
İran’da daha önce yaşanan dijital karartmalar 12 gün sürmüştü; mevcut kesintinin ise anılan defa çok daha uzun soluklu olabileceği değerlendiriliyor.
Trump, İran’daki İnternet Ablukası için Musk ile Görüşecek
ABD’li yetkililer, son dört günde 500’den fazla protestocunun hayatını kaybettiği ve 10.000’den fazla kişinin gözaltına alındığı yönündeki raporları sert biçimde kınadı. Pazar günü konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’da internet erişiminin yeniden sağlanması konusunda Elon Musk ile görüşme planı bulunduğunu teyit etti.
Trump, İran halkı için Starlink gibi uydu internet hizmetlerinin yeniden devreye alınmasına dair bir soruya yanıt verirken şu ifadeleri kullandı:
“O bu tür işlerde çok iyidir, çok iyi bir şirketi var.”
Kaynak: https://www.tomshardware.com/service-providers/network-providers/iran-government-takes-down-starlink-amidst-civil-unrest-with-military-grade-jamming-signals-report-claims-president-trump-vows-to-speak-to-elon-musk-to-restore-internet-in-crisis-hit-country
