Ortalama bir yetişkinin vücudunda 206 kemik bulunur; kalsiyum, mineral ve kolajenden oluşan bu sert yapılar, bizi gün boyu taşıyan biyolojik iskeleti sağlar. Üzerinde pek düşünmesek de kemikler inanılmaz derecede dirençli yapılardır. Eğer kırılırlarsa, kendilerini yeniden büyütmek gibi bir yeteneğe sahipler.
Ancak dişler kemik değildir. Aynı maddelerin bazılarını içermelerine ve koruyucu mine tabakası sayesinde vücudun en sert materyali olmalarına rağmen, kendilerini iyileştirme veya yeniden büyütme yetisinden yoksunlar fakat bu durum her zaman böyle kalmayabilir. Japon araştırmacılar, insan dişlerini yeniden çıkarmayı vaat eden deneysel bir ilaç üzerinde ilerleme kaydetti. İnsan klinik deneyleri Eylül 2024 tarihinde başladı.
Kitano Hastanesi Tıbbi Araştırma Enstitüsü Diş Hekimliği Bölüm Başkanı Katsu Takahashi, 2024 yılında The Mainichi gazetesine verdiği demeçte, “Diş kaybı veya eksikliği yaşayanlara yardım etmek için bir şeyler yapmak istiyoruz. Bugüne kadar kalıcı bir tedavi sunulmasa da insanların diş büyümesi konusundaki beklentilerinin yüksek olduğunu hissediyoruz.” dedi.
Bu gelişme, feretler ve farelerde diş büyümesini engellediği gösterilen USAG-1 (Uterine sensitization–associated gene-1) adlı özel bir antikor üzerindeki yıllar süren çalışmaları takip ediyor. 2021 yılında, gelecekteki insan deneylerinde de yer alacak olan Kyoto Üniversitesi bilim insanları, USAG-1 ile BMP (Kemik Morfojenetik Proteini) adı verilen moleküller arasındaki etkileşimi bozan bir monoklonal antikor (genellikle kanserle mücadelede kullanılan bir teknik) keşfetti.
Çalışmanın ortak yazarı Takahashi, o dönemki basın açıklamasında şunları kaydetti: “USAG-1’i baskılamanın diş büyümesine fayda sağladığını biliyorduk ancak bunun yeterli olup olmayacağını bilmiyorduk. Feretler, insanlara benzer diş yapılarına sahip ve tıpkı bizler gibi yaşamları boyunca iki kez diş çıkarıyorlar.”
Şimdi bilim insanları, söz konusu benzerliğin ne kadar ileri gittiğini görmeye çalışıyor çünkü insanlar da benzer bir denemeden geçiyor. Söz konusu çalışma, her biri en az bir dişi eksik olan, 30 ile 64 yaş arasındaki 30 erkek deneğe odaklanıyor. İlacın etkinliğini ve güvenliğini kanıtlamak amacıyla damar yoluyla uygulama yapılıyor; şanslıyız ki önceki hayvan çalışmalarında hiçbir yan etki bildirilmedi.
Her şey yolunda giderse Kitano Hastanesi, en az dört dişi eksik olan 2 ile 7 yaş arasındaki hastalara bu tedaviyi uygulayacak. Nihai hedef ise 2030 yılına kadar diş çıkaran bir ilacın kullanıma hazır olması. Bu tedaviler şu an için doğuştan diş eksikliği olan hastalara odaklansa da Takahashi, tedavinin dişini kaybeden herkes için sunulmasını umuyor.
Kaynak: https://www.popularmechanics.com/science/health/a71184991/human-new-tooth-regrowth-trials-timeline/
