35 yaşındaki Wu Songyun, daha önce Chengdu’da uluslararası ticaret alanında çalışıyordu. İş baskısı ve uzun çalışma saatleri sık sık uykusuzluk yaşamasına neden oluyordu.
2024 yılında işinden ayrılan Wu, uyku takibi yapan, meditasyon rehberliği sunan ve sağlığı iyileştiren öneriler veren TideFlow uygulamasını kurdu.
İki yılın sonunda TideFlow yalnızca 1.000 civarında kullanıcıya ulaşabildi ve bunlardan yaklaşık 35’i ücretli aboneydi. Şirket her ay zarar etmeye devam ediyordu.
Wu, Çin’de tek bir çalışanla iş kuran girişimci dalgasının temsilcilerinden biri. Bu kişiler, acımasız kurumsal iş piyasasından kaçmayı veya zorlu istihdam koşullarında kendi işini yaratmayı hedeflerken, yazılım, müşteri hizmetleri ve pazarlama gibi önceden birden fazla kişi gerektiren süreçleri YZ ile yürütüyor.
Wall Street Journal’ın Çin devlet medyasından aktardığı verilere göre, 2025 yılında 7 milyondan fazla tek kişilik işletme kuruldu. Bu rakam bir önceki yıla göre yaklaşık %42’lik bir artışa işaret ederken, YZ odaklı olmayan farklı sektörleri de kapsıyor.
Çin hükümeti, genç işsizliğine ilişkin endişeler nedeniyle bu eğilimi destekliyor. Bazı yerel yönetimler konut, ofis alanı ve YZ hesaplama kapasitesine yönelik sübvansiyonlar sağlıyor.
Hangzhou ve Shenzhen gibi teknoloji merkezlerinde yüzlerce mikro işletme kuluçka merkezi faaliyete geçti.
Şanghay merkezli danışmanlık firması Hutong Research ortağı Guo Shan, YZ teknolojisinin iş kaybı endişelerini artırdığı bu dönemde, tek kişilik şirketlerin yeni bir istihdam yaratma biçimi haline gelebileceğini belirtiyor.
Hangzhou’daki Honghub, tek kişilik girişimciler için bir topluluk olarak faaliyet gösteriyor. Merkez şu anda 50’den fazla şirkete ev sahipliği yapıyor ve bunların birçoğu kuluçka merkezinden 50.000 dolara kadar başlangıç finansmanı aldı.
Honghub’a ev sahipliği yapan Shangcheng İlçe yönetimi, Mart ayında bu yıl 1.000 girişimciyi çekmeyi hedefleyen bir plan açıkladı. Yerel yönetim bu projeler için 18.600 metrekareden fazla ofis alanı ayırdı ve yaklaşık 150 milyon dolarlık bir fon oluşturdu.
Hangzhou, Alibaba ve DeepSeek gibi devlerin varlığıyla Çin’de e-ticaret ve YZ alanlarının ana merkezi konumunda.
Ancak devlet desteği, küçük işletmelerin yoğun rekabet baskısından kaçmasını sağlayamadı. Honghub tarafından 1.500 tek kişilik işletmeyle yapılan bir araştırma, bu şirketlerin yarısından fazlasının aylık gelirinin 1.000 doların altında olduğunu ortaya koydu.
Kurucular, en büyük sorunların müşteri bulmak ve finansman sağlamak olduğunu söyledi. Çin pazarı ayrıca genellikle “involution” olarak tanımlanan yoğun bir rekabetle karşı karşıya. Bu kavram, ek değer yaratmanın giderek zorlaştığı bir pazarda işletmelerin sürekli rekabet ettiği durumu ifade ediyor.
29 yaşındaki Haoyu Liu, önceden New York’taki bir e-ticaret şirketinde yazılım mühendisi olarak çalışıyordu.
YZ teknolojisinin otomasyonu hızlandırarak iş kayıplarına yol açacağından korkan Liu, Çin’e dönüp kendi işinin patronu olmaya karar verdi. İlk olarak bir astroloji uygulaması geliştirdi ve uygulamanın tasarımını, idari işleri ve pazarlama içeriklerini YZ kullanarak yönetti.
Para kazanma imkanı bulamadan geçen birkaç ayın ardından odağını değiştirerek Hunger Agents adlı bir YZ oyunu geliştirmeye yöneldi.
İş modellerini sürekli değiştirmek, tek kişilik şirketlerde sıkça görülen bir durum. Bazı işletmeler başarı yakaladıktan sonra ek çalışanlar işe alıyor veya daha büyük bir şirket tarafından satın alınıyor.
Şanghay’daki BVF fonunda yatırımcı olan Bob Chen, birçok tek kişilik girişimin hâlen sipariş ve gelir elde etmekte zorlandığını vurguladı.
Chen’e göre şirketlerin çoğu piyasada halihazırda var olan ürün benzerlerini üretiyor ve uzun vadeli planlamadan yoksun hareket ediyor. Yine de her kurucu devasa bir şirket inşa etmek istemiyor. Birçok genç için temel hedef, düşük maliyetli bir yaşam tarzı sürdürmek ve finansal olarak bağımsız kalmaya yetecek kadar gelir elde etmek.
YZ, kodlama bilmeyenler için bile bu modeli daha erişilebilir kılıyor. Honghub araştırmasına göre, tek kişilik işletme kurucularının dörtte üçünün teknik bir geçmişi bulunmuyor.
25 yaşındaki Arvin Chen, kullanıcıların doğrudan YZ ajanlarıyla konuşmasını sağlayan bir mikrofon cihazı geliştiriyor. Chen, video kurgudan arka plan kodlamasına ve kişisel takvim yönetimine kadar pek çok görevde YZ araçlarından yararlanıyor.
Chen, “Eskiden bir şey yapmayı düşünen insanlar artık düşünmeyi bırakıp onu yapmaya başlayabiliyor.” dedi.
Bu girişimci kuşağı için YZ yalnızca ürün geliştirmeye yarayan bir araç değil; aynı zamanda tek bir kişinin işletme içinde birden fazla rol üstlenmesine yardımcı oluyor.
Ancak bir girişimi YZ kullanarak tek başına yönetebilmek, piyasada bu işletmelerin ayakta kalmasına yetecek kadar müşteri olacağı anlamına gelmiyor.
Kaynak: https://www.vietnam.vn/en/hon-7-trieu-startup-mot-nguoi-moc-len-tai-trung-quoc-nhung-hon-50-kiem-chua-toi-1-000-usd-thang
