Starlink, Ukrayna askeri insansız hava araçlarının Rusya’nın devam eden işgaline karşı mücadelede uydu internet hizmetini kullanmasını engelleyen ani bir kısıtlama nedeniyle siyasi tepkilerle karşı karşıya.
Kısıtlama haberi ilk olarak Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky’nin danışmanı Serhii Beskrestnov’dan geldi. Beskrestnov sosyal medyada, “Bu gece SpaceX’in hareket halindeki Starlink terminallerine hız sınırı getirdiğini doğruluyorum.” paylaşımını yaptı. Kısıtlama, ülkenin İHA saldırıları düzenlemek de dahil olmak üzere savaş zamanı iletişimleri ve askeri operasyonlar için güvendiği Starlink’in askeri ve hükümet sürümü olan Starshield sistemine uygulandı.
Beskrestnov’a göre ani kısıtlama, saatte yaklaşık 160 km üzerinde seyreden İHA’larda ve diğer araçlarda Starshield erişimini engelledi. Beskrestnov, “Savunma kuvvetlerimiz bu kısıtlama hakkında herhangi bir uyarı almadı ve bu durum birkaç görevin başarısız olmasına yol açtı. Açıkçası bu eylem bir tesadüf olamaz ve mevcut siyasi durumla bağlantılı.” eklemesini yaptı.
Bu ani kısıtlama, Starlink’e, SpaceX CEO’su Elon Musk’a ve Trump yönetimine karşı eleştirileri ateşledi. Polonya Başbakan Yardımcısı Radosław Sikorski, SpaceX CEO’suna gönderdiği tweette, “Hey @elonmusk, büyük adam, ürünlerinle yine siyaset mi oynuyorsun? Avrupalı müşterilerin olarak seni izliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Ancak Musk yanıt vererek kısıtlama talimatını Beyaz Saray’ın verdiğini işaret etti. Musk paylaşımında, “Starshield sistemlerinin mülkiyeti ve kontrolü ABD hükümetine aittir. Hız veya kullanım üzerindeki her türlü sınırlamaya ABD ordusu ve nihayetinde ABD Başkanı karar verir.” diye yazdı.
Musk bu yanıtı, Ukrayna’nın eski Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov’un şu paylaşımının ardından verdi: “160 km/s hıza kadar Starlink bağlantısı yeniden sağlanıyor. Starshield’ın hız sınırını tamamen kaldırmak Ukrayna’nın savunması için kritik önem taşıyor. Teşekkürler @elonmusk. Sürekli desteğinizi umuyoruz.” Bu açıklama, hız kısıtlamasının askeri düzeydeki Starshield için halen geçerli olduğunu ancak tüketici odaklı Starlink için geçerli olmadığını gösteriyor.
Musk tweet’inde ayrıntılara girerek şunları ekledi: “Starlink, SpaceX’in sahip olduğu ve kontrol ettiği ticari bir hizmettir. Starlink kullanımı sivil veya savunma faaliyetleriyle sınırlıdır ve saldırı amaçlı askeri eylemlerde kullanılamaz; zira bunu yapmak ticari bir şirket için uygun olmaz.”
Şu ana kadar Trump yönetimi konuyla ilgili bir yorum yapmadı ama üst düzey bir ABD’li yetkili Axios’a yaptığı açıklamada, Musk’ın tweet’iyle çelişecek şekilde, “Trump yönetiminin iddia edilen Starlink hizmet kısıtlamalarıyla hiçbir ilgisi olmadığını” söyledi. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise şu paylaşımı yaptı: “Son raporlar, bu stratejik hatanın Starlink veya SpaceX ile değil, DOD Starshield sistemleri içinde daha yerel düzeyde gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.”
Tillis, “Savunma Bakanı Hegseth’in şeffaflık sunmasını beklemiyorum, bu nedenle DOD Genel Müfettişliği’nden bir soruşturma başlatmasını ve Kongre ile Amerikan halkına rapor vermesini isteyeceğiz.” sözlerini ekledi.
Beyaz Saray’ın kısıtlama talimatını vermiş olabileceğine dair bazı spekülasyonlar var çünkü birkaç gün önce Başkan Trump, Rusya ile bir barış anlaşmasına varamadığı için Ukrayna’nın yeni bir başkana sahip olma zamanının geldiğini söyleyecek kadar ileri gitmişti.SpaceX CEO’su Elon Musk da cumartesi günü “Zelensky çok ileri gitti.” paylaşımıyla Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı’na yönelik eleştirilerine katılmış göründü.
Bu sırada Ukrayna Cumhurbaşkanı, bugün yayıncı Piers Morgan’a verdiği röportajda, ülkenin İHA’larının Rusya’nın İran yapımı Shahed İHA’larından gelen saldırıları engellemek ve durdurmak için de kullanıldığı bir dönemde, “Bu karar çok sayıda insan kaybına yol açacak.” açıklamasında bulundu.
Ukrayna’daki donanım tamir uzmanı Oleg Kutkov da ülkede sabit Starlink erişiminin devam ettiğini bildiriyor. Kutkov, “Düzenli hizmet planımda bağlantı 80 km/s hızdan sonra kesiliyor. Bu sınır 2025’ten beri yürürlükte.” diye yazdı.
Verilen tepkiler, Avrupa’nın SpaceX’in veya Musk’ın kendisinin Ukrayna’daki Starlink desteğini çekebileceği ya da kısıtlayabileceği yönünde uzun süredir duyduğu endişelerin ortasında yaşanıyor. Musk, 2023 yılında Ukrayna’nın Rusya’ya karşı İHA saldırıları düzenlemek için uydu internet hizmetini kullanmasını kısıtlama kararını savunurken, “Üçüncü Dünya Savaşı’na yol açabilecek çatışmaların tırmanmasına izin vermeyeceğiz.” demişti.
Musk 2025 yılında da şu tweet’i atmıştı: “Benim Starlink sistemim Ukrayna ordusunun bel kemiğidir. Onu kapatırsam tüm ön cepheleri çöker.”
Bununla birlikte SpaceX, Rusya’nın Ukrayna’da Starlink kullanmasını önlemek için de çeşitli adımlar attı. Bu önlemler arasında, bu yılın başlarında uygulamaya konulan kısıtlayıcı bir izin verilenler listesi (whitelist) de bulunuyor.
Kaynak: https://www.pcmag.com/news/elon-musk-dont-blame-me-for-new-starlink-restriction-in-ukraine
