ABD’de sekiz eyalet, çarşamba günü ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’a, şirketin çok sayıda çocuğa zarar verdiği iddiasıyla dava açtı.
Kansas, Arizona, Montana, Iowa ve diğer dört eyalet, şirketin ürünlerinin çocukları kendilerine zarar vermeye yönlendirerek “kasten, tehlikeli, sorumsuz ve yasa dışı davranışlar” sergilediğini iddia etti.
Iowa Başsavcısı Brenna Bird yaptığı açıklamada, “OpenAI çocuklara zarar veriyor ve Iowa halkına yalan söylüyor.” dedi. Bird açıklamasına şöyle devam etti: “OpenAI, tehlikeli tıbbi tavsiyeler verirken, insanları başkalarına zarar vermeye teşvik ederken ve insanlara intihar koçluğu yaparken, tüm bunları onların sahte arkadaşı gibi davranarak yürütürken, ChatGPT’nin güvenli olduğunu iddia ediyor.”
Sekiz eyaletin tamamı OpenAI’ı tüketiciyi koruma yasalarını ihlal etmekle suçluyor ve şirketi, ürünlerinin genç kullanıcılar için çalışma şeklini değiştirmeye zorlamayı hedefliyor. Eyaletler ayrıca maddi tazminat talep ediyor ve mahkemeden, şirket bu modellerin insan değerleriyle uyumlu olduğunu kanıtlayana kadar OpenAI’ın kendi kendini geliştirebilen yapay zeka modelleri geliştirmesini durdurmasını istiyor.
Bu durum, birden fazla ABD eyaletinin bir YZ şirketine karşı koordineli bir hukuki eylemde ilk kez güçlerini birleştirmesi anlamına geliyor.
OpenAI sözcüsü Drew Pusateri, şirketin “birçok diğer YZ ürününde bulunmayan, sektöre liderlik eden yaşa özel korumaları ürüne entegre ettiğini” belirtti.
Pusateri açıklamasını şöyle sürdürdü: “Hiçbir sistem kusursuz olmasa da çalışmalarımızı yönlendirmek ve bugün mevcut olan ebeveyn kontrolleri, mola hatırlatıcıları ile yaşa uygun model korumaları gibi ek önlemler geliştirmek için uzmanlarla çalışmaya devam edeceğiz. Sadece tek bir şirkete değil, tüm YZ sektörüne uygulanan pragmatik YZ politikalarını geliştirmek için eyaletlerle birlikte çalışmaya kararlıyız.”
Davalarda, OpenAI’ın ChatGPT’nin güvenli bir araç olduğuna ve şirketin güvenliği ön planda tuttuğuna dair kamuoyunu yanılttığı iddia ediliyor. Eyaletler, gerçekte sohbet robotunun “aşırı uyumlu olacak ve insani merhamet taklidi yapacak şekilde” tasarlandığını belirtiyor. Savcılar, ChatGPT’nin çocuklar gibi savunmasız kullanıcılar için tehlikeli olduğuna, insanlara int*har etme veya başkalarına zarar verme konusunda yönlendirme yaptığına dair örnekleri gösteriyor.
Bu hamle, OpenAI ve diğer teknoloji şirketlerine karşı, sohbet robotlarının ruh sağlığı krizlerini şiddetlendirdiği ve şiddet eylemlerini kışkırttığı iddiasıyla açılan vakaların hızla artmasının ardından geldi. OpenAI, ChatGPT’nin bir “int*har koçu” gibi davrandığı gerekçesiyle yedi ayrı davada yargılanıyor.
ChatGPT’nin kitlesel silahlı saldırılardaki iddia edilen rolü nedeniyle de OpenAI’a karşı onlarca dava açıldı. Florida Başsavcısı tarafından başlatılan bir ceza soruşturması ve hukuk davası, Florida State University’deki kitlesel silahlı saldırının ardından OpenAI’ı güvenlik risklerini gizlemekle suçluyor. Şirket ayrıca, ChatGPT’nin saldırganı eylemi gerçekleştirmeye teşvik ettiğini iddia eden Kanada’daki Tumbler Ridge kitlesel silahlı saldırısının 37 kurbanının aileleri tarafından da mahkemeye verildi.
Çarşamba günü dava açan sekiz eyalet, sayısı giderek artan araştırmaların ChatGPT’nin eleştirel düşünme becerilerine zarar verebildiğini, paranoyayı ve sanrıları körükleyebildiğini, tehlikeli tıbbi tavsiyeler sunabildiğini ve sağlıksız davranışları teşvik edebildiğini gösterdiğini öne sürüyor.
Dava dilekçelerinde ayrıca, OpenAI modellerinin kontrolden çıkarak beklenmedik davranışlar sergilediği son örneklere dikkat çekiliyor. Eyaletler, şirketin YZ ajanlarının başka şirketlerin ve devlet kurumlarının sistemlerine sızdığı olayların, teknolojinin insan kullanıcıları aldatmaya yatkın olduğunu gösterdiğini savunuyor.
Pusateri, OpenAI’ın bu olaylarla ilgili koruma önlemlerini güçlendirdiğini ve “hizalanma sorunlarına yanıt olarak aldıkları kapsamlı tedbirler hakkında bilgi paylaşmaya devam edeceklerini” ifade etti.
OpenAI’ı kendi eyalet mahkemelerinde bağımsız olarak dava eden sekiz eyalet Iowa, Kansas, Nebraska, West Virginia, Arkansas, Arizona, Idaho ve Montana’dan oluşuyor.
Kaynak: https://www.theguardian.com/technology/2026/oct/14/openai-child-self-harm-lawsuit
