Elon Musk, xAI’ın bu hafta başında ortaya çıkan ticari marka başvurusunun ardından, SpaceX’in planladığı YZ uydularının resmi adının Starmind olacağını doğruladı. Starmind, ABD Federal İletişim Komisyonu’na (FCC) sunulan belgelerde bir milyona kadar YZ uydusundan oluşabilecek bir uydu takımyıldızı olarak geçiyor.
Şunu belirtmek gerekiyor ki, SpaceX’in Starlink iletişim uydusu ile Starmind aynı yörünge altyapısı konseptine dayanıyor ancak tamamen farklı amaçlara hizmet ediyor. Starlink bir bağlantı ağı; uydular Dünya’daki noktalar arasında veri alıp aktarıyor ve uzayda yüksek hızlı bir internet omurgası görevi görüyor. Uyduların kendisi işlem yapmıyor veya düşünmüyor; sadece bilgiyi bir yerden başka bir yere taşıyor, yani yer altındaki bir fiber kablonun üstlendiği görevin aynısını yerine getiriyor.
Starmind ise tamamen farklı bir kulvarda yer alıyor; uyduları veriyi taşımak yerine, büyük güneş panellerinden güç alan yerleşik işlemcileri kullanarak doğrudan yörüngede YZ aracılığıyla işleyecek. Bir Starlink uydusu esasen çok hızlı bir boruyken, bir Starmind uydusu ise bir sunucu görevi görüyor. Bu durum pratikte, Starmind’ın YZ modellerinin uzaydan çıkarım (inference) yapmasına, sorguları işlemesine ve çıktılar üretmesine olanak tanıyacağı anlamına geliyor. Sonuçlar, verinin hiçbir zaman yeryüzündeki bir veri merkezine gitmesine gerek kalmadan, milisaniyeler içinde Dünya’nın herhangi bir yerindeki kullanıcılara gönderilecek.
Starship her fırlatmada 30 ile 50 YZ uydusu taşıyabilecek. Böylece uçuş başına düzinelerce sunucu rafına eşdeğer kapasiteyi, yeryüzünde hiçbir arazi edinimi, elektrik şebekesi onayı ve soğutma altyapısı gerekmeden uzaya ulaştıracak.
SpaceX bu yeni teknolojinin peşinden gidiyor çünkü yeryüzündeki veri merkezleri fiziksel alan eksikliği, yerel toplulukların itirazları ve izin alınması giderek zorlaşan devasa boyutlardaki elektrik ve su tüketimi gibi sert sınırlara tosluyor. Uzay ise sınırsız güneş enerjisine, doğal vakum soğutmasına sahip ve orada herhangi bir imar kurulu bulunmuyor. Musk, 8 Haziran’daki bir video sunumunda, iki ile üç yıl içinde uzayın YZ işlem gücü konuşlandırmak için en düşük maliyetli konum haline gelmesini beklediğini belirtti. İki YZ prototipinin 2027 yılının başlarında fırlatılması planlanırken, kitlesel üretimin ise aynı yılın sonunda Gigasat adlı yeni bir tesiste yapılması hedefleniyor.
Starmind’ın sunduğu gerçek dünya uygulamaları, Grok’a güç vermenin çok daha ötesine uzanıyor. Yörüngedeki YZ işlemcilerinden oluşan bir takımyıldız, Dünya’nın herhangi bir yerindeki herhangi bir müşteri için çıkarım iş yüklerini çalıştırabilir. Üstelik kıtalar arası yer tabanlı bulut yönlendirmelerindeki saniyeler süren gecikmeler yerine, milisaniyelerle ölçülen bir erişim hızı sunabilir. Starmind, eğer anlatıldığı gibi ölçeklenirse, Starlink’in SpaceX’i uydu internetinin mülk sahibi haline getirmesi gibi, şirketi YZ işlem gücünün mülk sahibi haline getirebilir.
Kaynak: https://www.teslarati.com/spacex-starmind-ai-satellite-vs-starlink/
