Meta Platforms’a ait ABD merkezli mesajlaşma uygulaması WhatsApp, yerel yasalara uymadığı gerekçesiyle Rusya’da tamamen engellendi. Kremlin Perşembe günü yaptığı açıklamada, Rus vatandaşlarına devlet destekli “ulusal mesajlaşma uygulamasına” geçmeleri çağrısında bulundu.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Meta’nın Rus yasalarına uymak konusundaki isteksizliği nedeniyle böyle bir karar gerçekten alındı ve uygulandı.” dedi. Peskov, Rusların devlet destekli mesajlaşma uygulaması MAX’e geçmesini önererek şunları söyledi: “MAX erişilebilir bir alternatif, gelişmekte olan bir mesajlaşma uygulaması, ulusal bir mesajlaşma uygulamasıdır ve vatandaşlar için piyasada bir alternatif olarak mevcuttur.”
Eleştirmenler MAX’in bir gözetim aracı olduğunu söylüyor. Rus yetkililer bunu reddediyor.
Rusya’nın en popüler mesajlaşma uygulaması olan WhatsApp’a yönelik hamle, ABD’li şirkete altı ay boyunca uygulanan baskının zirve noktası oldu. Karar, savaş döneminde Rus makamlarının yabancı teknoloji şirketlerinin yerel yasalara uyması ya da piyasadan çekilmesi esasına dayanan “egemen” bir iletişim altyapısı kurma çabasını yansıtıyor.
Meta daha önce Rusya’da “aşırılık yanlısı bir örgüt” olarak tanımlanmıştı. WhatsApp ise hizmetinin tamamen engellenmeye çalışıldığını belirterek şu açıklamayı yaptı: “100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve güvenli iletişimden izole etmeye çalışmak geri bir adımdır ve Rusya’daki insanlar için yalnızca daha az güvenlik anlamına gelebilir.”
WhatsApp ile bağlantılı bazı alan adları Rusya’nın ulusal alan adı sicilinden çıkarıldı. Bu durum, Rusya içindeki cihazların uygulamadan IP adresi alamamasına yol açtı ve erişim yalnızca VPN kullanılarak mümkün hale geldi.
Snapchat, Facebook, Instagram ve YouTube gibi platformları da engelleyen veya kısıtlayan Rus makamları, MAX’i güçlü biçimde teşvik ediyor. Eleştirmenler uygulamanın kullanıcıları izlemek için kullanılabileceğini öne sürerken, yetkililer bunu reddediyor ve devlet hizmetleriyle entegre edilen MAX’in vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştırmak için tasarlandığını söylüyor.
Roskomnadzor, Ağustos ayında yabancı platformların dolandırıcılık ve terör vakalarında kolluk kuvvetleriyle bilgi paylaşmadığını ileri sürerek WhatsApp ve diğer mesajlaşma hizmetlerinde kısıtlamalara başlamış, bu uygulamalarda telefon görüşmelerini imkânsız hale getirmişti.
Aralık ayında ise uygulamanın Rus yasalarını ihlal etmeye devam ettiği ve “ülke topraklarında terör eylemleri düzenlemek ve gerçekleştirmek, failleri devşirmek ve dolandırıcılık ile diğer suçları işlemek için kullanılan bir platform” olduğu gerekçesiyle kademeli olarak yeni kısıtlamalar uygulanacağı açıklanmıştı.
Rus mahkemeleri, yasaklı içerikleri silmediği gerekçesiyle WhatsApp’a para cezaları verdi ve şirketin yasalara uyum için Rusya’da yerel bir temsilcilik açması gerektiğini belirtti.
Aralık ayından bu yana birçok Rus kullanıcı WhatsApp’ı yalnızca VPN ile kullanabiliyor. Bazıları rakip mesajlaşma uygulamalarına geçiş yaptı ancak bazı alternatifler de benzer gerekçelerle yetkililerin baskısıyla karşı karşıya.
Kaynak: http://reuters.com/technology/russia-blocks-metas-whatsapp-messaging-service-ft-reports-2026-02-12/
