Doktorlar, kalp hastalığını iki saniyeden kısa sürede tespit edebilen “insanüstü” bir YZ aracı geliştirdi. Bu çığır açan teknoloji, milyonlarca hastanın verisiyle eğitildi. Sistem, rutin bir elektrokardiyogramdan (EKG) insan gözünün algılayabileceğinden çok daha fazla bilgi çıkararak çalışıyor.
Kalbin atım hızı ve ritmi dahil elektriksel aktivitesini kaydeden geleneksel EKG, bir asırdır kalp krizlerinin ve anormal kalp ritimlerinin teşhisinde hayati öneme sahip bir tıbbi araç olarak kullanılıyor ancak kalp hastalığını doğrudan tespit edemez. Bunun için hastaların genellikle aylarca beklemesi gereken bir tür ultrason taraması olan ekokardiyografi gerekir.
Şimdi bir ekip, kalp hastalığının en yaygın iki formu olan kalp yetmezliği ve kalp kapağı hastalığının belirtilerini EKG sonuçlarından “göz açıp kapayıncaya kadar” tespit edebilen bir YZ aracı geliştirdi. Kalp hastalığının erken teşhisini güçlendirebilecek bu gelişmenin detayları, Munich’te düzenlenen ve dünyanın en büyük kalp konferansı olan European Society of Cardiology yıllık kongresinde binlerce delegeye sunuldu.
Kalp yetmezliği ve kalp kapağı hastalığında erken teşhis büyük önem taşıyor. Böylelikle hayat kurtarıcı ilaçlara ihtiyaç duyan kişiler, durumları tehlikeli şekilde kötüleşmeden önce daha erken belirlenebiliyor. EKG, yılda yaklaşık bir milyar uygulamayla tıptaki en yaygın testlerden biri olduğu için bu gelişme potansiyel olarak çok önemli görülüyor.
ABD’de 67.000 hastanın katıldığı bir klinik çalışmada YZ aracı, kalp yetmezliği olanların %81’ine ve kalp kapağı hastalığı olanların %90’ına kadarını doğru teşhis etti.
Klinik çalışmayı finanse eden British Heart Foundation (BHF) Klinik Direktörü ve Uzman Kardiyolog Dr. Sonya Babu-Narayan şöyle söyledi:
“YZ’nin artık bir EKG sonucunu göz açıp kapayıncaya kadar sunabildiğini görmek heyecan verici. Bu araştırmadaki YZ destekli EKG gibi yüksek riskli hastaları erken tespit etme potansiyeline sahip teknolojiler, kalp hastalığı olan herkesi yakalayamayabilir. Ancak kalp bozukluğu olasılığı en yüksek olan hastaları hızlı bir şekilde yönlendirmek için bir çözüm sunabilir. Söz konusu kalp olduğunda, erken teşhis ve tedavi hayat kurtarır ve yaşam kalitesini artırır.”
Geliştirilen teknoloji, kalp yetmezliğini veya kalp kapağı hastalığını kesin olarak teşhis etmek ya da hastalıkların bulunmadığını doğrulamak için tek başına kullanılamıyor fakat bir kişide bu hastalıkların bulunma olasılığına dair çok güçlü bir işaret veriyor.
Bu hastalıklardan birine sahip olma ihtimali yüksek görülen bir kişi, standart bekleme listelerinde aylarca beklemek yerine hızla ekokardiyografiye yönlendirilebilir. Böylece teşhis daha erken konabilir ve tedaviye daha erken başlanabilir.
Imperial College London Kardiyoloji Profesörü Prof. Fu Siong Ng konuyla ilgili şunları aktardı:
“Hastalar, doktorları tarafından sevk edildikten sonra bir kalp ultrasonu taraması için genellikle birkaç ay beklemek zorunda kalıyor. Bu durum, teknolojimizin kalp yetmezliği ve kalp kapağı hastalığı açısından en yüksek risk altındaki hastaları belirleyebilmesini ve böylece taramalar için bu kişilere daha hızlı ve acil öncelik verilebilmesini heyecan verici kılıyor.”
Aracın amacı, kalp yetmezliği veya kalp kapağı hastalığından şüphelenilen kişilerin teşhisini hızlandırmak. Ancak Ng, farklı nedenlerle EKG çektiren kişilerde de bu durumların belirtilerini yakalayarak teknolojinin hayat kurtarabileceğini belirtti:
“Bu YZ modelinin bir diğer potansiyel uygulaması da bu hastalıklardan şüphelenilmeyen kişilerde kalp yetmezliği ve kalp kapağı hastalığını tesadüfen teşhis etmektir. YZ modeli, bu hastalıklara yakalanma riski en yüksek kişileri işaretlemek ve böylece daha erken teşhis konulmasını sağlamak için bir hastanede çekilen tüm EKG’lerde çalıştırılabilir.”
Imperial College London analizini yöneten BHF Klinik Araştırma Görevlisi Dr. Ahmed El-Medany, aracı “insanüstü bir YZ” olarak tanımladı ve bir sonraki hedefin sağlık çalışanlarının kullanabileceği el tipi YZ destekli EKG okuyucuları tasarlamak olacağını söyledi.
Munich’teki delegeler ayrıca yüz videolarının YZ tabanlı analizinin, teşhis edilmemiş yüksek tansiyonu ve tip 2 diyabeti hızlı ve doğru bir şekilde tespit edebileceğini dinledi.
Tokyo Üniversitesi ve Tokyo Bilim Enstitüsü‘nden araştırmacılar, beş saniyelik yüz videolarının YZ ile analiz edilmesinin teşhis sürecini iyileştirebileceğini belirtti. Yüksek tansiyonu veya tip 2 diyabeti olan milyonlarca insan bu durumlardan habersiz yaşıyor.
Kaynak: https://www.theguardian.com/technology/2026/aug/31/superhuman-ai-tool-spots-heart-disease
