Kullanıcılar Google’a sağlıkla ilgili bir soru yazdığında, en üstteki sonuç artık çoğunlukla geleneksel bir bağlantı yerine yapay zeka tarafından üretilen bir özetten geliyor. Lakin yeni araştırmalar, söz konusu yapay zeka açıklamalarının arkasındaki asıl kaynağın tıbbi bir otorite değil, YouTube olduğunu ortaya koyuyor.
Arama motoru optimizasyonu platformu SE Ranking tarafından gerçekleştirilen geniş ölçekli bir analiz, Berlin’de Google üzerinden yapılan 50.807 sağlık aramasını inceledi. Çalışma, arama sonuçlarını üretken yapay zeka kullanarak otomatik olarak özetleyen Google’ın “AI Overviews” (Yapay Zeka Özetleri) özelliğinin, YouTube’u diğer tüm kaynaklardan daha fazla alıntıladığını saptadı. Video platformu, tüm atıfların yüzde 4,43’ünde yer alarak herhangi bir hastane ağını, sağlık bakanlığını veya akademik tıbbi internet sitesini geride bıraktı.
Dünyanın en çok ziyaret edilen ikinci web sitesi olan YouTube, böylece yapay zeka özetlerinin sağlık durumlarını açıklama biçimini şekillendiren en etkili tek kaynak olarak ortaya çıkıyor. Bu, aracın “saygın kaynaklardan yüksek kaliteli içerikler sunduğunu” iddia eden bir şirket için çarpıcı bir bulgu. Durumu açıkça ifade etmek gerekirse: YouTube tıbbi bir yayıncı değil. Lisanslı hekimlerden yaşam tarzı vloggerlarına kadar herkesin içerik yükleyebildiği bir platformda, bilginin güvenilirliği büyük ölçüde değişkenlik gösterebilir.
YouTube, yaklaşık 466.000 toplam kaynak atıfı arasında 20.000’den fazla atıfla listenin başında yer alırken, en çok atıf alan diğer alan adları oldukça geride kaldı. Almanya’nın kamu yayıncısı NDR.de yüzde 3’ün biraz üzerinde bir oranla ikinci sırada yer aldı. Onu tıbbi referans sitesi Msdmanuals.com (yüzde 2,08), sağlık portalı Netdoktor.de (yüzde 1,61) ve doktorların kariyer sitesi Praktischarzt.de (yüzde 1,53) takip etti.
Genel olarak, yapay zeka özetleri analiz edilen sağlık aramalarının yüzde 82’sinden fazlasında göründü. Sadece Almanca istemlerin kullanıldığı çalışma, tıbbi bilgilerin hem Alman hem de AB standartlarına göre sıkı bir şekilde düzenlendiği bir ülkedeki arama modellerini yansıttı. SE Ranking yazarları, üretken yapay zeka sistemlerinin bu düzenlenmiş ortamda bile tıbbi olmayan kaynaklara yönelmesi durumunda, benzer modellerin başka yerlerde kaçınılmaz olabileceğini not etti.
Bulgulara yanıt olarak Google, The Guardian gazetesine, yapay zeka özetlerinin “biçimden bağımsız olarak” güvenilir bilgilere dayandığını belirterek, pek çok tıp uzmanının ve hastane kanalının YouTube’da içerik yayınladığını kaydetti. Şirket, tek bir Almanca çalışmanın sonuçlarının küresel olarak genellenemeyeceğini söyledi.
Google ayrıca, sisteminin büyük ölçüde uzman içeriğine dayandığını savunmak adına aynı veri setine atıfta bulundu: En çok atıf alan 25 YouTube videosunun yüzde 96’sı doğrulanmış tıbbi kanallardan geliyordu ancak araştırmacılar, söz konusu 25 videonun incelenen toplam YouTube atıflarının yüzde birinden daha azına tekabül ettiğini ve bu nedenle genel tabloyu temsil etmekte yetersiz kaldığını belirtti.
Yapay zeka özetlerine yönelik endişeler sadece atıf modelleriyle sınırlı kalmıyor. Ayın başlarında bir Guardian araştırması, karaciğer fonksiyon testleri hakkındaki yanlış bilgiler de dahil olmak üzere, sistem tarafından üretilen yanıltıcı ve hatta tehlikeli tıbbi özet örneklerini belgeledi. Yanıt olarak Google, bazı tıbbi aramalar adına yapay zeka özetlerini geçici olarak askıya aldı.
Çalışmanın Aralık 2025’te belirli bir zaman kesitinde yapılmış olması, sonuçların zamanla değişebileceği veya bölgeler arasında farklılık gösterebileceği anlamını taşıyor. Şimdilik veriler, karmaşık soruları basitleştirmek adına tasarlanan Google’ın yapay zeka aracının, hala öncelikle etkileşim ve popülerlik tarafından şekillendirilen kaynaklara dayandığını gösteriyor.
Kaynak: https://www.techspot.com/news/111064-google-ai-health-summaries-cite-youtube-more-than.html
