Türkiye, konum verilerini millileştirme ve veri egemenliğini güvenceye alma vizyonu doğrultusunda kendi yerli navigasyon teknolojisini geliştirmek için vites yükseltti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın açtığı stratejik çağrıya kurdukları konsorsiyumla başvuran ve destek almaya hak kazanan Başarsoft, Bilişim Vadisi ve TOGG ortaklığıyla yürütülen çalışmalarda büyük bir ivme yakalandı.
Projenin detaylarını paylaşan Başarsoft Yönetim Kurulu Başkanı Alim Küçükpehlivan, bu altyapının sıradan bir harita uygulaması olmadığını, ülkelerin veri bağımsızlığını belirleyen stratejik bir kale olduğunu vurguladı:
“Navigasyon artık bir uygulama değil, ülkelerin veri egemenliğini belirleyen stratejik bir altyapı. Bu projeyle Türkiye’nin, konum verisini kendi üreten, kendi yöneten ve kendi değerine dönüştüren bir yapıya kavuşmasını hedefliyoruz. Bu proje sayesinde sunucular tamamen yurt içinde çalışacak, önemli bilgiler içeride kalacak.”
29 Yıllık Saha Birikimi ve 360 Derece Görsel Altyapı
Başarsoft’un 29 yıldır sahadan veri toplama ve işleme konusunda uzmanlaştığını hatırlatan Küçükpehlivan, Türkiye’nin 81 ilini kapsayan, yüksek doğruluğa sahip ve düzenli güncellenen bir veri tabanına sahip olduklarını belirtti. Şirket, proje kapsamında 360 derece sokak çekimlerine başlayarak kullanıcıların kendi evlerinin önündeki mahalle detaylarını bile yerli navigasyonda görebilmesini sağlayacak. Toplanan tüm bu veriler, basit bir depolamanın ötesinde, yapay zeka algoritmalarıyla işlenerek rotalama ve tahminleme performansına doğrudan aktarılacak.
Kültürel Dinamiklere Uygun, Canlı ve Akıllı Yol Tarifi
Sistem; anlık trafik akışı, geçmiş yoğunluk analizleri ve yapay zeka tabanlı öngörü modelleriyle beslenerek mevcut küresel uygulamalardan daha hızlı ve güncel sonuçlar üretecek. Sistemin kullanıcı deneyimini iyileştirecek özgün yetenekleri ise şunlar:
- Sürücüyü Pazar Trafiğine Sokmayacak: Sistem yerel dinamiklere o kadar hakim olacak ki, mahallelerde hangi gün semt pazarı kurulduğunu bilip rotayı ona göre çizecek.
- Görsel ve Doğal Türkçe Komutlar: Sürücülere yabancı gelen “Kuzey yönünde ilerleyin, sağdan üçüncü çıkış” gibi ifadeler yerine, kavşak fotoğrafları eşliğinde sokak isimleri verilerek “Göbeğe gir, sağda kal” gibi net ve Türkçe dil yapısına uygun yol tarifleri yapılacak.
- Yerel Şiveler ve Kişiselleştirilmiş Sesler: Gelecek fazlarda haritanın Karadeniz veya Yörük şivesi gibi yerel ağızlarla konuşması ya da sürücülerin kendi çocuklarının sesiyle yol tarifi alabilmesi hedefleniyor. Küçükpehlivan bu hedefi, “İsterseniz çocuğunuzun sesi yolu tarif edecek. Hayalimiz bu.” sözleriyle özetliyor.
Kamu Entegrasyonu: Hız Radarı ve Ambulans Uyarıları
Uygulamanın ilk versiyonunun yıl sonunda yayımlanması planlanıyor. Resmi kurumlarla yapılacak entegrasyonlar sayesinde sistem şu interaktif özelliklere sahip olacak:
- Sürücüler, resmi kurumlardan alınan anlık verilerle harita üzerinde yol çalışmalarını doğrudan görebilecek.
- İlgili makamlardan onay çıkması halinde, hız radarlarının bulunduğu noktalar haritada gösterilecek ve sürücüye “yavaşla, yoksa ceza yersin” uyarısı iletilecek.
- Bir bölgede trafik aniden yavaşladığında sistem bunu algılayıp arkadan gelen araçlara kaza riskini bildirecek.
- Arkadan yaklaşan bir ambulans sistem üzerinden haritada görünecek ve sürücülerin yolu erkenden açması sağlanacak.
Elektrikli Araçlara Rezervasyon ve Afet Güvenlik Katmanı
- Şarj ve Otopark Çözümleri: Uygulamanın devreye girmesinden sonraki ikinci yıldan itibaren, özellikle elektrikli araç kullanıcıları için büyük kolaylıklar sunulacak. Sürücüler, yolculuk esnasında araçlarının bataryasının hangi noktada tükeneceğini ve o noktaya saat kaçta varacaklarını görebilecek, ayrıca güzergah üzerindeki şarj istasyonları için rezervasyon yapabilecek. Sistem benzer şekilde otopark sorunlarına da akıllı çözümler getirecek.
- 112 Acil Butonu: Afet dönemlerindeki kritik iletişim zafiyetlerini gidermek adına uygulamaya bir 112 butonu eklenecek. Kullanıcılar acil durumlarda yerlerini tarif etmek zorunda kalmadan, saniyeler içinde konumlarını, ses kayıtlarını veya olay yeri görüntülerini doğrudan merkeze iletebilecek.
Global Rekabet ve İsim Arayışı
Projenin nihai amacı Türkiye’yi sadece teknoloji tüketen değil, navigasyon teknolojisi ihraç eden bir konuma taşımak. İlk etapta Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sınırlarında aktif olacak yazılım, ilerleyen süreçte Türk Cumhuriyetleri başta olmak üzere dünya pazarına ihraç edilecek.
Uygulamanın isimlendirme çalışmalarının sürdüğünü belirten Alim Küçükpehlivan, projenin vizyonunu ve iddiasını tam yansıtacak bir “isim babası” aradıklarını, yakın zamanda yerli navigasyonun adını kamuoyuna müjdeleyeceklerini ifade etti.
Kaynak: https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/yol-tarifini-daha-anlasilir-kilacak-yerli-navigasyon-calismalari-hiz-kazandi/3943166
