Eindhoven Teknoloji Üniversitesi’ndeki öğrenci mühendisler, şebekeden uzak, ücra bölgeleri aşarak yerinde sağlık hizmeti sunabilen ve tamamen güneş enerjisiyle çalışan çığır açıcı bir araç tanıttı. Dünyanın ilk güneş enerjili ambulansı olan Stella Juva, şimdi Afrika’da zorlu saha testlerinden geçecek.
Solar Team Eindhoven, güneş enerjili ulaşımın sınırlarını zorlama konusunda uzun bir geçmişe sahip. Şık aile araçlarından zorlu arazi koşullarına uygun modellere kadar “Stella” araç ailesi, yıllardır haberleştirmeye değer ilham verici projeler ortaya koyuyor. Üniversitenin yeni öğrenci ekibi ise bu kez tüketici taşımacılığından insani yardıma yöneliyor.
Ekip üyelerinin geçen ay tanıttığı çalışan araştırma prototipi, şehirlerdeki acil servislere otoyolda yüksek hızla hasta taşımak için tasarlanmış bir ambulans değil. Bunun yerine kendi kendine yetebilen mobil bir klinik olarak hizmet vermek üzere geliştirildi.
Temel hedef, güvenilir yolların, elektriğin veya yakıtın bulunmadığı şebekeden uzak bölgelerde yaşayan yaklaşık bir milyar insana hastane standartlarında tıbbi altyapı ulaştıracak güneş enerjili bir çözüm yaratmak.
Gelişmiş Güneş Teknolojisi ve Elektrik Mimarisi
Zorlu koşullarda hem bir arazi aracının güç aktarım mekanizmasını hem de hassas tıbbi ekipmanları çalıştırmak için gereken teknoloji, 23 öğrenciden oluşan ekibi geleneksel güneş sistemlerinin ötesine geçmeye yöneltti.
Stella Juva’nın kalbinde, “All Back Contact” adı verilen gelişmiş fotovoltaik hücre panelleri yer alıyor. Çinli üretici AIKO tarafından üretilen bu yüksek verimli üniteler, tüm elektrik temas noktalarını hücrelerin arka tarafına taşıyor. Böylece ön yüzdeki ızgara çizgilerini ortadan kaldırarak parçalı bulutlu havalarda bile enerji yakalama kapasitesini en üst seviyeye çıkarıyor.
Öngörülemeyen arazi koşullarında bir araca güç sağlamaya çalıştığının bilincinde olan ekip, All Back Contact hücrelerinin olağanüstü bir verimliliğe ulaştığını gördü. Bu durum, kompakt araç alanından gün ışığı aracılığıyla maksimum enerji elde edilmesini sağlıyor. Entegre bakır bağlantılara ve gümüş içermeyen metalizasyona sahip paneller, arazi sürüşlerinin yarattığı titreşimlerin neden olduğu hücre bozulması veya mikro çatlak riskini düşürerek dayanıklılığı belirgin şekilde artırıyor.
Bu fotovoltaik tavan, 50 kWh kapasiteli lityum tabanlı bir batarya paketini besliyor. Böylece gece operasyonları veya uzun süren fırtınalar için yeterli depolanmış enerji sağlıyor.
Aracın elektrik mimarisi, güç aktarım mekanizmasını tıbbi kabinden ayırıyor. Bu çift bölgeli güç dağıtımı sayesinde araç menzilini tüketip dursa bile batarya, hayat kurtaran ekipmanları çalışır durumda tutmak için kalan enerjiye otomatik olarak öncelik veriyor. Temiz ve kararlı enerji aktarımı, tam sinüs dalga inverterleriyle sağlanıyor. Böylece voltaj dalgalanmalarının hassas teşhis cihazlarına zarar vermesi önleniyor.
Hafif Gövde, Yüksek Menzil ve Donanımlı Acil Servis
Güneş enerjili araçların menzili için ağırlığı en aza indirmenin kritik olduğu öteden beri biliniyor fakat bu projede ağır tıbbi cihazların taşınacak olması özel bir zorluk çıkardı. Havacılık standartlarında hafif karbon fiber kompozit şasi ve gövde kullanılarak toplam araç ağırlığı 1.350 kg gibi oldukça düşük bir seviyede tutuldu. Standart bir acil servis ambulansı ise genellikle 3.500 kg ile 6.350 kg arasında bir ağırlığa sahiptir.
Stella Juva’da, rüzgar direncini azaltmak için yüksek derecede aerodinamik bir damla profili var. Öğrenciler, aracın güneşli tek bir günde 715 km’ye varan sürüş menziline ulaşmasını ve azami hızının 120 km/sa seviyesine çıkmasını bekliyor.
İklimlendirmeli tıbbi kabinin içinde araç, bağımsız bir acil servis odası gibi işlev görüyor. Kabinde tüberküloz taraması için özel bir X-ray cihazı, doğum öncesi bakım için ultrason donanımı, sıtma için hızlı test imkanları ve otomatik harici defibrilatör cihazları dahil olmak üzere etkileyici tıbbi ekipmanlar yer alıyor. Yüksek verimli soğutma ünitesi ise hayati aşıları ve ilaçları aşırı sıcaklıklarda koruyor.
Geçmiş Başarılardan Kenya’daki Saha Testlerine
Ne yazık ki Stella Juva, ihtiyaç sahibi gelişmekte olan ülkelerde sağlık hizmetlerini ulaştırmak için kitlesel miktarlarda üretilmeyecek. Araç şu an için sadece bir üniversite projesi statüsünde. Yine de açık kaynaklı mühendislik planlarına sahip bu konsept prototip, büyük otomotiv üreticilerine ve küresel sağlık kuruluşlarına, şebekeden bağımsız sıfır emisyonlu tıbbi ulaşımın tamamen uygulanabilir olduğunu kanıtlamayı amaçlıyor.
Diğer Stella araçlarında olduğu gibi ekip, sürdürülebilir bir geleceğe geçişin umut verici olduğunu göstermek istiyor.
Geliştiriciler ticari bir şirket yerine kâr amacı gütmeyen bir öğrenci ekibi olarak çalıştığı için kurumsal sponsorluklardan, akademik desteklerden ve sivil toplum ortaklıklarından gelen dış fonlara tamamen bağımlı durumda.
Yeni öğrenci üyeler her iki yılda bir tamamı güneş enerjisiyle çalışan yeni bir araç yapımını üstleniyor.
Önceki projeler, Avustralya’daki World Solar Challenge yarışmasında aile arabası sınıfında üst üste dört kez birincilik elde etti. Ekip 2021 yılında güneş enerjili bir karavan olan Stella Vita’yı inşa ederek üniversite şehrinden Avrupa’nın en güney noktasına uzanan bir yolculuğa çıkıp basında geniş yer buldu.
Öğrenciler 2015 yılında etkileyici bir güneş enerjili aile arabası tasarladı; 2023 yılında ise bir başka grup, dünyanın ilk arazi tipi güneş arabası Stella Terra ile Kuzey Fas’tan Sahra Çölü’ne kadar 1.000 km yol katetti.
Güneş enerjili mobil klinik için en büyük sınav bu ay başlıyor. Solar Team Eindhoven, Stella Juva’yı kapsamlı saha testleri için Kenya’ya götürüyor.
İnsani yardım kuruluşu Amref Health Africa ile iş birliği yapan ekip, aracı zorlu arazilerde gerçek tıbbi senaryolara tabi tutarak kritik operasyonel veriler toplayacak. Bu öncü güneş enerjisi projesinin, dünyanın dört bir yanındaki kırsal sağlık hizmetlerinin geleceğini şekillendirmeye katkı sağlaması hedefleniyor.
Kaynak: https://newatlas.com/automotive/stella-juva-solar-powered-ambulance
