Çin’in Hubei eyaletindeki Donghu Laboratory bünyesinde yer alan 1 kilometrelik test pistinde, 1.110 kg ağırlığındaki manyetik raylı (maglev) araç durduğu yerden 800 km/sa hıza yalnızca 5,3 saniyede ulaştı.
Bu sürüş, Hubei test platformunun altı ay içinde kısa mesafe maglev ivmelenmesinde dünya rekorunu üçüncü kez kırmasını sağladı. Araştırmacılar sistemi, ultra yüksek hızlı elektromanyetik itme, havada süzülme (levitasyon), konumlandırma ve frenleme teknolojilerini test etmek amacıyla geliştirdi.
Geleceğin ulaşım sistemlerinin de ötesinde, bu temel teknoloji roketler ve savaş uçakları için elektromanyetik fırlatma sistemlerini de destekleyebilir.
Manyetik İtme Sistemi Maglev Araçlarında Tekerlek Sürtünmesini Ortadan Kaldırıyor
Geleneksel trenlerin aksine bu deneysel araç, hat üzerinde ilerlemek için tekerleklere ihtiyaç duymuyor. Manyetik kuvvetler aracı kılavuz yolun üzerine kaldırarak tekerlek-ray temasını ve buna bağlı sürtünmeyi ortadan kaldırıyor.
Pist boyunca yerleştirilen bobinlerin ürettiği alternatif elektromanyetik alanlar, hareketli bir manyetik dalga oluşturuyor. Bu dalga aracı ileriye doğru çekip iterek hassas şekilde kontrol edilen dev bir sapan gibi çalışıyor.
Test altyapısının, bu hafif aracı aşırı hızlarda dengede tutabilmek için son derece hassas tolerans aralıklarını koruması gerekiyor.
Pist boyunca oluşabilecek sapmaların yalnızca 0,5 milimetre ile sınırlandırıldığı belirtilirken, kontrol sistemi çalışma sırasında milimetre düzeyinde konumlandırma hassasiyetini koruyor.
Platform ayrıca uç hızlara ulaşmanın kontrollü frenlemeye engel olmadığını da kanıtladı. Araç, 800 km/sa (222 m/s) hıza ulaştıktan sonra 200 metreden biraz daha uzun bir mesafe içinde sarsıntısız şekilde durdu.
Altı Ayda Üç Rekor
Hubei test platformu ilk halka açık sürüşünü, aracın 7,1 saniyede yaklaşık 181 m/s (650 km/sa) hıza ulaştığı Haziran 2025’te tamamladı. Bu deneme, sistemin kendi sınıfında kısa mesafe maglev ivmelenmesine dair ilk dünya rekorunu kayıtlara geçirdi.
Araştırmacılar bir sonraki ay azami hızı yaklaşık 194 m/s (697 km/sa) seviyesine çıkardı. Kasım ayındaki test ise azami hıza ulaşmak için gereken süreyi kayda değer ölçüde azaltırken rekoru 222 m/s seviyesine taşıdı.
CCTV Finance’e göre bu üç sürüş, anlık yüksek güçlü enerji iletimi, elektromanyetik itme, yüksek hızlı levitasyon kontrolü, hassas konumlandırma ve acil durum frenlemesi dâhil olmak üzere kritik teknolojileri doğruladı.
Çinli bir diğer araştırma ekibi de benzer şekilde hızlı bir ilerleme kaydetti. CCTV daha önce, National University of Defense Technology araştırmacılarının 400 metrelik bir pistte yaklaşık 1.100 kg ağırlığındaki bir aracı yalnızca 2 saniyede 194 m/s hıza ulaştırdığı görüntüleri yayımladı.
Vakum Trenlerinden Roket Fırlatmalarına
Hubei tesisinden elde edilen veriler, düşük basınçlı veya vakumlu tüpler içinde çalışan ultra yüksek hızlı ulaşım sistemlerinin geliştirilmesini destekleyebilir. Hem tekerlek sürtünmesinin hem de aerodinamik direncin büyük bölümünün ortadan kaldırılması, geleceğin araçlarının karada uçak benzeri hızları korumasını sağlayabilir.
Ancak rekor kıran bu araç, bir yolcu treni prototipi değil; laboratuvar modeli olmaya devam ediyor.
Teknolojinin ölçeklendirilmesi; mühendislerin enerji tüketimi, yolcu güvenliği, araç boyutu, altyapı maliyetleri ve daha uzun hassas hizalanmış hatların inşası gibi büyük zorlukların üstesinden gelmesini gerektiriyor.
Sistemin yakın dönemdeki değeri yolcu taşımacılığının dışında görülebilir. Elektromanyetik itme sistemi, roketleri veya askeri uçakları kalkıştan önce hızlandırmak için uyarlanarak araçların yerleşik yakıta olan bağımlılığını azaltabilir.
Benzer sistemler maglev asansörlerine ve sürtünmesiz endüstriyel taşıma ekipmanlarına da güç verebilir.
Kaynak: https://interestingengineering.com/transportation/china-maglev-speed-record
