Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), 2030 yılında okyanusun derinliklerindeki son istirahatine çekilmeye hazırlanırken Rusya yüzünü daha yukarılara, kendi ekseni etrafında dönen yapılara çevirdi. Space.com tarafından aktarılan bilgilere göre, Rus devlet roket şirketi Energia, devasa boyutlarda ve dönen bir uzay mimarisi için resmi patentini aldı.
Söz konusu tasarım, derin uzay yolculuklarının önündeki en büyük engel olan yerçekimsiz ortamda kas erimesi ve kemik yoğunluğu kaybı sorununa kalıcı bir çözüm getirmeyi hedefliyor.
Lunaparklardaki yüksek teknolojili santrifüjlerin çalışma prensibini örnek alan uzay aracı, yapay yerçekimi üreterek astronotların uzun süreli görevlerde vücut bütünlüklerini koruması için gereken fiziksel yükü sağlayacak.
Henüz somut bir bütçe veya takvim netleşmemiş olsa da alınan patent, Rusya’nın yeni uzay yarışındaki kararlılığını net bir biçimde ortaya koyuyor.
Yapay Yerçekimi için Patent
Uzay boşluğu, insan biyolojisi açısından başlı başına bir meydan okuma anlamına geliyor. Yerçekimi, vücudu bir arada tutan görünmez bir yapıştırıcı görevi görüyor; yerçekimi olmadığında kaslar işlevini, kemikler ise direncini hızla kaybediyor.
Günümüzde ISS bünyesinde görev yapan astronotlar, Dünya’ya döndüklerinde yürüyebilecek gücü muhafaza edebilmek için her gün saatlerce egzersiz yapmak zorunda kalıyor. Gezegenler arası yolculuklar veya uzun süreli yörünge görevleri için hayati bir can simidi sunan “yapay yerçekimi”, derin uzay keşiflerinde dengeleri tamamen değiştirecek bir potansiyele sahip.
Rusya’nın paylaştığı tasarım, Dünya yerçekiminin yarısını, yani %50’sini simüle ederek kalıcı bir çözüm sunmayı hedefliyor. Patent belgeleri; geleneksel tüp şeklindeki modüller yerine, yüksek hızlı bir pervaneyi andıran devasa ve modüler bir yapıyı tarif ediyor.
Belgelerde yer alan “notional space station” illüstrasyonu, merkezdeki sabit bir omurga etrafında şekillenen hareketli ve sabit parçaları birbirine bağlamak için hava sızdırmaz esnek eklemler kullanan bir yapıyı gözler önüne seriyor.
Habere konu olan yaşam modülleri, bir tekerleğin kolları gibi merkezden dışarıya doğru radyal bir biçimde uzanıyor. Hedeflenen 0,5g yerçekimi seviyesine ulaşabilmek adına istasyonun yaşam alanlarının merkezden 131 fit (40 metre) uzağa yayılması ve astronotları merkezkaç kuvvetiyle zemine sabitlemek için dakikada beş devir yapması planlanıyor.
Mühendislik Engelleri Devam Ediyor
Söz konusu istasyonun inşa süreci hiç de kolay olmayacak. Yapının devasa boyutları, yörüngede karmaşık bir montaj operasyonunu ve çok sayıda roket fırlatmasını zorunlu kılıyor.
Güvenlik konusu da en büyük endişelerden biri olarak öne çıkıyor; nitekim patent dosyasında ciddi bir kenetlenme ikilemine dikkat çekiliyor.
Sürekli dönen bir istasyona nakliye gemisi yanaştırmaya çalışmak, hareket halindeki bir atlıkarıncaya binmeye çalışmaya benzetiliyor çünkü yapılacak en küçük bir hata felaketle sonuçlanacak bir çarpışmaya yol açabilir.
Dönen istasyon hayaline sahip olan tek taraf Rusya değil. Amerikan firması Vast da ticari yapay yerçekimi istasyonları kurmak için yarışırken, NASA on yıllardır benzer “Nautilus-X” konseptleri üzerinde fikir yürütüyor.
Henüz anılan proje için belirli bir bütçe tahsis edilmemiş olsa da patent, inşa etme niyetinin yüksek profilli bir sinyali sayılıyor.
Gelişme, ISS‘in son perdesine girdiği bir dönemde paylaşıldı. NASA, 450 tonluk laboratuvarı 2030 yılına kadar kontrollü bir şekilde atmosfere sokarak yakmaya hazırlanıyor.
ISS projesinden 2028 yılına kadar ayrılmayı planlayan Rusya için sunulan tasarım, eskiyen uluslararası iş birliğinden uzaklaşarak derin uzayda tek başına ve yüksek teknolojili bir geleceğe doğru atılan bir adımı temsil ediyor.
Öte yandan, Roscosmos kendi Rus Yörünge Uzay İstasyonu (ROSS) üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor.
Raporlar, uzay ajansının yeni bir filo fırlatmak yerine ISS‘teki eskiyen bölümlerini ayırıp yeniden kullanabileceğine işaret ediyor.
Ülke, Nauka çok amaçlı laboratuvarı ve Prichal düğüm noktası gibi en yeni bileşenlerini, ISS‘in 2030’da yörüngeden çıkarılmasından hemen önce ayırmayı planlıyor. Bu hamle, Rusya’nın ISS‘e yaptığı teknolojik yatırımların yanıp kül olmasını engelleyecek.
Kaynak: https://interestingengineering.com/space/russia-patents-space-station-with-artificial-gravity
