Çin, savunma havacılığı alanında dikkat çeken yeni platformu Wing Loong X’i Dubai Airshow 2025’te sergiledi. Wing Loong ailesinin yeni üyesi olan model, yayımlanan raporlara göre tamamen bağımsız şekilde denizaltı savunma harbi (ASW) gerçekleştirebilen ilk insansız hava aracı (İHA) olma iddiasıyla öne çıkarılıyor. Tanıtılan platformun, deniz havacılığının en zorlu görevlerinden biri kabul edilen denizaltı tespiti ve takibini uzun süreli uçuş, geniş kanat yapısı ve gelişmiş sensör setiyle birleştiren büyük ölçekli bir sistem olduğu belirtiliyor. Kanat açıklığı 20 metreyi aşan dron, küçük bir iş jetinin boyutlarına yaklaşarak sınıfındaki diğer insansız sistemlerden ayrışıyor.
Modelin 40 saat kesintisiz görev icra edebilmesi ve 10.000 metre irtifaya çıkabilmesi, deniz geçitleri üzerinde uzun süreli devriyeyi mümkün kılıyor. Mürettebat yorgunluğu ve yüksek operasyon maliyetleri nedeniyle benzer sürelerde görev yapamayan Amerikan P-8 “Poseidon” gibi insanlı platformlarla kıyaslandığında, uzun havada kalış süresi stratejik fark oluşturuyor. Wing Loong X’in en dikkat çekici özelliklerinden biri sonobuoy bırakma yeteneği. Normalde yalnızca insanlı ASW uçakları tarafından bırakılabilen sonobuoylar, suyun altındaki hareketliliği dinleyerek operatörlerin gemi veya helikopter yönlendirmesine yardımcı oluyor.
Dünyanın İlk Otonom Denizaltı Karşıtı Dronu
Çinli kaynakların aktardığına göre Wing Loong X; sonobuoy bırakabiliyor, toplanan akustik veriyi dahili YZ sistemiyle analiz ediyor, hedef sınıflandırması yapıyor ve ardından saldırı gerçekleştirebiliyor. Raporda dronun hafif denizaltı karşıtı torpidolar taşıyabildiği ifade ediliyor. İddialar doğru kabul edilirse platform, yalnızca tespit işlemini değil aynı zamanda takip ve imha süreçlerini de insan müdahalesi olmadan yerine getirebilen bir yapıya sahip. bu durum Güney Çin Denizi gibi yoğun şekilde rekabet edilen bölgelerde ciddi bir caydırıcılık etkisi yaratabilir.
Denizaltılar tarih boyunca düşük iz bırakma avantajıyla görev yürütüyor. Ancak Çin aynı anda 20–50 adet dronu havada tutarak her birinin 40 saat boyunca keşif faaliyeti gerçekleştirmesini sağlayabilirse, çatışmalı sularda görev yapan denizaltılar sürekli tespit riskine maruz kalabilir. İnsanlı ASW uçaklarının yaklaşık 220 milyon dolar maliyeti, yüksek bakım ihtiyacı ve 10–12 kişilik mürettebat gereksinimi düşünüldüğünde, daha düşük maliyetli, sürü halinde görev yapabilen ve düşürülmesi halinde harcanabilir olarak değerlendirilen yeni platform stratejik açıdan avantaj sağlıyor.
Her şeye rağmen eleştiriler tamamen ortadan kalkmış değil. YZ’nin denizaltı benzeri bir nesneyi tanıyıp torpido fırlatma kararını vermesi, askeri uzmanlar tarafından son derece tartışmalı görülüyor. Hatalı algılamanın sonuçlarının çok kritik olabileceği belirtiliyor.
Gerçek Kapasite Ne Kadar Doğrulanabilir?
Denizaltı savunma harbi; ticari gemiler, deniz memelileri veya çevresel unsurlar nedeniyle yanlış alarm üretmeye yatkın bir alan. bu yüzden insanlı ASW uçaklarında yüksek eğitimli operatörler görev alıyor ve süreç uzmanlık gerektiriyor. Bir dronun aynı doğruluk seviyesine ulaşması için radar, sonar, kızılötesi (IR) ve elektronik istihbarat (ELINT) verilerini bir araya getirerek temas örüntüsünü kusursuz şekilde yorumlaması gerekiyor. Gerçek ve hayali hedefleri ayırt etmek, denizaltı davranışını öngörmek gibi görevler oldukça karmaşık hesaplamalar gerektiriyor.
Army Recognition değerlendirmelerinde Çin’in yıllardır operasyonel kabiliyeti tam kanıtlanmamış konsept sistemleri prototip düzeyinde sergilediği hatırlatılıyor. Tanıtılan platformların önemli bir kısmının tam işlevsel bir ürün değil, daha çok maket ya da erken prototip olduğu belirtiliyor. Yine de Wing Loong X’in tanıtılması, Çin’in denizaltı tehdidine yönelik algısını ve buna karşı geliştirmeyi planladığı karşı adımları göstermesi açısından önemli bir sinyal niteliği taşıyor.
Kaynak: https://interestingengineering.com/innovation/china-autonomous-drone-hunt-submarines
