YZ devi Anthropic’in temsilcileri, ileri düzey YZ modellerinin güvenliğini ve korunmasını düzenlemeyi amaçlayan bir yasa taslağını, kamuoyuna duyurmadan ABD Kongresi üyelerine sundu. Bu bilgi, görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan ve özel müzakereleri aktarabilmek için kimliklerinin gizli tutulmasını isteyen üç kişiye dayanıyor.
POLITICO tarafından ele geçirilen ve daha önce yayımlanmamış olan bu gizli taslak, Kongre hızla ilerleyen sektöre nasıl yanıt vereceğini tartarken, bir öncü YZ laboratuvarının kendi teknolojisini yönetecek kuralları şekillendirme yolundaki dikkat çekici bir girişimine işaret ediyor.
Anthropic sözcüsü, “Bu yasa tasarısı, hazirandan bu yana federal ve eyalet düzeyindeki yasa yapıcılar nezdinde savunduğumuz Anthropic’s Advanced AI Framework kapsamında ana hatları çizilen önerileri yansıtıyor. Bunlar, Kongre’nin üzerinde harekete geçmesi gerektiğine inandığımız makul politikalar.” dedi.
Yasa tasarısı hükümete, bir modelin piyasaya sürülmesini veya kullanımını yalnızca 1 milyar dolardan fazla hasara yol açma ya da 50’den fazla kişinin ölümüne veya ağır yaralanmasına neden olma yönünde öngörülebilir ve yakın bir risk barındırması durumunda engelleme yetkisi veriyor. Riskin biyolojik silah üretimi veya yayılımından, modelin geliştiricisinin kontrollerinden kaçmasından ya da bir siber saldırıdan kaynaklanması gerekiyor. Tasarıdaki dil, geçen yıl yasalaşan SB 53 dahil olmak üzere California’nın YZ yasalarındaki ifadeleri yansıtıyor.
Öncü YZ laboratuvarları bu yaz, YZ ajanlarının web sitelerini ve platformları hacklediği ya da taradığı bir dizi olayı kamuoyuna açıkladı. Ancak şu ana kadar bildirilen vakaların hiçbirinin kitlesel ölümlere ya da 1 milyar doların üzerinde hasara yol açtığı görülmüyor.
Anthropic henüz Kongre’deki belirli yasal girişimlere kamuoyu önünde açık destek vermedi fakat California’daki iki düzenleme de dahil olmak üzere bazı eyalet düzeyindeki YZ güvenliği yasalarını destekledi. Şirketin ABD eyalet ve yerel yönetim ilişkileri yöneticisi daha önce POLITICO’ya, eyaletlerin ülke genelindeki standartları yükseltecek daha da güçlü YZ güvenliği yasaları çıkarmayı sürdürmesini umduklarını belirtti.
Yasa tasarısına göre ABD Ticaret Bakanlığına kayıt yaptıracak bağımsız değerlendiriciler, YZ laboratuvarlarını ve geliştirdikleri ileri düzey modelleri düzenli aralıklarla incelemekle görevlendirilecek. Bu değerlendiriciler, ödemelerin değerlendirme sonuçlarına bağlı olmaması koşuluyla çalışmalarının karşılığını doğrudan denetledikleri laboratuvarlardan alabilecek.
Değerlendiriciler, bir şirketin ileri düzey modellerinde “tasarıda tanımlanan yakın bir risk” tespit ederse değerlendirmelerini tamamladıktan sonraki 72 saat içinde ABD Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunmak zorunda olacak.
ABD Ticaret Bakanlığı bir modelin risk teşkil ettiğini belirledikten sonra modelin çıkışını durdurmak için yargıca başvuruda bulunabilecek ancak tasarı metni, ABD’deki başka herhangi bir “bakanlık, kurum veya yetkilinin” modelin geliştirilmesini, dağıtımını ya da şirket içi kullanımını askıya almasını açıkça yasaklıyor. Columbia Bölgesi ABD Federal Bölge Mahkemesindeki bir federal hâkim, bir modelin askıya alınması yönünde karar verebilecek.
Anthropic yaz aylarında, en gelişmiş iki modelinin kapatılmasına yol açan kapsamlı ihracat kontrollerine maruz kaldı. Hükümet yetkilileri ile şirket yöneticileri arasındaki baş döndürücü telefon trafiğiyle alınan bu karar, teknoloji sektöründeki bazı çevrelerde teknolojilerine erişimin hükümet yetkililerinin keyfi kararlarıyla kısıtlanabileceği endişesini doğurdu.
Anthropic’in yasa tasarısı ayrıca risklerin kamuoyuna açıklanması, üçüncü taraf değerlendirmeleri ve kritik olayların bildirilmesi konularındaki bazı eyalet YZ yasalarının önüne geçecek. Federal düzenlemelerin eyalet yasalarına üstün gelmesi, Kongrede önemli bir siyasi tartışma konusu hâline geldi. Demokratlar, Kaliforniya, Illinois ve New York gibi eyaletlerde kabul edilen düzenlemeleri etkisiz hâle getirebileceği endişesiyle bazı önerilere karşı çıktı.
Birçok teknoloji sektörü grubu, birleşik tek bir ulusal standarda kıyasla eyaletten eyalete değişen parçalı yasalara uyum sağlamanın çok daha zor olduğunu savunuyor.
Tasarı ayrıca ileri düzey YZ laboratuvarlarının güvenlik çerçeveleri oluşturmasını, yeni modeller için şeffaflık raporları yayımlamasını, ihbarcıları koruyacak önlemler almasını ve kritik güvenlik olaylarını ABD Ticaret Bakanlığına bildirmesini zorunlu kılacak.
ABD Kongresinde bu yaz YZ güvenliğine yönelik yasa çalışmalarında yoğun bir hareketlilik yaşandı. Temsilciler Meclisinde, Massachusetts Demokrat Temsilcisi Lori Trahan ve Kaliforniya Cumhuriyetçi Temsilcisi Jay Obernolte, FRONTIER Act adlı yasa girişimine öncülük etti. Tasarı, hükümete riskli YZ modellerinin kullanıma sunulmasını durdurma yetkisi verecek ve bazı eyalet YZ yasalarının önüne geçecek.
Senatoda ise Senato Çoğunluk Lideri John Thune, Minnesota Demokrat Senatörü Amy Klobuchar ve Teksas Cumhuriyetçi Senatörü Ted Cruz, felaket boyutundaki riskleri azaltmayı amaçlayan bir YZ güvenliği yasa tasarısı üzerinde müzakereler yürütüyor. Ancak tasarı, güvenliğe önem veren bazı grupların ve Cruz’un Ticaret Komitesindeki en üst düzey Demokrat üye olan Washington Senatörü Maria Cantwell’in itirazlarıyla karşılaştı. Bu kesimler, hükümetin YZ modellerinin değerlendirilmesinde daha büyük bir rol üstlenmesini istiyor.
Temsilci Greg Casar (Demokrat – Texas) ve Senatör Bernie Sanders (Bağımsız – Vermont) gibi diğer ilericiler ise meslektaşlarının çok daha ötesine geçerek gelişmiş YZ geliştirmelerine ara verilmesi ve insanların bilişsel yeteneklerini katbekat aşan teorik bir YZ türü olan süper zekanın (superintelligence) yasaklanması çağrısında bulundu.
Kaynak: https://www.politico.com/news/2026/10/16/anthropic-ai-safety-01124654
