Başkan Donald Trump, YZ şirketlerinin modellerini tamamen yayınlamadan önce yeteneklerini değerlendirebilmesi amacıyla federal hükümete sunmalarını talep eden bir başkanlık kararnamesi imzaladı.
Kararname şirketlerden, gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” sayılıp sayılmayacağını belirlemek üzere bir kıyaslama sürecine katılmalarını istiyor. Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş çapta kullanıma sunmayı planladığı tarihten 30 gün öncesine kadar erişim hakkı tanınmasını talep ediyor ve hükümetin erken erişim alacak “güvenilir ortakların” seçilmesine yardımcı olmasının önünü açıyor.
Kararnamede, “Bu bölümdeki hiçbir ifade; öncü modeller de dahil olmak üzere yeni YZ modellerinin geliştirilmesi, yayımlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtılması için hükümet tarafından zorunlu bir lisanslama, ön onay veya izin gereksinimi oluşturulmasına izin verdiği şeklinde yorumlanamaz.” deniyor.
Trump, kararnameyi basına kapalı olarak imzaladı. Bu adım, Trump’ın o dönem gazetecilere metnin “bazı yönlerini beğenmediğini” belirterek önde gelen teknoloji CEO’larıyla yapacağı imza törenini ertelemesinden yalnızca birkaç hafta sonra geldi.
Somut ayrıntılardan yoksun olan kararname, ABD’deki YZ gelişimi için kritik bir dönüm noktasına denk geliyor.
Pazartesi günü, Claude geliştiricisi Anthropic, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) gizli bir IPO başvurusu yaptığını açıkladı; rakibi OpenAI da bu yıl olası bir arz için hazırlanıyor.
Elon Musk’ın YZ laboratuvarı SpaceXAI’a sahip olan SpaceX, her iki şirketten de önce piyasaya açılmaya hazırlanıyor; şirkete 1 trilyon doların üzerinde değer biçebilecek bu çıkışın önümüzdeki haftalarda gerçekleşmesi bekleniyor.
YZ patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın YZ konusundaki duruşunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu görevin bu yılın başlarında sona ermesinden önce ilk kripto ve YZ sorumlusu olarak görev yaptı. Ancak bildirildiğine göre Sacks, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki YZ başkanlık kararnamesine karşı lobi faaliyeti yürüttü.
İmzalanan kararname, Anthropic’in bu yılın başlarında yazılımlardaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün olan Claude Mythos Preview modelini duyurarak hükümet yetkililerini ve Wall Street’i etkilemesinin ardından geldi. Şirket, salı günü genişlettiği Project Glasswing adlı siber güvenlik girişimi kapsamında bu modeli seçilmiş bir şirket grubuyla sınırlı tuttu.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında çok sayıda yüksek profilli toplantı yapılmasına yol açtı.
Trump’ın YZ kararnamesi, direktifler ve diğer kılavuzlar geliştirmek için çeşitli zaman dilimleri belirliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı (DOD) yapısını kendi bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermeye çağırıyor.
DOD, Mythos piyasaya sürülmeden hemen önce girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek Anthropic’in öncü modellerinden aktif bir şekilde uzak durmaya çalıştı. Bu tanımlama, Anthropic’in iddiaya göre ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma yüklenicilerinin kurumla olan çalışmalarında şirketin teknolojisini kullanmasını yasaklıyor.
Anthropic, söz konusu tanımlamayı geri çevirmek amacıyla Trump yönetimini dava etti ve bu hukuki süreç devam ediyor.
Kaynak: https://www.cnbc.com/2026/06/02/trump-executive-order-ai.html
