Singapur, ülke tarihinin en düşük doğurganlık oranıyla mücadele ederken kamu çalışanlarına yönelik bir çöpçatanlık hizmetini hayata geçirdi.
Bu hafta 21-35 yaş arası çalışanlar için kullanıma sunulan FirstDate, katılımcıları her seferinde tek bir kişiyle eşleştirmek için Nobel ödüllü bir algoritma kullanarak “flörte farklı bir yaklaşım” sunduğunu iddia ediyor. Platformun web sitesinde “Sürekli profil kaydırmaya son” ifadesi yer alıyor.
Katılımcılar ulusal dijital kimlik sistemiyle giriş yapıyor ve ilgi alanları, alışkanlıkları ile değerlerine dair bir anketi yanıtlıyor.
FirstDate’in açılışı Singapurlular arasında farklı tepkilere yol açtı; bazıları uygulamayı “distopik” olarak nitelendirirken, bazıları ise şans vermeye istekli olduğunu söylüyor.
FirstDate, internet sitesinde programın temelini oluşturan Gale-Shapley Stable Marriage algoritmasına özellikle dikkat çekici. Bu matematiksel altyapı, eşit sayıdaki iki grubu tercihlerine göre birbiriyle eşleştiriyor.
Merhum matematikçi Lloyd Shapley, bu algoritmayı keşfettiği için 2012 Nobel Ekonomi Ödülü‘ne layık görülmüştü. Algoritma daha önce devlet okulu kabullerinde, tıpta uzmanlık eşleştirmelerinde ve flört uygulamalarında da kullanıldı.
Singapur Savunma Bakanlığında çalışan ve FirstDate’i denemek isteyen 29 yaşındaki Elizabeth, BBC‘ye “Günün sonunda bir uygulama üzerinden biriyle tanışma deneyiminin uygulamadan uygulamaya pek değişmediğini düşünüyorum. Ancak dolandırılma ihtimalinin çok daha düşük olduğunu bilmek güzel. Hepimiz eş arayan kamu çalışanlarıyız, değil mi?” dedi.
Yine de bazı sosyal medya kullanıcıları, şu anda pilot aşamasında olan bu girişimin kamu sektöründe çalışmayanlara karşı ayrımcılık yaptığını savunuyor.
Başkaları ise yaş sınırını eleştirdi. Bir kullanıcı, “Bunu sadece toplam doğurganlık oranını artırmak için yapıyorlar. Aksi takdirde bir eş bulup bulmamamız gerçekten umurlarında değil.” derken, başka bir Reddit kullanıcısı ise “35 yaş ve üzerinde çocuk sahibi olmanın riskleri daha yüksek olduğu için hükümet daha yaşlı bekarların üstünü çizip geçiyor.” diye yazdı.
Pilot programın gelecekte genel halkın erişimine açılıp açılmayacağı henüz belirsiz.
Pilot uygulamanın başlatılması, Singapur’da doğum oranlarının tarihi seviyelere gerilediği bir döneme denk geliyor. 2025 yılında, son 60 yılda ilk kez 30.000’den az bebek dünyaya geldi. Nüfusu yaşlanan ülkede ölüm sayıları ise istikrarlı bir şekilde artarak 2025’te yaklaşık 26.500‘e ulaştı.
Başbakan Lawrence Wong, Ağustos ayında aileleri daha iyi desteklemek ve çiftleri çocuk sahibi olmaya teşvik etmek amacıyla bir dizi yeni önlem açıkladı. Bu önlemler arasında, 17 yaşına gelene kadar her çocuk için verilecek yaklaşık 70.000 Singapur doları (54.000 dolar) tutarında finansal destek de yer alıyor.
FirstDate, ada ülkesinin vatandaşlarına çöpçatanlık yapmaya çalıştığı ilk proje değil. 1984 yılında, üniversite mezunu bekarların kaynaşmasını sağlamak amacıyla sosyal etkinlikler düzenlemekle görevli Social Development Unit (SDU) kurulmuştu.
Programın yalnızca üniversite mezunlarını hedeflemesi elitist olduğu gerekçesiyle eleştirilse de yetkililer, üniversite mezunu olmayanların eş bulmada zorlanmadığını ileri sürerek bu yaklaşımı savundu. SDU zamanla kaldırıldı. Ertesi yıl hükümet, üniversite mezunu olmayanlar arasında evliliği teşvik etmek için başka bir kurum kurdu.
Devlet eliyle çöpçatanlık hizmeti sunma fikri yalnızca Singapur’a özgü değil. Eylül 2024‘te Tokyo, ülkedeki düşen doğum oranlarıyla mücadele etmek amacıyla YZ destekli bir flört uygulamasını hayata geçirmişti. Kentte yaşayan bekar sakinlerin kullanımına açık olan bu uygulama sayesinde, bu yılın Temmuz ayında açıklanan hükümet verilerine göre 265 çift evlendi.
Kaynak: https://www.bbc.com/news/articles/cqzjzr893yv4o
