Çin’in ilk gezegen savunması görevi, ülkenin 2030’dan önce bir uzay aracını asteroide çarptırma planını ana hatlarıyla ortaya koyan yeni bir makaleye göre NASA’nın Double Asteroid Redirection Test (DART) görevinden çok daha iddialı görünüyor.
Bir asteroidin başka bir asteroit etrafındaki yörüngesini hafifçe değiştiren bir konsept kanıtı olan DART‘ın aksine Çin, çok daha gerçekçi bir gezegen savunma testini hedefliyor.
Çin Ulusal Uzay İdaresi gezegen savunmasından sorumlu baş bilim insanı Li Mingtao liderliğindeki ekibe göre misyon, bir asteroidin Dünya’ya göre yörüngesini doğrudan değiştirmeyi “hatta yapısını parçalamayı” amaçlıyor.
Makalede, uzay aracının 2029 veya 2030 yıllarında Dünya’ya yaklaşık 7 milyon km yaklaştığı sırada, saniyede 9 km‘den fazla bir hızla hedefini vurmasının beklendiği ifade ediliyor. Bu rakam, DART‘ın saniyede 6,1 km‘lik hızıyla karşılaştırılıyor.
Çalışma, Çince yayın yapan Journal of Deep Space Exploration dergisinde hakem değerlendirme sürecinden geçiyor.
Çarpışma hızı, deniz seviyesindeki ses hızının 26 katından fazlasına denk geliyor.
Bu sırada ikinci bir uzay aracı, çarpışma öncesinde, sırasında ve sonrasında asteroidi gözlemlemek, yörüngesindeki, şeklindeki ve yüzeyindeki değişiklikleri izlemek ve iç yapısını incelemek için görev yapıyor ancak bu araç, Avrupa Uzay Ajansı‘nın DART için yürüttüğü takip görevi Hera‘dan farklı olarak tüm bu süreçleri aynı misyonun bir parçası olarak gerçekleşecek.
Ulusal uzay ajansı ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) bünyesindeki araştırmacılar makalede şu ifadeleri kullanıyor:
“DART, uzayda kinetik çarpmayla asteroit yönünü değiştirmeyi gösteren ilk görevdi; ancak bir asteroidin Güneş etrafındaki Dünya’ya göre yörüngesini doğrudan değiştirmedi. Bu da onu gerçek bir gezegen savunma senaryosundan ayırıyor.”
Ekip, Çin’in görevinin dört ana hedef üzerine kurulduğunu ekliyor: Asteroidi isabetle vurmak, yörüngesini başarıyla saptırmak, sonuçları hassasiyetle ölçmek ve çarpışmanın Dünya’ya hiçbir zarar vermediğini kanıtlamak.
Hedef, ilk kez 2015 yılında keşfedilen, 2015 XF261 adında az tanınan bir Dünya’ya yakın asteroit. Tam boyutu belirsizliğini korusa da genişliğinin yaklaşık 30 metre olduğu tahmin ediliyor.
Asteroidin dönme hareketi ve bileşimi bilinmiyor fakat DART‘ın hedeflediği 160 metrelik moloz yığını yapıdaki asteroitten çok farklı olarak katı bir kaya veya yüksek mukavemetli başka bir kütle olma ihtimali yüksek.
Plan, iki uzay aracının birlikte fırlatılmasını ve Dünya’dan ayrıldıktan kısa bir süre sonra birbirinden ayrılmasını öngörüyor. Çarpma aracı doğrudan asteroide doğru ilerlerken, gözlemci araç Venus‘ten kütle çekim desteği alan daha uzun bir rotayı izleyerek hedefle buluşuyor.
Gözlemci araç, çarpışmayı eş zamanlı izlemek için olay öncesinde küçük bir sonda bırakıyor. Ardından yer merkezli teleskopların da katılımıyla asteroidin yörüngesinin, şeklinin, yüzeyinin ve fırlayan molozların nasıl dönüştüğünü takip etmeye devam ediyor.
Araştırmacılara göre en büyük zorluklardan biri, hedefi bulmak olacak.
Asteroit son derece sönük bir parlaklığa sahip ve keşfedildiğinden bu yana yalnızca 74 kez gözlemlendi. Bilim insanları; asteroidin boyutu, şekli ve dönüşü hakkında çok daha fazla şeyi ancak çarpışmadan önceki son aylarda öğrenebileceklerini tahmin ediyor.
Asteroidi vurmak da ayrı bir zorluk. Makaleye göre, Dünya’dan gönderilen radyo sinyallerinin son yaklaşmayı yönlendirmek için çok yavaş kalması nedeniyle çarpma aracının bu küçük asteroide otonom olarak kilitlenmesi ve olağanüstü bir hassasiyetle vurması gerekiyor.
Çarpışmanın ardından bilim insanları, ortaya çıkan enkaz bulutuna rağmen asteroidin yörüngesindeki küçük değişimi tespit etmek ve sapmanın planlandığı gibi gerçekleştiğini doğrulamak için gözlemleri sürdürmek zorunda.
Araştırmacılara göre görev başarılı olursa Çin, tespitten yörüngeyi saptırmaya ve çarpışma sonrası doğrulamaya kadar tüm aşamaları tek bir görevde birleştiren ilk gezegen savunması gösterimini gerçekleştirmiş olacak.
Kaynak: https://www.scmp.com/news/china/science/article/3360752/china-plans-hit-asteroid-mach-26-projectile-planet-defence-test
