Tavuk mu yumurtadan, yumurta mı tavuktan çıkar? Tartışmalı soyu canlandırma şirketi Colossal Biosciences, tamamen yapay bir yumurtadan ilk civcivlerini çıkararak bu soruyu yanıtladığını iddia ediyor.
Teknoloji girişimi bu gelişmeyi, devasa yumurtaları bugün kopyalanamayan ve soyu tükenmiş olan 230 kilogramlık Yeni Zelanda moa kuşunu yeniden hayata döndürme çabasında dev bir adım olarak nitelendiriyor.
CEO Ben Lamm, “Bu, Colossal için büyük bir dönüm noktası ve soyu canlandırma araç kitimiz için temel bir teknoloji.” dedi.
Lamm; ulukurt soyunu canlandırdığı veya yünlü mamutu geri getireceği yönündeki çeşitli iddialarla dünyayı şaşkına çeviren ve heyecanlandıran milyarder bir girişimci.
Colossal, 2001: A Space Odyssey filmini anımsatan, ustaca hazırlanmış bir YouTube videosunda, bir tavuk embriyosunu gerçek bir yumurtadan nasıl çıkardığını ve ardından yumurtadan çıkana kadar yapay bir yapıda nasıl kuluçkaya yatırdığını açıklıyor.
Biyobilim şirketi, sistemin “tamamen ölçeklenebilir ve biyolojik olarak doğru” olduğunu belirtiyor; yani sistem, örneğin bir moa kuşundan veya nesli tükenmekte olan mevcut bir kuş türünden alınan embriyoyu büyütüp yumurtadan çıkarmak için daha büyük ölçekte kullanılabilir.
Bilim insanları geçmişte yapay bir yumurta geliştirmeyi denedi ancak “kabuk” boyunca hava akışını doğru şekilde sağlamakta zorlandı.
Colossal’ın buluşunun ise kafes kabuk yapısından ve “doğal bir yumurta kabuğunun oksijen transfer kapasitesiyle eşleşen” silikon bazlı bir membrandan yapıldığı ifade ediliyor.
DNA kurtarma teknikleri uzmanı Carles Lalueza-Fox’a göre iddia edildiği kadar başarılıysa bu başarı, “benzer bir örneği bulunmayan” bir gelişme ancak Lalueza-Fox ve başka uzmanlar açıklamaya temkinli yaklaştı.
Bir bilimsel dönüm noktası için sıra dışı bir durum olarak, çalışma hiçbir akademik dergide yayımlanmadı; bu da akran denetimi sürecindeki diğer uzmanların incelemesinden kaçtığı anlamına geliyor.
Reading Üniversitesi evrimsel genetik uzmanı Dr. Louise Johnson, haberin “etkileyici göründüğünü” ancak hakemli bir makale sunulana kadar “bir YouTube reklamı hakkında uzman yorumu yapmaktan farkı olmadığını” belirtti. Diğerleri ise bunun soyu canlandırma konusunda ne kadar büyük bir kırılma noktası olduğu ya da soyu canlandırmaya gerçekten gerek olup olmadığı konusunda şüphe duyuyor.
King’s College London kök hücre bilimleri profesörü Dusko Ilic, gelişmeyi “teknik olarak ilginç bir ilerleme” olarak nitelendirdi ancak hayvanın genomunun ve davranışlarının yeniden yapılandırılması da dahil olmak üzere hâlâ atılması gereken çok adım olduğunu söyledi.
Ilic, bu durumun, teknolojinin nesli tükenmekte olan kuşların korunması gibi alanlarda kullanılması halinde daha değerli olacağını da sözlerine ekledi.
Colossal, kuş embriyolarını doğal bir kabuğun dışında kuluçkaya yatırma yeteneğinin, “koruma programlarının bugün sahip olmadığı bir yetenek” olduğunu belirtti.
Şirketin baş hayvan sorumlusu Matt James, “Bunu moa kuşu için geliştiriyoruz ancak genel olarak nesli kritik derecede tehlike altındaki türleri desteklemek üzere tasarlandı.” ifadelerini kullandı.
Kaynak: https://news.sky.com/story/de-extinction-firm-colossal-biosciences-has-hatched-first-chicks-from-artificial-eggs-why-it-has-rankled-scientists-13545822
