SpaceX, bu ayın başlarında ABD Federal İletişim Komisyonu’na (FCC) sunduğu yarı yıllık raporda, Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında 260 Starlink uydusunu, Dünya atmosferine geri döndürerek kasıtlı olarak imha ettiğini açıkladı. Rapora göre bu uyduların 176’sı birinci nesil Starlink uydularına aitken, geri kalanı ikinci nesil kategorisinde yer alıyor. Bu altı aylık dönemde 349 uydu daha hizmet dışı bırakıldı ve önümüzdeki aylarda imha edilecek.
SpaceX’in Starlink’i, bu raporun hazırlandığı an itibarıyla 10.000’den fazla uydudan oluşan devasa bir ağ işletiyor. Şirket aynı zamanda doğrudan cep telefonlarına uydu interneti sağlayacak Starlink Mobile için de planlar yapıyor. Ancak uyduların her biri yaklaşık 5 yıllık bir ömre sahip. Bu süreç, yeni versiyonlarla değişimi kolaylaştırmak adına kasıtlı olarak kurgulanıyor. Uydunun yakıtı tükendiğinde, kalan enerjisini kontrollü bir şekilde yörüngeden çıkmak için kullanması programlanıyor. İrtifasını düşüren araç Dünya atmosferine dalıyor ve buradaki aşırı sürtünme, uzay aracının %100’ünü tamamen yakarak yok ediyor.
Ağ o kadar büyük ve değişken ki, Starlink’in her gün birden fazla uyduyu imha ettiği belirtiliyor. Şirket, Aralık 2024 ile Mayıs 2025 arasında 472’den fazla uydu bağlantısını yörüngeden kaldırdı. Birinci nesil birimler için yaklaşık 260 ile 295 kg, ikinci nesil birimler için ise 800 ile 1.250 kg ağırlığındaki uyduları geri almak, şirkete göre teknik olarak imkansız ve mali açıdan elverişsiz görünüyor. Bu yüzden yakma tekniği tercih ediliyor.
Starlink’in imha yaklaşımı uzay aracını geride hiçbir enkaz bırakmadan parçalasa da, atmosfer üzerindeki etkiler konusunda endişeleri artırıyor. Araştırmacılar, uyduların çevresel etkileri üzerine daha fazla çalışma ve düzenleme yapılması çağrısında bulunuyor. FCC, düzenlemelerin uzay yarışını yavaşlatabileceği korkusuyla uyduları uzun süredir çevresel incelemelerin dışında tutuyor. Olası bir düzenleme muhtemelen ABD Ulusal Çevre Politikası Yasası (NEPA) kapsamında yer alacak fakat FCC resmi olarak, “uzay tabanlı operasyonların, etkileri tamamen Amerika Birleşik Devletleri’nin yargı yetkisi dışında kalan ‘ülke dışı faaliyetler’ olması nedeniyle NEPA’dan muaf tutulmasını” öneriyor. Teklif henüz onaylanmadı.
SpaceX, alçak Dünya yörüngesine nihayetinde 42.000’e kadar Starlink uydusu yerleştirmeyi hedefleyen çok aşamalı bir plana sahip. Şirket, ocak ayında 7.500 ek Starlink Gen2 uydusu için de FCC onayı aldı. Bu sırada şirket, 120 kW bilgi işlem yüküne sahip A1 uydu yörüngesel veri merkezi planlarını açıkladı. SpaceX şu anda bu uydular için yaklaşık 1 milyon metrekarelik bir Gigasat üretim tesisi inşa ediyor.
Kaynak: https://www.tomshardware.com/tech-industry/space/spacex-vaporizes-260-starlink-satellites-in-six-months-using-earths-atmosphere-new-environmental-concerns-emerge-over-burning-2-700-pound-orbital-data-centers-fcc-seeks-to-exempt-satellites-from-regulations
