PewDiePie olarak tanınan YouTube içerik üreticisi Felix Kjellberg, sürekli çalışan bir YZ asistanı olarak yerelde çalışmak üzere tasarlanan küçük dil modeli Ajax‘ı tanıttı. Duyuru, sıra dışı bir arka plan hikayesiyle birlikte geldi. Uzun yıllar en çok aboneye sahip YouTuber olan Felix, Ajax‘ı geliştirirken OpenAI‘ın hesabını iki kez askıya aldığını, tanıtım videosunda gösterdiği bir e-postada ise kapatma gerekçelerinden biri olarak “distillation” (damıtma) gösterildiğini ifade ediyor.
Ajax, Kjellberg’in kendi sunucusunda barındırdığı YZ çalışma alanı Odysseus için tasarlandı ve Alibaba’nın Qwen3.5-9B modelini temel alıyor. Proje, tamamen bulut hizmetlerine bağımlı olmak yerine YZ’yi yerelde çalıştırmayı hedefliyor; Ajax‘ın web aramaları, gezinme, e-posta, takvim ve diğer günlük aktiviteler gibi görevleri üstlenmesi amaçlanıyor.
Yerel YZ için Tasarlanmış Daha Küçük Bir Model
Ajax projesi, birçok bulut tabanlı YZ hizmetine güç veren ve giderek büyüyen öncü modellerden farklı bir yaklaşım benimsiyor. Temel aldığı Qwen3.5-9B modeli yaklaşık 9 milyar parametreye sahip. Bu da onu büyük YZ şirketlerinin kullandığı en büyük sistemlerden önemli ölçüde daha küçük kılıyor.
PewDiePie, kullanıcıların günlük otonom ajan görevleri için mutlaka devasa bir modele ihtiyaç duymadığını savunuyor. Bunun yerine Ajax’ı, araçlarla etkileşime girebileceği ve pratik görevleri yerine getirebileceği Odysseus yazılım ortamı için özel olarak geliştiriyor.
Ajax projesi, modeli “sürekli çalışan” bir ajan olarak tasarlanmış ince ayarlı (fine-tuned) bir model olarak tanımlıyor ve işlem süreçlerinin kullanıcının donanımında gizli kalmasını hedefliyor. Ancak duyuru yapıldığı sırada modelin nihai donanım gereksinimleri, indirilebilir ağırlıkları ve bağımsız benchmark sonuçları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
PewDiePie, OpenAI’ın Hesabını Neden Engellediğini Açıklıyor
Duyurunun daha sıra dışı kısmı, Ajax’ın nasıl eğitildiğiyle ilgili. Kjellberg, Ajax için eğitim materyali üretmek üzere daha büyük bir YZ modelinin çıktılarını kullanmak istediğini söylüyor. Bu teknik genellikle bilgi damıtma (knowledge distillation) olarak biliniyor. Makine öğrenmesinde damıtma, daha büyük bir “öğretmen” modelin çıktılarını kullanarak daha küçük bir modeli, bu yeteneklerin bir kısmını yeniden üretecek şekilde eğitmeyi içerebiliyor. OpenAI da damıtmayı, daha küçük modeller için eğitim verisi oluşturmakta kullanılan meşru bir teknik yöntem olarak tanımlıyor.
Asıl sorun, bu tekniğin nasıl kullanıldığı. OpenAI‘ın mevcut Kullanım Koşulları, kullanıcıların sunulan çıktıları OpenAI ile rekabet eden modeller geliştirmek için kullanmasını, ayrıca hizmetlerinden otomatik veya programatik olarak veri çekmesini yasaklıyor.
Tom’s Hardware‘in aktardığına göre Kjellberg, hesabının “damıtma” ile bağlantılı faaliyetler nedeniyle kapatıldığını belirten bir OpenAI e-postasını gösterdi. Hesabın itiraz sonrasında tekrar açıldığını ama modeli Ajax için başlangıç verisi (seed data) oluşturmak amacıyla kullandığında yeniden askıya alındığını ifade ediyor. OpenAI, Kjellberg’in hesabına uygulanan bu iki işlem hakkında kamuoyuna özel bir açıklama yapmadı. Bu nedenle olayların ayrıntıları, Kjellberg’in anlatımına ve gösterdiği e-postaya dayanıyor.
Ajax Daha Az Sınırlayıcı Olacak Şekilde Tasarlandı
Kjellberg, Ajax’ın ret yanıtlarını ele alma biçimini de kasıtlı olarak değiştiriyor. Projenin internet sitesinde, daha özgür ve daha az kısıtlayıcı bir YZ deneyimi oluşturmak amacıyla modelin reddetme davranışının devre dışı bırakıldığı belirtiliyor.
Tom’s Hardware’ın haberine göre Kjellberg, reddetme mekanizmalarını otomatik olarak etkisizleştirmek için açık kaynaklı Heretic aracını kullandı. Kjellberg, kendisine veya başkalarına zarar verme içeren taleplere yönelik sınırları koruduğunu ve hukuki tavsiye üzerine Ajax’ın tehlikeli, uygulanabilir talimatlar sunmasını hedeflemediğini söylüyor.
Ancak bu güvenlik önlemleri bağımsız olarak değerlendirilmedi. Bu yüzden geliştiricinin açıklaması resmi bir güvenlik değerlendirmesi olarak görülmemeli.
Model Henüz Herkes için Hazır Değil
Ajax halen geliştirilme aşamasında. Kjellberg, sonraki bir sürümü yayınlamadan önce ek pekiştirmeli öğrenme, ardından yeni bir sansür kaldırma (decensoring), niceleme (quantization) ve kıyaslama çalışmaları yapmayı planladığını söyledi.
2 Ekim itibarıyla projenin web sitesi, herkese açık bir model indirme bağlantısı sunmak yerine Ajax’ı halen “Yakında geliyor” olarak gösteriliyordu. Ayrıca yayımlanmış donanım gereksinimleri veya model ağırlıkları için onaylanmış bir lisans yok. Bu durum Ajax’ı şimdilik ticari YZ asistanlarına bitmiş bir rakip olmaktan ziyade devam eden bir deney haline getiriyor.
Projenin önemi temsil ettiği yönde yatıyor. Tanınmış bir internet içerik üreticisi; daha küçük açık modelleri, yerel donanımı ve kendi sunucusunda barındırılan yazılımları kullanarak, kullanıcıların günlük görevlerini bulut tabanlı bir sağlayıcıya göndermeden kullanabilecekleri bir YZ asistanı geliştirmeye çalışıyor.
Ancak PewDiePie açısından proje, aynı zamanda bu açık ve yerel yaklaşım ile en büyük YZ modellerini geliştiren şirketlerin uyguladığı kısıtlamalar arasındaki gerilimi gösteren sıra dışı bir örneğe dönüştü.
Kaynak: https://interestingengineering.com/ai-robotics/pewdiepie-ajax-ai-model-local-pc-openai-ban
