Google Suncatcher‘ın prototip uzay veri merkezi; bu ayın başlarında bir SpaceX Falcon 9 roketiyle 100’den fazla diğer uzay aracıyla birlikte fırlatılmasının ardından devreye girdi ve Dünya ile iletişim kurmaya başladı.
Dört adet Google Tensor Processing Unit (TPU) taşıyan ve 1 kW‘a kadar elektrik üreten uydu, yörüngede büyük çıkarım iş yüklerini yürüten ve birbirine yakın uçan gelecekteki uydu ağlarına zemin hazırlamayı amaçlıyor. Bununla birlikte TPU’nun güç ihtiyacı nedeniyle uydu, tek seferde bunlardan yalnızca birini yaklaşık 20 dakika çalıştırabiliyor. Bu durum, uzay ile yer arasındaki zaten zorlu iletişimi daha da karmaşıklaştırıyor.
Uydunun alt sistemlerinin yaklaşık üç hafta boyunca test edildiği devreye alma sürecinin ardından uzay aracı çalışmaya hazır hale geldi. Dünya’daki mühendisler bu hafta ilk istemlerini göndererek uyduya önceden yüklenen Google DeepMind’ın Gemma 4 modelinden, uzayda olmayı anlatan bir haiku yazmasını istedi. Ortaya şu şiir çıktı:
Aşağıda mavi küre
Sessiz bir zarafetle akar veri akışları
Yıldız ışığı besler çekirdeğimi
Google, modeli uzay temalı bu limeriklerle test ettiğini açıkladı ve belki de daha önemlisi şirket, uzay aracından uydunun çevresindeki yörünge koşullarını raporlamasını istedi.
Bir sözcü, TechCrunch’a uydunun normal şekilde çalıştığını söyledi.
Süregelen test süreci, çiplerin termal stres altında ve uzay radyasyonu ortamında nasıl performans gösterdiğini inceleyecek. Google, TPU’larını Dünya’daki parçacık hızlandırıcılarda kapsamlı biçimde test etti ancak şimdi uzaydaki radyasyonun donanım üzerindeki gerçek etkilerinin işlemcileri nasıl etkilediğini görmesi gerekiyor. Radyasyon, bilgisayar belleğinde saklanan bitlerin değerlerinin değişmesine neden olan “bit flips” (bit değişimleri) oluşturabiliyor. Bu değişimler, standart izleme araçları tarafından tespit edilmeden verilerin bozulmasına yol açabiliyor.
Yer testleri, radyasyonun etkisinin çıkarım iş yükleri için asgari düzeyde kalacağını, asıl sorunun bir modelin eğitiminde ortaya çıkacağını göstermişti ama Google ekibi artık bu dinamikleri bir simülasyonda değil, gerçek koşullarda değerlendirme fırsatı bulacak.
Uzay aracındaki TPU’ların yetkinliği kanıtlanırsa bir sonraki adım, gelişmiş çiplerle donatılmış iki uydunun daha 2027’de fırlatılması olacak. Bu uzay araçları daha yüksek güç üretimini destekleyecek ve uydular arası optik bağlantıları sergileyecek.
Google’ın Suncatcher projesi, uzay tabanlı veri merkezi planları arasında, birden fazla uydunun eşgüdümlü biçimde dağıtık iş yüklerini yürütebilmesi için uydular arasında yüksek hızlı bağlantılar kurmayı hedefleyen neredeyse tek girişim. SpaceX’in veri merkezlerinin de lazer bağlantıları kullanması bekleniyor. Bununla birlikte şirketin uydularının, işlem gücünü etkili biçimde paylaşamayacak kadar birbirinden uzak yörüngelerde bulunacağı öngörülüyor. Starcloud ve Cowboy Space gibi şirketler ise çıkarım iş yüklerini tek tek uydular üzerinde gerçekleştirmeyi planlıyor.
Google ve SpaceX’in planları birbiriyle yakından bağlantılı. Google’ın ana şirketi Alphabet, SpaceX’te önemli bir yatırım payına sahip. Ayrıca her iki şirketin de yörüngedeki veri merkezlerini fırlatabilmesi için Elon Musk’ın uzay vizyonunun merkezinde yer alan ve geliştirme aşamasındaki ağır yük roketi Starship’in, tamamen yeniden kullanılabilir hale gelmesi ve uçuşlar arasında hızla yeniden kullanıma hazırlanabilmesi gerekecek.
Bu ayın başlarında yayımlanan hakem değerlendirmesinden geçmiş bir analizde, Suncatcher araştırmacıları, SpaceX’in önceki roketlerinde öğrenme ve deneyim birikimi sayesinde elde ettiği maliyet düşüşlerinin benzerini Starship ile sağlayabilmesi için 1.800 Starship uçuşu gerçekleştirmesi gerektiğini hesapladı.
Suncatcher, Google’ın son derece iddialı ve uzun vadeli projelerinin tipik bir örneği. Şirket, 2030’lu yıllarda ekonomik açıdan uygulanabilir olacak bir altyapı tasarlamaya odaklanıyor. Buna ulaşmak ise şirketin geri kalanının kısa vadede YZ’nin yarattığı baskılara ve fırsatlara nasıl yanıt vereceğine bağlı olabilir. Google’ın ana şirketi Alphabet’in hisseleri, arama hizmetlerine YZ entegre etme çalışmalarının reklam geliri büyümesini olumsuz etkilediğini açıklamasının ardından bu hafta sert düşüş yaşadı.
Kaynak: https://techcrunch.com/2026/10/30/googles-first-data-center-satellite-is-online-and-writing-poetry/
