Çok sayıda itiraza rağmen ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), bir girişim şirketinin havalar karardıktan sonra Güneş ışığını Dünya’ya yansıtmak için dev bir ayna kullanacak tartışmalı uydusunu fırlatma planını onayladı.
FCC, Kaliforniya merkezli Reflect Orbital‘a uydusunu talep edilen radyo spektrumunu kullanarak alçak Dünya yörüngesinde fırlatma ve işletme izni verdi. Uydudan yansıyan ışığın, yeryüzünde yaklaşık 3 mil genişliğinde (yaklaşık 4,83 km) bir alanı kapsaması bekleniyor.
Verilen onay, yalnızca Earendil-1 adı verilen ve Reflect Orbital‘ın Güneş ışığını Dünya’ya geri yansıtma teknolojisini test etmeyi amaçlayan tek bir uyduyu kapsıyor. Uydu, yaklaşık 60×60 fit (yaklaşık 18 x 18 metre) boyutlarında yönlendirilebilir ince film bir yansıtıcıya sahip olacak. Yansıtıcı, geceleri güneş enerjisi santrallerine güç sağlamayı veya karardıktan sonra afet bölgelerini aydınlatıp kurtarma ekiplerine yardımcı olmayı hedefliyor.
Reflect Orbital, 2035 yılına kadar 50.000’den fazla uydu işleterek Dünya’yı adeta bir ayna filosuyla çevrelemeyi hedefliyor. Bu teklif, uyduların rahatsız edici bir ışık kirliliği yaratacağından endişe eden çevre grupları ve astronomların sert tepkisiyle karşılaştı. Tepkiler o kadar güçlü oldu ki FCC, başvuru hakkında 1.800’den fazla kamuoyu görüşü aldı. Bunların çoğunda Reflect Orbital’ın Earendil-1 planına itiraz edildi.
Amerikan Astronomi Derneği, endişelerin “makul büyüklükteki teleskoplardan bakan amatör astronomların gözlerinin zarar görme potansiyeli; sürücüler ile pilotlarda geçici ‘körleştirici parlamalar’ oluşması ve federal fonlarla desteklenen astronomi tesislerinin yürüttüğü bilimsel araştırmaların olumsuz etkilenmesi” gibi noktaları içerdiğini belirtti.
Buna rağmen FCC, iznin ABD’nin uzaydaki liderliğini ileriye taşıyabilecek yenilikçi bir teknolojiyi test etmek üzere “tek bir gösterim uydusu için” verildiğini belirterek uyduyu onayladı.
Kararda, “İletişim Yasası, ABD’nin politikasının ‘yeni teknolojilerin ve hizmetlerin kamuya sunulmasını teşvik etmek’ olduğunu belirtiyor. Reflect Orbital’ın gösterim uydusu da Kurulun desteklenmesini kamu yararına bulduğu, çığır açma potansiyeline sahip bir teknoloji örneğidir.” ifadesi yer aldı.
Ancak uydunun en tartışmalı yönü konusunda FCC, Reflect Orbital’ın güneş yansıtıcısına ilişkin endişelerin “Kurulun radyo frekansı spektrumu kullanımına izin verme göreviyle ilgisi olmadığını ve Kurul bu operasyonları inceleme veya koşula bağlama yetkisine sahip olsaydı bile (ki sahip değil), bu zararların gerçekleşme olasılığının düşük olduğunu” savundu.
FCC ayrıca şu sözleri ekledi: “Bundan bağımsız olarak, bu teknolojinin geniş çaplı kullanımının uzun vadeli faydalar sağlayıp sağlamayacağını anlamak adına, sınırlı ve kısa süreli testleri destekleyecek iletişim izninin verilmesindeki kamu yararının, bu tür risklerden daha ağır bastığını değerlendiriyoruz.”
Ayrıca Kurul, ABD mahkemelerinin FCC’nin “iletişim düzenlemelerinde yasal yetkisinin ötesine geçerek genel bir kamu yararı şartı uygulamasını engellediğini” bildirdi. Açıklamada “Bu doğrultuda, uzaydaki bir güneş yansıtıcısının operasyonları, Büronun kamu yararı analizinin bir parçası olarak değerlendirilmeyecek.” denildi. Düzenleyici kurum, uydu için çevre incelemesi yapmanın da kendi yetkisini aştığını belirtti. FCC bu yetkiye sahip olsa bile onay verilen şeyin 50.000 değil, tek bir uydu olduğunu vurguladı.
FCC sözlerine “Bu yorumların büyük çoğunluğu, on binlerce uydunun yerleştirilmesine dair varsayımsal bir plana odaklanıyor. Tek bir uydunun insan çevresine zarar vereceğini savunanlar ise tek uydunun yol açacağı olası zararı somut olarak kanıtlamak yerine, daha büyük bir uydu takımyıldızına karşı çıkan diğer yorumcularla aynı çalışmalara dayanıyor.” şeklinde devam etti.
Eleştirmenlere göre bu durum, ABD’nin uyduları düzenleme biçimindeki bir boşluğu gözler önüne seriyor. Nitekim bazı gruplar bir süredir FCC’ye büyük uydu takımyıldızları için çevresel incelemeler yapması yönünde çağrıda bulunuyor. Işık kirliliğine karşı çıkan Dark Sky UK direktörlerinden James Verner, “Bu durum acil bir soruyu gündeme getiriyor: Bu uydulara lisans veren düzenleyici kurumun, onların gökyüzüne veya aşağıdaki Dünya’ya gerçekte ne yaptığını inceleme yetkisi yoksa, o zaman kimin var?” diye sordu.
Bu sırada Reflect Orbital, Earendil-1’i bu yılın ilerleyen dönemlerinde fırlatmayı planladığını duyurdu. Girişim şirketi, “Görev; gelecekteki uyduların tasarımını, Reflect Orbital’ın hizmet verdiği pazarları, şirketin topluluklarla nasıl etkileşim kuracağını ve uygulamaya koyacağı operasyonel pratikleri şekillendirecek gerçek dünya verileri sağlayacak. Şirket, bunun birkaç test görevinin ilki olmasını bekliyor.” açıklamasını yaptı.
Şirket ayriyeten şunları da ekledi: “Lisans onayı, Reflect Orbital’ın aydınlatma ve enerji hizmetlerine yönelik küresel çaptaki olağanüstü talebin ardından geldi. Son olarak Venezuela’daki yıkıcı depremin ardından arama kurtarma çalışmalarına destek verilmesi için çok sayıda talep aldık.”
Reflect Orbital, teknolojisinin etkileri üzerine “hem bağımsız araştırmacılar hem de federal ortaklar aracılığıyla bağımsız, üçüncü taraf araştırmalar yaptırdığını” ve “bu sürecin National Science Foundation ile bir koordinasyon anlaşması geliştirmeyi de kapsadığını” ifade ediyor. Şirketin bir diğer önceliği ise ışığı gözlemevlerinin veya korunan diğer alanların yakınlarına yansıtmaktan kaçınmak.
Kaynak: https://www.pcmag.com/news/fcc-approves-reflect-orbitals-giant-mirror-satellite-that-astronomers-hate
