ABD merkezli bir havacılık girişimi, %50’ye varan oranlarda daha düşük yakıt tüketimi vaat eden karma kanat gövdeli bir yolcu uçağının geliştirme sürecini başlatarak hava ulaşımında devrim yaratma yolunda dev bir adım attı.
Yeni uçak, İngiltere’nin Hampshire kentinde 20-24 Temmuz tarihlerinde düzenlenen Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı’nda sergileniyor. Bu model, dünyanın ilk ticari karma kanat gövdeli (BWB) yolcu uçağı olmaya hazırlanıyor.
Kaliforniya merkezli JetZero tarafından tasarlanan Z4, 2030’ların başında ticari hizmete girecek. Yaklaşık 250 yolcu taşıyacak şekilde inşa edilen uçak, 5.000 deniz mili (yaklaşık 9.260 kilometre) mesafeye kadar uçarken yakıt tüketimini %50’ye varan oranda düşürebiliyor.
Z4, kanatları ve gövdeyi tek bir taşıyıcı yüzeyde birleştiriyor. Böylelikle havalimanı altyapısında değişiklik gerektirmeden aerodinamik verimliliği artırıyor. Japan Airlines (JAL), uçağın ticari tasarımını, operasyonlarını ve bakım süreçlerini geliştirmeye yardımcı olmak için programa şimdiden katıldı.
Hava Yolu Şirketlerinin Katkısı Önem Taşıyor
Ortaklık kapsamında JAL, JetZero’ya uçağın tasarımı ve operasyonlara hazırlanması konusunda destek verecek. İki şirket, Z4 için havalimanı kapı operasyonlarını ve yer hizmetleri prosedürlerini de birlikte değerlendirecek.
Ayrıca uçak hizmete girdikten sonra hava yolu şirketlerini desteklemek amacıyla bir bakım, onarım ve revizyon (MRO) çerçevesi üzerinde çalışacaklar. JAL, JetZero’nun hava yolu şirketlerini geliştirme sürecine erkenden dahil etme kararını takdir ettiğini vurguladı. Bu yaklaşım, hava yolu şirketlerine sertifikasyon öncesinde tasarımı şekillendirme fırsatı sunuyor.
JAL Kurumsal Strateji Yöneticisi Takao Suzuki, “Z4 projesinde JetZero ile iş birliği yapmak, sürdürülebilir yenilikçilik ve 2050 yılına kadar net sıfır emisyon taahhüdümüzle mükemmel bir şekilde örtüşüyor. Operasyonel uzmanlığımızı Z4’ün geliştirme sürecine dahil ederek verimli hava ulaşımında yeni bir çağa katkı sağlamayı sabırsızlıkla bekliyoruz.” dedi.
JetZero, uçağı 2030’ların başında hizmete sokma hedefiyle geliştirmeye devam etmeyi planlıyor. Şirket, sertifikasyon ve geliştirme sürecinin tamamında aktif rol üstlenmeyi hedeflediğini belirtti.
Yeni Uçak Tasarımı
ABD’li girişime göre karma kanat gövdeli tasarımı, kaldırma kuvvetini uçağın tüm kanat açıklığı boyunca üretiyor. Bu durum sürüklemeyi belirgin şekilde azaltıyor ve yakıt tüketimini düşürüyor. Şirket, uçağın halihazırda hizmet veren ticari uçaklara kıyasla yakıt verimliliğini %30 ile %50 oranında artırabileceğine inanıyor.
Düşük yakıt tüketimi, emisyonları azaltmanın yanı sıra hava yolu şirketlerinin en büyük işletme giderlerinden birini düşürmesine de yardımcı oluyor. 5.000 deniz mili menzile sahip jet, orta ve uzun mesafeli uçuşlarda yaklaşık 250 yolcu taşıyacak şekilde tasarlanıyor.
JetZero Kurucu Ortağı ve CEO’su Tom O’Leary, bir basın bülteninde “JetZero’nun Z4’ü 2030’ların başında pazara sunma hedefi, JAL’ın Vision 2035 vizyonuyla birebir örtüşüyor. JAL, üstün bir müşteri deneyimi sunarken uçuş ağını da sürdürülebilir bir şekilde büyütüyor.” ifadesini kullandı.
Sıra dışı görünümüne rağmen Z4, günümüz havalimanı kapılarına ve taksi yollarına uyum sağlayacak şekilde mühendislik süreçlerinden geçiyor. Şirket, uçağın iç yerleşiminin yolcular ve mürettebat için daha ferah bir kabin sunarken uçağa biniş süreçlerini de hızlandırabileceğini ifade ediyor.
Z4’ün gelecekteki uçak filoları için yeni bir alternatif oluşturacağından emin olan O’Leary, sözlerini “İhtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olmak adına JAL ile ilişkimizi derinleştirmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.” diyerek tamamladı.
Kaynak: https://interestingengineering.com/transportation/worlds-first-blended-wing-jet-promises-5000-nm-range-and-50-fuel-savings
