Bilim insanları, Dünya’nın tüm yeraltı mantar ağını haritalandırarak bu yapının o kadar kapsamlı olduğunu gösterdi ki; düz bir çizgi halinde uzatılsaydı diğer yıldız sistemlerine ulaşabilir, hatta Samanyolu galaksisinin önemli bir bölümünü kaplayabilirdi.
Science dergisinde yayımlanan çığır açıcı çalışma, arbusküler mikorizal mantarlar olarak bilinen mikroorganizmalara odaklandı. Gezegenimizin toprağının gizli omurgasını oluşturan bu mantarlar, suyu ve besin maddelerini dolaştırırken, devasa miktarda karbonu hapsederek iklimi düzenliyor.
Çalısma verilerine göre, küresel mantar ağının toplam ağırlığı yaklaşık 300 megatonu buluyor; bu da tüm insanların toplam biyokütlesinden dört ile altı kat daha fazla. Mantar kütlesinin yaklaşık %40’ı, Florida‘daki Everglades gibi yüksek rakımlı veya sular altında kalan çayırlıklarda bulunuyor.
Araştırmacılar, karasal bitki yaşamının yaklaşık %70’inin bu mantarlara bağımlı olduğunu belirterek, çalışmalarının bu ağların Dünya ekosistemlerindeki vazgeçilmez ancak göz ardı edilen rolüne dikkat çekmesini umuyor.
Vrije University Amsterdam‘da evrimsel biyolog ve Society for the Protection of Underground Networks (SPUN) direktörü olan ortak yazar Toby Kiers, The New York Times’a yaptığı açıklamada, “İnsanlar bu ekosistemlere hiç dikkat etmiyor. Bu verilerle yapmak istediğimiz şey, yeraltındaki bu gizli kalıplardan bazılarına gerçekten ışık tutmak.” dedi.
SPUN bünyesinde biyolog olan başyazar Justin Stewart ise Live Science‘a, “Umarım bu çalışma, onların korunmasına yönelik tartışmaları güçlendirir çünkü yabani çayırlıklar oldukça hızlı yok oluyor. Buralar insanların gerçekten yok ettiği alanlar çünkü bir otu sökmek, bir ağacı sökmekten çok daha kolay.” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılar bu yeraltı ağını ortaya çıkarmak için dünya genelindeki mantar iplikçiklerinin yani hiflerin yerel yoğunluğunu hesaplayan 300 geçmiş makaledeki 16.000’den fazla toprak numunesinin verilerini kullandı. Daha sonra verileri, yüzey toprağının kilometrekare başına düşen hif ağı yoğunluğunu tahmin etmek üzere bir makine öğrenmesi modeline aktardılar.
Sonuçlar büyüleyiciydi. Model, gezegenin toplamda 110 katrilyon kilometreden fazla hif şeridiyle kaplı olduğunu ortaya koydu. Bu, Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin neredeyse bir milyar katı demek. Kozmik bir ölçekte bu, yaklaşık 12.000 ışık yılına veya galaksimizin çapının yaklaşık onda birine denk geliyor ki söz konusu mesafe sizi Westlund 1 süper yıldız kümesine götürmeye yetecek bir uzunluk.
Çalışma, mantar ağlarının karasal ekosistemlerimizi ne kadar güçlü bir şekilde desteklediğine dair bugüne kadarki en net tabloyu sunuyor. Ancak modelin net olarak ortaya koyamadığı şey, bu ağların sağlık durumu.
Tarım yapılan topraklardaki mantar ağlarının yoğunluğu yaklaşık yarı yarıya daha düşük çıktı fakat Kiers, NYT’ye verdiği demeçte, “Ağların nerede çok sağlıklı olduğunu ve nerede tehdit altında olduğunu bilmiyoruz.” diye ekledi.
Kaynak: https://futurism.com/science-energy/underground-fungus-network-reach-stars
