Yeni yayımlanan görüntüler, Çin’in gelişmiş görünmez savaş uçaklarını yalnızca prototip aşamasında tutmadığını, seri üretim sürecine önemli ölçüde yaklaştığını gösteriyor. Dahası, bu durum daha eski ve yaygın bilinen J-20 yerine, özellikle Çin’in en yeni beşinci nesil hayalet savaş uçağı J-35’teki somut gelişmeleri odağına alıyor.
Değerlendirmeler, J-35’in yeşil astar boya ile kaplı fotoğraf ve videolarının ortaya çıkmasıyla güç kazandı. Analistlere göre uçakların yeşil tonda görülmesi, yeni inşa edildiklerini ve test sürecinin sürdüğünü düşündürüyor.
Havacılık sektöründe, tasarım üzerinde değişiklik yapılabilmesi ihtimaline karşı nihai boya genellikle son aşamada uygulanıyor. Gövdenin astar boya üzerindeyken incelenmesi hem daha pratik hem de daha düşük maliyetli kabul ediliyor. Aynı pistte birden fazla yeşil boyalı uçağın görüntülenmesi, tekil prototiplerin ötesine geçen bir üretim sürecine işaret ediyor.
Mevcut göstergeler, Çin’in J-35 programının deneysel aşamayı geride bıraktığını ve seri üretime hazır bir noktaya ulaştığını düşündürüyor.
Görünmezlik Teknolojisinde Seri Üretim
Çin Havacılık Sanayii Kurumu’nun (AVIC) iştiraki olan Shenyang Uçak Şirketi (SAC) tarafından geliştirilen savaş uçağı için şirket, üretim kapasitesini önümüzdeki üç ila beş yıl içinde iki katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
SAC tesisleri, Pekin yönetimi tarafından finanse edilen ve 8,6 milyar yuanı (yaklaşık 1,2 milyar dolar) aşan yatırımlarla kuruldu. Fabrikanın tek başına yaklaşık 4,2 kilometrekarelik bir alanı kapladığı, ilerleyen dönemde ise Hong Kong adası büyüklüğüne yaklaşan yaklaşık 79 kilometrekarelik “Shenyang Aerospace City” projesinin parçası olacağı bildiriliyor.
Üretim kapasitesinin hızla artırılmasına yönelik yaklaşımın, ABD’nin F-35 programında izlediği üretim stratejileriyle benzerlik taşıdığına dikkat çekiliyor.
Öne çıkan bir diğer unsur, J-35’in yalnızca hava kuvvetleri için tasarlanmış bir platform olmaması. Uçağın uçak gemileri için geliştirilen deniz versiyonunun, Çin’in en gelişmiş gemisi olarak gösterilen Fujian’da görev yapması planlanıyor.
Fujian, Çin’in tamamen yerli imkânlarla üretilen ilk uçak gemisi olarak tanımlanıyor ve ABD süper uçak gemilerinde kullanılanlara benzer elektromanyetik katapult sistemlerine sahip olduğu belirtiliyor. J-35 prototiplerinin şimdiden katapult kalkışları ve gemiye yakalamalı iniş testlerini tamamladığı aktarılıyor.
Elde edilen yetkinlik, teorik bir kapasiteden ziyade operasyonel bir seviyeye ulaşıldığını gösteriyor ve Çin’e; hâlihazırda geniş ölçekte yalnızca ABD Donanması’nın sahip olduğu, radara yakalanmayan uçak gemisi filosu (hayalet hava kanadı) kurma kabiliyetini kazandırıyor.
Batı Dünyasına Yönelik Stratejik Bir Uyarı
Çin’in ileri askeri teknolojilerini genellikle kapalı tutmayı tercih ettiği biliniyor. Buna karşın jetlerin pistlerde açık şekilde sergilenmesi ve birden fazla uçağın aynı anda görüntülenmesi, Pekin’in uluslararası kamuoyuna bilinçli bir mesaj verdiği şeklinde yorumlanıyor.
Genel tabloya bakıldığında Çin, uçak geliştirme ve üretim kapasitesi açısından ABD ile benzer bir seviyeye ulaştığı yönündeki iddiaları güçlendirmeyi amaçlıyor.
Atılan adımlar, modern savaşlarda üstünlüğün yalnızca ileri teknolojiye değil, aynı zamanda kayıpları hızla telafi edebilme ve üretimi sürdürebilme kapasitesine dayandığını vurgulayan bir mesaj olarak da değerlendiriliyor.
Tayvan açısından tablo daha hassas bir görünüm sergiliyor. J-35, bölgesel güç projeksiyonu için optimize edilmiş bir platform olarak tanımlanıyor ve uçak gemisi tabanlı hayalet jetlerin varlığı, Tayvan’ın hava savunma planlamalarını daha karmaşık hale getirebilir.
Artan askeri tatbikatlar ve baskı faaliyetleriyle birlikte değerlendirildiğinde, risk algısının daha da yükseldiği görülüyor.
Özetle Çin, yalnızca bir hayalet savaş uçağı geliştirmekle yetinmediğini, beşinci nesil jetleri seri üretme kapasitesine ulaştığını ve özellikle denizlerde modern hava harp operasyonlarını sürdürebileceğini göstermeye çalışıyor. Rapor, küresel askeri dengelerin yeniden şekillendiği bir döneme işaret ediyor.
Kaynak: https://interestingengineering.com/military/china-ready-j-35-stealth-jet-production
