ASML, 3 Haziran Çarşamba kapanışında 668 milyar dolarlık piyasa değerine ulaşarak Avrupa tarihinin en değerli şirketi oldu ve Novo Nordisk’in Haziran 2024’te kırdığı 650 milyar dolarlık rekoru geride bıraktı. TSMC, Samsung ve Intel’in ileri teknoloji mantık çipleri üretmek için kullandığı aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerinin dünyadaki tek tedarikçisi olan Hollandalı firma, JPMorgan ve Morgan Stanley’nin, şirketin pazarın tahmin ettiğinden çok daha fazla makine üretebileceğini savunan benzer raporlar yayımlamasının ardından yükselişe geçti.
İki banka aynı gün fiyat hedeflerini yükseltti: JPMorgan hedefini 1.515 eurodan 1.900 euroya, Morgan Stanley ise 1.400 eurodan 1.660 euroya çıkardı ve ikisi de Overweight notunu korudu. JPMorgan analisti Sandeep Deshpande, ASML’nin yeni bir üretim tesisi inşa etmesine gerek kalmadan 110’dan fazla Low-NA EUV sistemi teslim edebileceğini savundu. Bu sayı, yatırımcıların daha önce maksimum kapasite olarak kabul ettiği yaklaşık 90 adetlik sınırın ve şirketin mevcut yakın vadeli üretiminin oldukça üzerinde.
Söz konusu üretim hacmi çip sektörü için kritik bir öneme sahip çünkü EUV teknolojisi, gelişmiş çip arzında ciddi bir darboğaz oluşturmaya devam ediyor. Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan ileri teknoloji silikon plakaların (wafer) tamamı yerine, her bir silikon plaka üretim süreçlerinin bir aşamasında mutlaka bir ASML tarayıcısından geçiyor. Dolayısıyla daha fazla makinenin sevk edilmesi, sonraki aşamadaki üretim tesisleri için doğrudan daha fazla kapasite anlamına geliyor.
Morgan Stanley, yakın vadeli sevkiyatlara yönelik güveninin artmasını, ASML’nin Nisan ayındaki yıllık genel kurul toplantısında yapılan açıklamalara dayandırdı. Şirket bu toplantıda, Eindhoven’daki Brainport Industries Campus bünyesinde inşaatına 2026’nın üçüncü çeyreğinde başlanacak bir genişleme planının ana hatlarını çizmişti ancak banka, kapasite endişelerinin tamamen ortadan kaldırılması için bu kampüsün “çok aşamalı bir yapılanmanın başlangıcı olması gerektiği” konusunda uyarıda bulundu.
ASML’nin bu rekoru, ironik bir şekilde kendi tedarik sağladığı şirketlerin belirlediği çıtanın altında kalıyor. Şirketin piyasa değeri, birçok ABD’li çip firmasının geride bıraktığı trilyon dolar sınırının henüz uzağında. Ayrıca hisselerinin bu yıl kaydettiği yaklaşık %50’lik artış, yapay zeka talebiyle çok daha agresif bir yükseliş yakalayan genel yarı iletken sektörünün gerisinde kaldı. Buna rağmen ASML, Avrupa’nın en büyük halka açık şirketi unvanını SAP‘den zaten devralmıştı; şu anda ise listede kendisinden sonra gelen iki Avrupa devi HSBC ve Roche‘un toplamından daha yüksek bir değere sahip.
Şirket şu an tekel konumunda olsa da uzun vadeli hakimiyeti garanti değil; zira pazar payını hedef alan birçok alternatif çalışma yürütülüyor. Peter Thiel’ın Founders Fund fonu ve CIA bağlantılı In-Q-Tel tarafından desteklenen San Francisco merkezli girişim Substrate, geliştirdiği parçacık hızlandırıcılı X-ışını litografi sistemi için 100 milyon dolar yatırım topladı. Girişim, sistemin ileri teknoloji EUV sistemlerindeki plaka başına 100.000 dolarlık maliyete karşılık, plaka başına yaklaşık 10.000 dolara 2nm sınıfı yapıları işleyebileceğini iddia ediyor. Ayrıca Canon ticari nanoimprint araçları sevk ederken, Nikon daha alt segment bir ürünle pazara girdi. Çin ise ASML ekipmanlarına bağımlılığı aşacak alternatif bir çözüm yolu geliştirdiğini öne sürüyor.
Yinede alternatiflerin hiçbirinin yakın zamanda yüksek hacimli mantık çipi üretiminde bir EUV tarayıcısının yerini alması beklenmiyor. Bu alanda ASML araçlarının fiyatları, bir Low-NA EUV sistemi için yaklaşık 235 milyon dolardan başlıyor; Intel’in 14A üretim düğümü (node) için geçen yılın sonlarında kurulumunu yaptığı High-NA EXE:5200B modeli için ise yaklaşık 380 milyon dolara kadar ulaşıyor.
Geçen ay TechCrunch’ın geçen ay rakiplerle ilgili sorusunu yanıtlayan ASML CEO’su Christophe Fouquet, bu teknolojiye sahip olmayı istemek ile ona gerçekten sahip olmak arasındaki mesafenin hala çok büyük olduğunu belirterek şunu ekledi: “Sıfırdan başladığınızda, karşılaşacağınız zorluk muazzamdır.”
Kaynak: https://www.tomshardware.com/tech-industry/asml-beocmes-europes-most-valuable-company-ever-as-analysts-bet-on-higher-euv-output
