Elon Musk, SpaceX’in X hesabından paylaştığı 30 dakikalık bir videoda, şirketin AI1 uydusunun ilk detaylı tasarımını gözler önüne serdi. Bu araç, SpaceX’in Dünya’nın elektrik şebekesinden bağımsız şekilde YZ iş yüklerini çalıştırmak amacıyla üretmek istediği milyonlarca yörünge aracının ilk neslini temsil ediyor. Açıldığında 70 metreye ulaşan bir kanat açıklığı üzerinde 150 kW tepe hesaplama yükü taşıyan uzay aracı, farklı çip üreticilerinin işlemci tedarik etmesine olanak tanıyan değiştirilebilir bir donanım tasarımı kullanıyor. Duyurunun zamanlaması tesadüf değil; SpaceX’in halka arzından (IPO) hemen önce geldi. Halka arzın 11 Haziran’da fiyatlanması ve 12 Haziran’da yaklaşık 1,75 trilyon dolar hedef değerleme ile işleme açılması planlanıyor.
Musk yaptığı açıklamada, uydunun hesaplama yükünü, yeryüzünde yaklaşık 140 kW güç tüketen tek bir Nvidia GB300 kabininin çekimine kabaca eşitledi. Bu ölçüyle bir AI1, yörüngede yaklaşık bir raflık hesaplama gücüne denk geliyor. Genel teknik özelliklere gelince; SpaceX, uydunun ortalama 120 kW, 150 kW tepe hesaplama yüküne ve ton başına 70 kW yoğunluğa sahip olduğunu, aracın yaklaşık 600 km irtifada görev yaptığını açıkladı.
Söz konusu teknik özelliklere sahip bir uydu, ciddi bir alan ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Açıldığında 70 metreyi bulan kanat açıklığı, bir Boeing 747-8 uçağının 68,4 metrelik kanat genişliğini geride bırakıyor. Değiştirilebilir hesaplama altyapısı ise platformu tek bir tedarikçiye bağımlı kılmak yerine, en rekabetçi YZ silikonunu üreten her üreticiye açık hale getiriyor.
Bu değiştirilebilirlik Musk için şüphesiz büyük önem taşıyor çünkü SpaceX henüz kendi çip tedarikini garanti edemiyor. Şirket şu anda Tesla ile bir ortak girişim olarak faaliyet gösteren Terafab adında bir çip fabrikası inşa ediyor ancak S-1 IPO dosyasında şu an için yeterli çip tedarik edemediği uyarısında bulunuyor.
Bunun dışında asıl büyük mesele soğutma. Dünya’daki bir raf, ısıyı hareket eden hava ve dolaşımdaki suyla dışarı atıyor. Vakumda ise bu yöntemler aynı şekilde çalışmıyor; uygulanabilir tek yol, ısıyı kızılötesi ışınım yoluyla uzaya yaymak. AI1 uydusu, 110 m²’ye kadar açılabilir sıvı radyatörlerin yanı sıra yedekli pompa döngüleri ve entegre mikrometeoroid kalkanı barındırıyor. SemiAnalysis verilerine göre, kıyaslama yapmak gerekirse, International Space Station’ın ETACS sistemi, 422 m²’lik radyatör alanı üzerinden yaklaşık 70 kW ısıyı tahliye ediyor; bu da 140 kW güç çeken bir GB300 rafını soğutmak için gereken miktarın yaklaşık yarısına denk geliyor ve maliyeti 500 milyon dolara kadar ulaşıyor.
Musk daha önce gelebilecek termal eleştirileri göz ardı etmişti. Geçtiğimiz mart ayında SpaceNews platformuna verdiği demeçte, “SpaceX’in uzayda ısı tahliyesinin nasıl yapılacağını bildiğini söylemek yanlış olmaz.” diyerek şirketin 10.000’den fazla Starlink uydusundan oluşan filosuna işaret etmişti.
SpaceX, ocak ayında FCC’ye (ABD Federal İletişim Komisyonu) bir milyona kadar yörünge veri merkezi uydusu fırlatmak için başvuru yaptı ve Google ile yapılan aylık 920 milyon dolarlık anlaşma da dahil olmak üzere şimdiden hesaplama sözleşmeleri imzaladı ama bu modelin önemli şüphecileri de bulunuyor: OpenAI’dan Sam Altman, bu yılın başlarında yörünge veri merkezlerini “gülünç” olarak nitelendirdi.
Kaynak: https://www.tomshardware.com/tech-industry/spacex-details-its-ai1-compute-satellite
