Araştırmacılar, klinik öncesi bir denemede uzaktan kumandalı insansı robotlar kullanarak iki ameliyatı başarıyla gerçekleştirdi ve bir dünyada bir ilke imza attı.
Prosedürler, bir cerrahın insansı robota destek verdiği insan-robot ekibi tarafından gerçekleştirilen bir safra kesesi alma ameliyatını ve birlikte çalışan iki insansı robotun yürüttüğü ikinci bir operasyonu kapsadı.
Her iki ameliyat da California Üniversitesi’nin San Diego kampüsü (UCSD) bünyesindeki bir ekip tarafından primat olmayan büyük memeliler üzerinde yapıldı.
Araştırmacılara göre bu kilometre taşı, uzaktan kumandalı insansı robotların ameliyathanelerde cerrahları destekleme potansiyelini ortaya koyuyor. Gelecekteki uygulamaların ise cerrahi asistandan uzaktan gerçekleştirilen operasyonlara kadar uzanacağı öngörülüyor.
Geleceğin Cerrahi Robotları
Uzaktan kumandalı ve otonom insansı robotlar, özellikle uzman tıbbi hizmetlerin sınırlı olduğu imkanları yetersiz bölgelerde gelişmiş cerrahi bakıma erişimi genişleterek küresel cerrah eksikliğinin giderilmesine yardımcı olabilir. İnsan benzeri formları ve çok yönlülükleri, geleneksel cerrahi robot platformlarına kıyasla daha geniş bir klinik ve destek görevi yelpazesini yürütmelerine olanak tanıyor. Bu da onları hastaneler, uzak topluluklar, afet bölgeleri ve arama-kurtarma operasyonları için elverişli kılıyor.
Ekibe göre mevcut robotik cerrahi sistemleri oldukça uzmanlaşmış durumda; genellikle üç veya dört robotik kol, özel yazılımlar ve kendine ait cerrahi aletler barındırıyor. Yaklaşık 816 kg ağırlığındaki sistemler, özel olarak inşa edilmiş ameliyathaneler, kapsamlı bir kurulum süreci ve eğitimli destek personeli gerektiriyor.Bu da onları maliyetli hale getiriyor ve büyük tıp merkezleri dışında kullanıma sokmayı zorlaştırıyor.
Buna karşın çalışmada kullanılan ve Surgie adı verilen insansı robotlar, yaklaşık 1,5 metre boyunda ve yalnızca 27 kg ağırlığında. Kompakt ve mobil tasarımları, büyük altyapı değişikliklerine gerek kalmadan mevcut ameliyathanelerde çalışmalarına imkan tanıyor. Bu da onları kaynakları sınırlı sağlık tesisleri için çok daha pratik bir seçeneğe dönüştürüyor.
Cerrahi prosedürleri mümkün kılmak için araştırmacılar, robotları standart cerrahi aletleri kullanmalarına olanak tanıyan adaptörlerle donattı. Robotlar mevcut klinik iş akışlarına sorunsuz şekilde entegre oldu; operatörler de insan benzeri kontrol mekanizmalarının geleneksel cerrahi robot sistemlerine kıyasla daha sezgisel hissettirdiğini bildirdi.
UCSD ekibi, klinik öncesi denemelerde uzaktan kumandalı insansı robotların mevcut robotik platformlarla kıyaslanabilir bir cerrahi hassasiyete ulaştığını belirtiyor. Çıkan sonuç, kompakt insansı sistemlerin zorlu ortamlarda gelişmiş bakımı daha erişilebilir kılarken yüksek kaliteli cerrahi performans sunabileceğini kanıtlıyor.
Uzaktan Kumandalı Cerrahide Kaydedilen İlerleme
Çalışma uzaktan kumandalı insansı cerrahinin uygulanabilirliğini kanıtlasa da teknolojinin yaygınlaşmasından önce aşılması gereken çeşitli teknik zorluklar var.
Operasyonlar sırasında robotların birden fazla kez yeniden kalibre edilmesi gerekti. Böylelikle, geleneksel cerrahi robot sistemlerine kıyasla toplam ameliyat süresi uzadı. Araştırmacılar bu tür sınırlamaların yeni cerrahi teknolojilerin erken aşamalarında sıkça görüldüğünü söyledi. İlk robotik laparoskopik prosedürlerin bir zamanlar birkaç saat sürdüğünü ancak sürekli iyileştirmeler sayesinde yaklaşık 30 dakikaya kadar düştüğünü hatırlattı.
Bir diğer zorluk ise iletişim gecikmesi, yani bir cerrahın kontrol komutları ile robotun hareketleri arasındaki zaman farkı. Araştırmacılar uzak ve imkanları kısıtlı bölgelerde uzun mesafeli uzaktan ameliyatları mümkün kılmak için çalışırken bu gecikmeyi azaltmak kritik bir önem taşıyacak.
Ekip, cerrahi operasyonlar gerçekleştirmenin ötesinde, insansı robotların ameliyathanelerde daha geniş roller üstlenmesini hedefliyor. Yürüme ve nesneleri yönlendirme yetenekleri; cerrahi aletleri getirmelerine, sağlık personeline rutin görevlerde yardımcı olmalarına ve ameliyat sonrasında ameliyathaneleri temizlemelerine olanak tanıyabilir. Bu durum iş akışını iyileştirecek ve sağlık ekiplerinin üzerindeki yükü hafifletecek.
Kaynak: https://interestingengineering.com/ai-robotics/us-world-first-surgery-teleoperated-humanoid-robots
