Bilim ve Dünya
9/1/2025
Çinli bir girişim olan NeuroXess, beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) teknolojisinde devrim niteliğinde iki büyük adım attı. Şirket, düşünceleri gerçek zamanlı olarak konuşmaya dönüştürme ve yalnızca düşüncelerle robot kolunu kontrol etme yeteneği geliştirdi. Bu büyük gelişme, Ağustos 2024’te Huashan Hastanesi’nde gerçekleşen bir testte kullanıldı. Testte, 21 yaşında epilepsi hastası bir kadın, beynindeki motor bölgesinde yer kaplayan bir lezyon nedeniyle fiziksel hareket kabiliyetini kaybetmişti. NeuroXess, bu hastanın beynine 256 kanallı esnek bir BCI cihazı implante ederek, beyin sinyallerinin yüksek gama bandındaki elektrokortikogram (ECoG) özelliklerini kaydedip analiz etti.
BCI cihazı, yüksek gama bandında beyin sinyalleri topladıktan sonra bir yapay zeka modeli kullanılarak 60 milisaniyeden daha kısa bir gecikme süresiyle gerçek zamanlı olarak bu sinyaller çözümlendi. Sonuç olarak, sadece 48 saat içinde hasta, masa tenisi ve yılan bilgisayar oyunları oynamaya başlayabildi. İki hafta içinde ise NeuroXess’in XessOS beyin-bilgisayar işletim sistemi sayesinde, WeChat ve Taobao gibi popüler uygulamaları kontrol edebildi. Hasta ayrıca akıllı ev sistemlerini ve tekerlekli sandalyesini kontrol ederek günlük yaşam becerilerini de önemli ölçüde geliştirdi.
NeuroXess’in en dikkat çeken yeniliği ise, Çince gibi zorlu bir dilde beyin sinyallerini çözümleyerek gerçek zamanlı konuşma üretme yeteneği oldu. Çince’nin tonal ve logografik yapısı, beyin sinyallerini çözmeyi daha karmaşık hale getiriyor. Ancak NeuroXess, 142 yaygın Çince hecesi kullanarak, beş gün içinde %71 doğruluk oranıyla konuşma çözümlemesi yapmayı başardı. Ayrıca, tek karakterlik çözümleme gecikmesini 100 milisaniyenin altına indirerek, Çin’de şimdiye kadar elde edilen en yüksek gerçek zamanlı konuşma çözümleme seviyesine ulaştı.
NeuroXess, hastanın beyin sinyallerini analiz ederek, bir robotik kolu doğrudan kontrol etmesini sağladı. Bununla birlikte, robotik elleri kullanarak "Mutlu Yıllar 2025" işaret dili yapmak gibi daha karmaşık hareketler de gerçekleştirildi. Bu başarılar, beyin-bilgisayar arayüzü teknolojisinin gelecekte sağlık ve rehabilitasyon alanlarında büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.
NeuroXess'in bu buluşları, beyin hasarı veya nörolojik hastalıklar nedeniyle hareket kabiliyetini kaybeden bireyler için umut verici bir adım teşkil ediyor. Hem düşünceleri konuşmaya dönüştürme hem de robot kolu kontrol etme yetenekleri, bu tür hastaların yaşam kalitesini artırabilir ve bağımsızlıklarını yeniden kazanmalarına yardımcı olabilir. Bu teknolojilerin daha da gelişmesiyle, beyin-bilgisayar arayüzleri, tıbbi tedavi ve rehabilitasyonda devrim yaratabilir.