Yapay zekanın toplumla hızla bütünleşmesi endişeleri artırırken, teknoloji şirketleri rehberlik için inanç önderlerine yöneliyor. Bu durum, Silikon Vadisi’nin organize dinlere karşı uzun süredir devam eden şüpheci tutumunda şaşırtıcı bir dönüşü temsil ediyor.
Aralarında Anthropic ve OpenAI gibi şirketlerin de bulunduğu temsilciler, hızla gelişen teknolojide ahlak ve etik değerleri nasıl aşılayacaklarını tartışmak üzere New York’ta düzenlenen ilk “Faith-AI Covenant” yuvarlak masa toplantısında bir araya geldi. Aşırıcılık, radikalleşme ve insan kaçakçılığı gibi sorunlarla mücadele eden Cenevre merkezli Interfaith Alliance for Safer Communities tarafından organize edilen bu toplantı; Pekin, Nairobi ve Abu Dabi gibi şehirleri de kapsayan küresel bir dizinin ilki olma özelliğini taşıyor.
Girişimin kilit ortaklarından Barones Joanna Shields, teknoloji yöneticilerinin doğru kararlar alma konusundaki güçlerini ve sorumluluklarını kabul etmeleri gerektiğini belirtiyor. Daha önce Google ve Facebook gibi devlerde yöneticilik yapan ve ardından İngiliz siyasetine atılan Shields, durumu şöyle açıklıyor:
“Düzenlemeler buna yetişemez ancak dünya dinlerinin liderleri, milyarlarca takipçisiyle insanların manevi güvenliğini yönetme uzmanlığına sahip.”
İnanç önderlerinin bir sesi olması gerektiğini savunan Shields, bu diyaloğun önemini şu sözlerle vurguluyor:
“Bu doğrudan bağlantı çok önemli çünkü bu teknolojiyi inşa edenler, yarattıkları şeyin gücünü ve yeteneklerini anlıyor. Çoğu da bunu doğru şekilde yapmak istiyor.”
Shields’a göre hedeflenen asıl sonuç; Hristiyanlardan Sihlere, Budistlerden Hindulara kadar farklı inanç gruplarının görüşleriyle şekillenen ve şirketlerin uyacağı bir ilkeler dizisi oluşturmak.
Bekleyen Zorluklar ve Farklı Yaklaşımlar
Toplantıda Hindu Temple Society of North America, Baha’i International Community, The Sikh Coalition, Greek Orthodox Archdiocese of America ve yaygın olarak Mormon kilisesi olarak bilinen The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints gibi çok çeşitli gruplar yer aldı.
Şirketler bu adımı atmadan önce, bazı gelenekler YZ kullanımı üzerine kendi etik kılavuzlarını çoktan yayınlamıştı. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, el kitabında teknolojiyi şartlı olarak onaylıyor:
“YZ, ilahi ilham hediyesinin veya bu ilhamı almak için gereken bireysel çabanın yerini alamaz ancak YZ, öğrenme ve öğretmeyi geliştirmek için yararlı bir araç olabilir.”
ABD’deki en büyük Protestan mezhebi olan Southern Baptist Convention ise 2023 yılında bir karar aldı:
“YZ ve diğer gelişen teknolojilerin kiliselerimizi ve topluluklarımızı etkilemesini bekleyip tepki vermek yerine, bu teknolojileri proaktif olarak şekillendirmeliyiz.”
Ortak ilkeler belirlemedeki en büyük zorluk ise küresel inançların ortak paydalarına rağmen değer ve ihtiyaçlarının farklılık göstermesi. Yuvarlak masa katılımcısı Rabbi Diana Gerson, dini toplulukların öncelikleri farklı gördüğünü ifade ediyor.
Bu ortaklık, ahlaki bir YZ yaratma çabasından doğan, inanç ve teknoloji arasında büyüyen bir koalisyonu simgeliyor. Anthropic, sohbet botu için hazırladığı kamuya açık Claude Constitution (Claude Anayasası) metninde “Claude’un, onun konumundaki derinlemesine ve yetkin bir etik anlayışına sahip bir insanın yapacağı şeyi yapmasını istiyoruz.” ifadelerine yer veriyor.
Söz konusu metin, birçok dini ve etik liderin yardımıyla hazırlandı. Gelişen ittifakta Anthropic, en azından kamuya açık çabaları bakımından, inanç liderlerinin desteğini kazanma konusunda en iddialı şirket oldu. Şirketin bu hamlesi, otonom silah geliştirme veya kitlesel gözetim için teknolojisinin kullanılmasını kısıtlayacağını açıklamasının ardından bu yılın başlarında Pentagon ile yaşadığı kamuoyuna açık anlaşmazlığı takip ediyor.
Kâr amacı gütmeyen Future of Life Institute‘tan Brian Boyd süreci “Burada bir halkla ilişkiler boyutu da var. Sloganları ‘Hızlı hareket et ve bir şeyleri boz’ idi. Çok fazla şeyi ve çok fazla insanı bozdular. Şirketlerin gecikmiş bir ahlaki sorumluluk hissetmesinin yanı sıra, bazı çalışanların da samimi bir sorgulama içinde olduğunu düşünüyorum.” sözleriyle yorumluyor.
Bazı Kesimlerde Şüpheler Artıyor
Ancak YZ düzenlemesi ve güvenliği savunucularının tamamı bu çabaların samimiyetine ikna olmuş değil. Humane Intelligence CEO’su ve Biden yönetimi eski YZ elçisi Rumman Chowdhury durumu eleştiriyor:
“Bu en iyi ihtimalle bir dikkat dağıtıcı, en kötü ihtimalle ise gerçekten önemli olan konulardan ilgiyi başka yöne çekmektir.”
Chowdhury, dinin YZ ve etik sorularına yanıt bulmak için en iyi yer olduğuna inanmasa da şirketlerin neden buraya yöneldiğini anladığını söylüyor:
“Silikon Vadisi birkaç yıldır üretken YZ sayesinde bir tür evrensel etik ilkelerine ulaşabileceğimizi düşünüyordu; bu çok safça bir yaklaşımdı. Bunun gerçek olmadığını hızla anladılar. Şimdi ise etik açıdan gri alanlardaki belirsizlikle başa çıkmak için dine bakıyorlar.”
Şeffaf olmamakla bilinen bu şirketlerin, inanç liderlerinden duyduklarını ne ölçüde eyleme dönüştürdüğü ve söz konusu eylemin nasıl görüneceği belirsiz. Bazı eleştirmenler, etik versiyonlar yaratma tartışmasının, teknolojinin toplumdaki rolüne dair daha geniş tartışmaları gölgelediğinden korkuyor.
Kaynak: https://apnews.com/article/ai-artificial-intelligence-ethics-religion-roundtable-053a44133c64703f83fd50c9ee6124ea
