Bir Çin laboratuvarının, bir insansı robotun kontrolünü uzay tabanlı hesaplama yoluyla gerçekleştirdiği bildirildi. Deney, GuoXing Aerospace Technology ve Shanghai Jiao Tong University tarafından yürütüldü.
Testin, açık kaynaklı bir YZ ajanını, yörüngesel işlemeyi ve yerdeki bir robotu kapalı döngü bir kontrol sisteminde birleştirdiği ifade ediliyor. Karasal ağların (5G, fiber) yetersiz kaldığı bölgelerde, uzay tabanlı bilişim devreye girerek insansı robotlardan robot köpeklere kadar her şey için yüksek performanslı yapay zeka sağlayabiliyor.
Yörüngde İşlem Gücü
Deney düzeneği yüksek teknolojili bir bayrak yarışına benziyor. Yerdeki bir operatör sesli bir komut veriyor. Bu komut anında uzaydaki bir uydu kümesine iletiliyor. Burada, radyasyona dayanıklı bir kasanın içine yerleştirilmiş olan Alibaba’nın Qwen3 büyük dil modeli devreye giriyor.
Özel yörünge içi işlem gücünü kullanan YZ, çıkarım (inference) yapıyor; yani düşünüyor, dili işliyor ve bir robotun tam olarak nasıl hareket etmesi gerektiğine karar veriyor. Bu dijital talimatlar daha sonra Dünya’ya geri dönüyor ve burada OpenClaw (açık kaynaklı bir YZ aracısı) bunları fiziksel eyleme dönüştürüyor.
Bildirildiğine göre deney, yapay zekanın “düşünme” (token-calling) sürecinin yörüngede ilk kez başarıyla gerçekleştirilmesini işaret ediyor. Bu durum, uzay tabanlı bilişimin yerdeki robotlara ve otonom sistemlere güvenilir şekilde güç sağlayabileceğini kanıtlıyor.
Her Yerde Uydu Desteği
Çoğu kullanıcı için yüksek hızlı internet erişimi standart hale gelmiş durumda ancak afet bölgelerindeki otonom dronlar veya vahşi doğanın derinliklerindeki robotik kaşifler için karasal ağlar güvenilmez olabiliyor. Buna karşılık, çöken baz istasyonları gibi karasal altyapı sorunları, yapay zekanın düşük Dünya yörüngesindeki (LEO) uydu ağlarına taşınmasıyla kritik bir engel olmaktan çıkabilir.
Bu mimari, sinyalleri sadece Dünya’ya geri yansıtmak yerine verileri doğrudan yörüngede işleyerek mevcut sorunları ortadan kaldırıyor. Ayrıca silikon tabanlı ajanların zorlu uzay ortamında başarılı olabileceğini gösteriyor.
Sonuç olarak bu çalışma, “token-calling” işlemini her yerdeki otonom sistemler için uygulanabilir ve yüksek hızlı bir “yörüngesel beyin” olarak kullanılabileceğini doğruluyor.
Büyüyen Uydu Takımyıldızı
GuoXing Aerospace, uçtan uca akıl yürütmeyi tamamen uzayda gerçekleştirmek için Alibaba’nın Qwen3 modelini uyduya yükleyerek yörünge altyapısını hızla genişletiyor. Geçtiğimiz mayıs ayında 12 uyduluk ilk kümeyi fırlatan firma, bu yıl iki küme daha yerleştirmeyi planlıyor ve 2030 yılına kadar 1.000 uyduluk bir ağ hedefliyor.
Proje 2035 yılına kadar küresel yapay zeka sağlamak amacıyla farklı yörüngelerde görev yapan, 2.400 çıkarım ve 400 eğitim birimi olmak üzere toplam 2.800 özel uydudan oluşan devasa bir uydu ağına dönüşecek. Bu sürü tek bir amaçla tasarlandı: Hiçbir robotun kendi üst zekasının erişim alanı dışında kalmamasını sağlamak.
Test, uzay tabanlı YZ’nin dört ayaklı robot köpekler ve sürücüsüz araçlar dahil olmak üzere bir dizi otonom sistemi destekleyebileceğini kanıtlıyor fakat yörüngede hesaplama önemli bir termal zorlukla karşı karşıya kalıyor. Hava ile soğutulan sunucuların aksine, uzay tabanlı YZ çipleri ısıyı yalnızca radyasyon yoluyla dışarı atmak zorunda. Yüksek güçlü YZ çıkarımı çok fazla ısı ürettiği için mikro yerçekimi ortamında etkili ısı yönetimi sağlamak, temel bir mühendislik engeli olmayı sürdürüyor.
Kaynak: https://interestingengineering.com/innovation/china-humanoid-robot-control-using-space-inference
