Gökbilimi meraklılarını bu ayın sonunda gökyüzünde altı gezegenin birbirine yakın bir şekilde görüneceği görsel bir şölen bekliyor. Nasa‘ya göre gezegen geçit töreni veya gezegen dizilimi olarak bilinen bu olay, en az dört veya beş gezegenin bir arada görülmesiyle gerçekleşiyor. Gözlemciler, 28 Şubat’ta Merkür, Venüs, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptune‘ün gökyüzünde yan yana dizildiği bu nadir gezegen sergisine tanıklık etme fırsatı bulacak.
Gezegen Geçit Törenleri Neden Gerçekleşir?
Bu olay, gezegenlerin Güneş çevresindeki yörüngelerinde ekliptik düzlem adı verilen yaklaşık aynı düzlemde hareket etmesi nedeniyle yaşanıyor. Her gezegen farklı hız ve mesafede ilerlese de bazı dönemlerde Dünya’dan bakıldığında bir çizgide dizilmiş gibi görünüyorlar.
Dizilim tamamen görsel bir etkiden ibaret; gerçekte gezegenler birbirlerinden milyonlarca hatta milyarlarca kilometre uzakta bulunuyor.
Bu Daha Önce Gerçekleşti mi?
Evet. 27 Şubat 2025’te Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün‘den oluşan yedi gezegen yan yana geldi; bu nadir manzara 2040 yılına kadar tekrar yaşanmayacak. Dizilimin gerçekleştiği dönemde Royal Observatory Greenwich astronomu Greg Brown, PA Media‘ya şunları söyledi: “Üç, dört hatta beş gezegenin bir arada görünmesi her yıl düzenli olarak gerçekleşen durumlar… Ancak gezegen sayısı arttıkça hepsinin aynı anda görünmesi için daha fazla koşulun bir araya gelmesi gerekir. Bu da yedi gezegenli tam geçit törenlerini oldukça nadir kılıyor.”
Hangi Gezegenleri Çıplak Gözle Görebileceğim?
Nasa‘ya göre gezegen hareketlerinin yavaş ve kademeli olması sayesinde bu tür gözlem fırsatları haftalarca sürebiliyor. Dizilim bu hafta sonundan itibaren fark edilmeye başlasa da 28 Şubat’ı özel kılan, gezegenlerin akşam gökyüzünde birbirine en yakın konumda kümelenmesi. Merkür, Venüs, Mars ve Jüpiter çıplak gözle izlenebiliyor. Güneş sisteminin uzak ve soğuk bölgelerinde yer alan Uranüs ve Neptün‘ü görebilmek için ise dürbün veya teleskop kullanılması gerekiyor. Merkür, ufka yakın konumu nedeniyle bazen zor fark edilebilir.
Gezegen Geçit Törenini İzlemek için En İyi Zaman Ne Zaman?
Gözlem için en uygun zaman, yerel gün batımından yaklaşık 30 dakika sonrası olarak belirlendi. Star Walk, izleyicilerin batı gökyüzünde alçak noktalara bakmasını, görüşü engelleyecek unsurlardan uzak ve açık bir havada bulunulmasını öneriyor. Nasa, bir gezegenin optik cihazsız görülebilmesi için ufkun en az birkaç derece üzerinde olması gerektiğini, 10 derece ve üzerinin ise ideal olduğunu belirtiyor. Kurum yetkilileri durumu şöyle açıklıyor: “Bu kritik bir nokta çünkü Dünya atmosferi, gök cisimleri doğarken veya batarken onları sönükleştiriyor. Çok alçakta olduklarında ışıkları dağılıp emildiği için en parlak gezegenleri bile fark etmek zorlaşıyor, hatta imkansız hale geliyor.”
Gezegen Geçit Törenini Nereden İzleyebilirim?
Dizilim dünyanın her yerinden görülebiliyor fakat 28 Şubat ortalama bir tarih olduğu için farklı bölgelerde birkaç gün öncesinde veya sonrasında daha net izlenebilir. Star Walk verilerine göre en iyi görüş; São Paulo için 25 Şubat, Atina, New York, Meksiko ve Tokyo için 28 Şubat, Pekin, Berlin, Londra ve Mumbai için 1 Mart, Reykjavik için ise 2 Mart tarihinde gerçekleşecek.
Türkiye’den de geçiti görmek mümkün; 28 Şubat’ta Güneş batımından yaklaşık 30 dakika sonra batı-güneybatı ufkuna bakarak en net görseli yakalayabilirsiniz.
Kaynak: https://www.theguardian.com/science/2026/feb/10/planetary-parade-february
