Yayımlanan yeni bir araştırma, yapay zeka destekli bir uygulamanın milyonlarca yıl önce bırakılan dinozor ayak izlerini tanımlamada bilim insanlarına ve halka yardımcı olabileceğini ortaya koyuyor.
On yıllardır paleontologlar, kadim dinozor izleri üzerinde kafa yorarak bu izlerin vahşi etçiller, uysal otçullar veya kuşların erken türleri tarafından mı bırakıldığını sorguluyor.
Artık araştırmacılar ve dinozor meraklıları, bir dinozor ayak izinin fotoğrafını veya taslağını cep telefonlarından DinoTracker uygulamasına yükleyerek anında analiz alabiliyor.
Fosilleşmiş dinozor ayak izleri tarih öncesi yaşamın önemli bir göstergesi sayılsa da geçmiş araştırmalar, bu izleri yorumlamanın son derece güç olduğunu kanıtladı.
Uzmanlar, geleneksel yöntemlerin, araştırmacıların belirli izleri belirli dinozorlara atadığı bilgisayar veri setlerini manuel olarak derlemesini gerektirdiğini ve sonuçların kişisel yorumlara göre değişebilmesine neden olduğunu belirtiyor.
Berlin’deki Helmholtz-Zentrum araştırma merkezi liderliğindeki araştırmacılar, Edinburgh Üniversitesi ortaklığıyla, bilgisayarların dinozor ayak izi şekillerindeki varyasyonları tanıması adına kendilerini eğitmesini sağlayan gelişmiş algoritmalar kullandı.
Hazırlanan yapay zeka modeli, yaklaşık 2.000 fosil ayak izinin yanı sıra sıkışma ve kenar kayması gibi gerçekçi değişimleri taklit eden milyonlarca ek varyasyon üzerinde eğitim aldı.
Sistem, parmakların yayılımı, topuğun konumu, ayağın yere çarpma anındaki temas alanı büyüklüğü ve ağırlığın ayağın farklı kısımlarına dağılım miktarı dahil sekiz temel ayak izi özelliği belirledi.
Varyasyonların tanınmasıyla model, mevcut fosil ayak izleriyle yapılan karşılaştırmalara dayanarak izi hangi dinozorun bıraktığını tahmin etme kabiliyetine kavuştu. Algoritma, tartışmalı türlerde dahi insan uzmanlar tarafından yapılan sınıflandırmalarla yaklaşık %90 oranında tutarlılık yakaladı.
En ilgi çekici nokta ise ağın, 200 milyon yıldan daha uzun süre önce bırakılan birkaç dinozor izinin, nesli tükenmiş ve günümüz kuşlarıyla şaşırtıcı benzerlikler taşıdığını saptaması. Bu bulgu, kuşların düşünülenden on milyonlarca yıl daha erken ortaya çıkmış olabileceğini veya bazı ilkel dinozorların ayak yapılarının kuşlarınkine çok benzediğini gösteriyor.
Sistem ayrıca, İskoçya’daki Skye Adası’nda yaklaşık 170 milyon yıl önce bir lagünün çamurlu kıyısına basılmış olan uzun süredir gizemini koruyan bazı ayak izlerinin, dünyada bilinen en eski ördek gagalı dinozor akrabaları tarafından bırakılmış olabileceğine işaret etti.
Araştırma, dinozorların dünya üzerinde nasıl yaşadığı ve hareket ettiğine dair taze anlayışlar sunarken, herkese kendi fosil ayak izi dedektifi olma fırsatı veriyor.
PNAS dergisinde yayımlanan çalışma, BMBF Projesi Data-X, Helmholtz projeleri ROCK-IT ve NorMImag, National Geographic Society ve Leverhulme Trust tarafından finanse edildi.
Kaynak: https://www.eurekalert.org/news-releases/1113631
