Common Sense Media, yayımladığı yeni kılavuzla ebeveynlerin ses tabanlı etkileşime sahip akıllı oyuncakları 5 yaş ve altındaki çocuklara vermekten kaçınmalarını, 6 ile 12 yaş arasındaki çocuklar için ise satın almadan önce son derece temkinli davranmalarını önerdi.
Kurum bünyesindeki araştırmacılar, bu ürünlerin çocukların gelişimi, mahremiyeti ve güvenliği açısından ciddi riskler barındırdığını saptadı. Paylaşılan yeni bir ebeveyn anketi, söz konusu önemli tehlikelere ve yapay zekaya sahip oyuncak arkadaşlara dair duyulan benzer endişelere rağmen, ebeveynlerin neredeyse yarısının çocukları için yapay zeka destekli oyuncaklar veya cihazlar satın aldığını ya da almayı düşündüğünü gösteriyor.
“Çoğu oyuncağın piyasaya sürülmeden önce sıkı güvenlik testlerinden geçmesi gerekir, ancak yapay zeka konusunda hala anlamlı çocuk koruma önlemlerinden yoksunuz.” diyen Common Sense Media Kurucusu ve İcra Kurulu Başkanı James P. Steyer, sözlerine şöyle devam etti: “Ebeveynler temkinli ilerlemeli ve çocukları için doğru seçimi yapmadan önce tüm gerçekleri bildiklerinden emin olmalıdırlar.”
Risk değerlendirmesinden elde edilen bulgular şunları içermekte:
-Yapay zekalı oyuncak arkadaşlar tasarım gereği duygusal bağlılık yaratır; bu ürünler, arkadaş benzeri ilişkiler kurmak adına kasıtlı bağ kurma mekanizmaları kullanıyor.
-Uygunsuz materyaller güvenlik bariyerlerini aşmaktadır; koruyucu önlemlere rağmen, yapay zeka oyuncak çıktılarının yüzde 27’si çocuklar için uygunsuz bulundu.
-Yapay zeka oyuncakları çocukların özel alanlarında kapsamlı veriler topluyor; cihazlar ses kayıtları, konuşma dökümleri ve davranışsal veriler topluyor.
-Yapay zeka oyuncakları güvenilmez ve eğitsel değerlerini baltalıyor; yapılan testler ses tanıma sorunlarını, uygunsuz aktivasyonları ve hatalı yanıtları ortaya çıkardı.
“Risk değerlendirmemiz, yapay zekalı oyuncak arkadaşların, onları küçük çocuklar için uygunsuz kılan temel sorunları paylaştığını ortaya koydu.” diyen Common Sense Media Yapay Zeka ve Dijital Değerlendirmeler Başkanı Robbie Torney, şunları ekledi: “Çıktıların dörtte birinden fazlası; kendine zarar verme, uyuşturucu ve riskli davranışlardan bahsedilmesi gibi uygunsuz içerikler barındırıyordu. Kapsamlı veri toplama ve duygusal bağları istismar eden abonelik modelleriyle birleştiğinde, anlatılan ürünler 5 yaş ve altındaki çocuklar için güvenli değildir ve daha büyük çocuklar için de ciddi endişeler uyandırıyor.”
Kurumun anketi, her dört ebeveynden neredeyse üçünün, yapay zekalı bir oyuncağın çocuklarına uygunsuz, yanlış veya güvenli olmayan bir şey söyleyebileceğinden endişe duyduğunu saptadı. Ayrıca ebeveynlerin yaklaşık üçte ikisi, bu oyuncakların, bloklar, dış mekan oyunları, bebekler veya resim yapma gibi daha geleneksel oyun biçimlerine ayrılan zamanı olumsuz etkileyeceğini öngörüyor. Katılımcıların yüzde 83’ü, kişisel bilgilerin toplanması konusunda en azından orta düzeyde endişe taşıdığını dile getirdi.
“Küçük çocuklar için yapay zekalı oyuncak arkadaşlar, çocukların sosyal etkileşimin nasıl işlediğini ve duygusal ipuçlarını nasıl takip edeceklerini öğrendikleri bir aşamada oyun ile gerçek ilişkiler arasındaki çizgiyi bulanıklaştırabilir.” diyen Common Sense Media Araştırma Başkanı Michael Robb, durumu şöyle özetledi: “Ebeveynlerin, insan etkileşiminin yerini alabilecek veya net bir gelişimsel fayda sağlamadan hassas bilgileri toplayabilecek söz konusu teknolojilere karşı temkinli olmak için haklı sebepleri var.”
Common Sense Media Araştırma Başkanı Michael Robb, konuyla ilgili “Küçük çocuklar için yapay zekalı oyuncak arkadaşlar, çocukların sosyal etkileşimin nasıl işlediğini ve duygusal ipuçlarını nasıl takip edeceklerini öğrendikleri bir aşamada oyun ile gerçek ilişkiler arasındaki çizgiyi bulanıklaştırabilir. Ebeveynlerin, insan etkileşiminin yerini alabilecek veya net bir gelişimsel fayda sağlamadan hassas bilgileri toplayabilecek bu teknolojilere karşı temkinli olmak için haklı sebepleri var.” ifadelerini kullandı.
Anketten öne çıkan diğer temel bulgular ise şöyle:
-Ebeveynlerin büyük çoğunluğu (yüzde 80); siber saldırılar, yetkisiz erişim ve güvenli olmayan bağlantılar dahil olmak üzere yapay zekalı oyuncak arkadaşlardaki siber güvenlik riskleri konusunda en az orta düzeyde endişeli.
-Her 10 ebeveynden yaklaşık 8’i (yüzde 79), çocuklarının bahsedilen oyuncakları kullanımı üzerinde sınır koyma konusundaki zorluklardan çekiniyor.
-Ebeveynlerin yarısından fazlası, yapay zeka özellikli oyuncakların veya cihazların bir arkadaş gibi davranmasını veya duygusal teselli sağlamasını istemiyor; buna karşın her beş ebeveynden yaklaşık biri cihazların tam olarak söz konusu amaca hizmet etmesini arzuluyor.
Not: Common Sense Media, ailelere yönelik yaşa dayalı derecelendirmeler ve dijital güvenlik araştırmalarıyla tanınan, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur.
Kaynak: https://www.commonsensemedia.org/press-releases/common-sense-media-warns-against-ai-toy-companions-after-research-reveals-safety-risks
