Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis, Çin’in yapay zeka modellerinin ABD ve Batı dünyasının kabiliyetlerinden sadece “birkaç ay” geride olabileceğini ifade etti. Dünyanın en önemli yapay zeka laboratuvarlarından birinin başında bulunan ve Google’ın Gemini asistanının arkasındaki temel güç olan Hassabis’in bu değerlendirmesi, Çin’in çok daha geride kaldığını savunan yaygın görüşlerin aksine bir tablo çiziyor.
CNBC’nin Cuma günü yayına giren yeni podcast programı The Tech Download’da konuşan Hassabis, Çinli yapay zeka modellerinin ABD ve Batı’nın kapasitesine, bir iki yıl önce öngörülenden çok daha yakın olduklarını vurguladı.
Yaklaşık bir yıl önce, Çinli yapay zeka laboratuvarı DeepSeek, daha az gelişmiş çiplerle ve Amerikan alternatiflerinden daha düşük maliyetle inşa edilen, güçlü performansıyla piyasalarda sarsıntı yaratan bir model ortaya koymuştu. DeepSeek o tarihten itibaren yeni modeller yayımlamayı sürdürse de yaşanan ilk şokun etkisi zamanla azaldı ancak Alibaba gibi teknoloji devleri ile Moonshot AI ve Zhipu gibi girişimler de oldukça gelişmiş modelleri piyasaya sürdü. Hassabis, Çin’in arayı kapatabileceğini kabul etse de Çin’deki şirketlerin henüz yapay zeka alanında çığır açan buluşlar yaratma yeteneklerini kanıtlayamadıklarını belirtti:
“Mesele şu: mevcut sınırların ötesine geçecek yeni bir şey icat edebilirler mi? Bence yetişebileceklerini ve sınıra çok yaklaşabileceklerini gösterdiler… Ancak yeni bir transformer gibi gerçekten yeni bir şey icat edip sınırın ötesine geçebilirler mi? Bunun henüz kanıtlandığını düşünmüyorum.”
Belirtilen transformer mimarisi, 2017 yılında Google araştırmacıları tarafından gerçekleştirilen ve son yıllarda OpenAI’ın ChatGPT‘si ile Google’ın Gemini‘si gibi ürünlere güç veren büyük dil modellerinin temelini oluşturan bilimsel bir atılımdı. Diğer teknoloji liderleri de Çin’in ilerlemesini takdirle karşıladı. Nvidia CEO’su Jensen Huang, geçen yıl ABD’nin yapay zeka yarışında “çok da ileride olmadığını” söylemişti. Huang konu hakkında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Çin enerji konusunda bizden çok ileride. Biz çip konusunda çok öndeyiz. Altyapı konusunda hemen yanımızdalar. Yapay zeka modelleri konusunda da tam oradalar.”
Çin’in Çip Mücadelesi
Çinli teknoloji firmaları, en büyüklerinden biri kritik teknolojiye erişim olan bir dizi zorlukla karşı karşıya kalıyor. Daha gelişmiş yapay zeka modellerini eğitmek için gereken Nvidia’nın en yeni yarı iletkenlerine yönelik yürürlükte olan bir ABD ihracat yasağı mevcut.
Beyaz Saray, Nvidia’nın H200 çipinin Çin’e satışını onaylayacağının sinyallerini vermişti. Söz konusu çip, ülkenin yakın zamanda erişebildiğinden daha gelişmiş bir yarı iletken olsa da Nvidia’nın en üst segment ürünü değil.
Huawei gibi yerli çip firmaları açılan boşluğu doldurmaya çalışsa da performansları hala Nvidia’nın sunduklarının gerisinde kalıyor. Bazı analistler, uzun vadede Çin’in Nvidia çiplerine erişim eksikliğinin ABD ve Çin yapay zeka modelleri arasındaki farkın açılmasına neden olabileceğini öne sürüyor.
Hatta Çinli şirketler bile yaşadıkları zorlukları kabul etmiş durumda. Alibaba’nın Qwen ekibinin teknik lideri Lin Junyang, geçen hafta Pekin’deki bir yapay zeka konferansında, bir Çinli firmanın önümüzdeki üç ile beş yıl içinde yapay zeka söz konusu olduğunda ABD’li teknoloji devlerini geçme şansının %20’den az olduğunu söyledi. South China Morning Post’un haberine göre Lin, ABD’nin bilgi işlem altyapısının Çin’inkinden “bir ile iki kat daha büyük” olduğunu aktardı. Hassabis ise öncü buluşların eksikliğini teknolojik kısıtlamalardan ziyade “zihniyet” meselesine bağlıyor.
“Modern Zamanların Bell Laboratuvarları”
DeepMind CEO’su, şirketini sadece günümüzde mevcut olanı büyütmek yerine keşif odaklı inovasyonu teşvik eden bir “modern zamanların Bell Laboratuvarları“na benzetti. 1900’lerin başında kurulan Bell Laboratuvarları, çok sayıda Nobel ödüllü keşiften sorumluydu. Hassabis belirtilen konuda şu yorumu yaptı:
“Elbette bunu yapabilmek için halihazırda dünya standartlarında mühendisliğe sahip olmanız gerektiğinden iş zaten çok zor. Çin kesinlikle buna sahip.”
Hassabis ayrıca şunları ekledi:
“Bilimsel inovasyon kısmı çok daha zor. Bir şeyi icat etmek, onu kopyalamaktan yaklaşık 100 kat daha zordur. Gerçekten bir sonraki sınır noktası orası ve henüz buna dair bir kanıt görmedim ancak çok zor bir iş.”
Hassabis, yapay zeka dünyasının önde gelen isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. On yıldan uzun süre önce kurduğu ve 2014 yılında Google tarafından satın alınan DeepMind, Alphabet bünyesindeki Google’ın, Gemini dahil olmak üzere son dönemdeki yapay zeka ürünlerindeki başarısının arkasındaki temel güç oldu. Ocak 2026 itibarıyla Google, kullanıcılar ve piyasa tarafından olumlu karşılanan en yeni modeli Gemini 3‘ü tanıtmış durumda.
Kaynak: https://www.cnbc.com/2026/01/16/google-deepmind-china-ai-demis-hassabis.html
